Abraham
Abraham ( hebr. Abraham אברהם, akad. A-bi-ra-mu [1] , arab. Ibrahim ابرَاهِيم "kochający ojca") – pierwotnie zwany Abramem, pierwszy z hebrajskich patriarchów . Żył ok. III tys. p.n.e. Zgodnie z przekazami biblijnymi Abraham był ojcem narodu Żydowskiego. Z woli Boga Jahwe wyruszył z Mezopotamii do Palestyny .
Spis treści |
[ edytuj ] Historia biblijna
[ edytuj ] Powołanie
Abram razem z ojcem Terachem , żoną Saraj i bratankiem Lotem mieszkał początkowo w Ur chaldejskim [1] . Później zamieszkiwał w krainie Charan , w celu dotarcia do Kanaanu [2] . Stary Testament początkowo nie podaje przyczyny opuszczenia Ur. Przyczyną mogła być niespokojna sytuacja po upadku III dynastii z Ur wywołana konfliktami pomiędzy autochtonami i amoryckimi imigrantami. Deuterokanoniczna Księga Judyty podaje powody religijne: odmowę kultu lokalnych bóstw [3] , podobną wersję podaje apokryficzna Księga Jubileuszów [1] . Dopiero w dalszej kolejności Biblia stwierdza, że wyjście z Ur było wolą Boga Jahwe [4] . Droga do Charanu mogła prowadzić wzdłuż Tygrysu przez Lagasz i Aszur lub wzdłuż Eufratu przez Babilon i Mari . Obecnie bardziej prawdopodobna wydaje się ta druga trasa [1] . W Charanie właśnie Abramowi objawił się Bóg i rzekł: Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę [5] . Obiecał Abramowi uczynić z niego wielki naród i rozsławić jego imię na świat . Abram posłuchał swojego Pana i udał się w drogę wraz z bratankiem i żoną, mimo swoich siedemdziesięciu pięciu lat. Gdy dotarł do dębu More koło miejscowości Sychem , Bóg ukazał się mu ponownie: Twojemu potomstwu daję właśnie tę ziemię. Następnie kolejno wędrował Abram w stronę Negewu i Egiptu , aż wrócił ponownie do Kanaanu wraz ze swoim bratankiem Lotem . Gdy oboje osiedli w Betelu , wynikła sprzeczka pomiędzy pasterzami trzód Abrama i pasterzami trzód Lota. Kraj nie mógł utrzymać ich obu, ze względu na zbyt liczne trzody owiec i wołów, które posiadali. Wtedy Abram rzekł do Lota: "Niechaj nie będzie sporu między nami, między pasterzami moimi a pasterzami twoimi, bo przecież jesteśmy krewni. Wszak cały ten kraj stoi przed tobą otworem. Odłącz się ode mnie! Jeżeli pójdziesz w lewo, ja pójdę w prawo, a jeżeli ty pójdziesz w prawo, ja - w lewo" ( Rdz 13, 5-17). Lot wybrał sobie całą dolinę Jordanu i wyruszył ku wschodowi, I tak rozłączyli się obaj. Po odejściu Lota Abram dostał od swojego Pana ziemie izraelskie i miał za zadanie obejść je "wzdłuż i wszerz".
Po tych wydarzeniach Bóg obiecał Abramowi potomka, ale wyjaśnił mu również, że jego spadkobiercy będą w obcym kraju niewolnikami przez przeszło czterysta lat [6] . Wtedy to Jahwe zawarł przymierze z Abramem, mówiąc: Potomstwu twemu daję ten kraj, od Rzeki Egipskiej aż do rzeki wielkiej, rzeki Eufrat .
[ edytuj ] Otrzymanie imienia
Gdy Abram miał 99 lat, ponownie objawił mu się Jahwe i obiecał niezmiernie liczne potomstwo. Nadał mu imię Abraham, gdyż zamierzał uczynić go ojcem narodów. Abram, a odtąd już Abraham, miał zapoczątkować dynastię królewską. Swoją żonę Saraj miał zacząć też inaczej nazywać. Jej nowym imieniem miało zostać Sara . Abrahamowi za rok miał urodzić się syn, chociaż jego żona w to nie wierzyła. Jednak Bóg ukazał jej łaskawość i uczynił to, co zapowiedział. Sara urodziła syna dokładnie w tym czasie, jaki został wyznaczony. Abraham dał synowi imię Izaak .
[ edytuj ] Próba wiary
Po tych wydarzeniach Bóg- Elohim (jednak wg tłumaczenia Sartre'a anioł [7] , hebrajskie והאלהים, w Torze: veha' elohim , w Koranie: sen) spowodował próbę (wg innych interpretacji prowokowanie, kuszenie) Abrahama. Kazał mu na jednym z pagórków złożyć w ofierze swojego syna. Abraham nazajutrz podjął decyzję. Narąbał drzewa do spalenia ofiary i wyruszył w drogę. Na górze Moria zbudował ołtarz, związał syna i sięgnął ręką po nóż . Ale wtedy ukazał się anioł (dosłowne tłumaczenie anioł Jahwe ) i powiedział: Nie podnoś ręki na chłopca i nie czyń mu nic złego! Teraz poznałem, że boisz się Boga, bo nie odmówiłeś Mi nawet twego jedynego syna. Po chwili Abraham spostrzegł niedaleko barana i złożył go w ofierze zamiast syna. Następnie anioł przemówił ponownie i pobłogosławił Abrahama za jego oddanie. Abraham wrócił więc do swych sług i wyruszył w kolejną drogę, tym razem do Beer-Szeby . Abraham dożył 175 lat.
Według Biblii synem, który miał zostać ofiarowany, był Izaak . Według Koranu - Izmael.
[ edytuj ] Dziedzictwo Abrahama
Po śmierci, w wieku 175 lat, Abraham został pochowany przez Izaaka i Izmaela obok żony Sary w Hebronie. Wg Biblii starszy syn Abrahama Izmael urodzony przez niewolnicę Hagar jest przodkiem plemion arabskich . Izaak spłodzony w wieku stu lat i urodzony przez uznawaną dotychczas za bezpłodną żonę Sarę - Izraelitów i Edomitów . Po śmierci Sary Abraham poślubił Keturę , która urodziła mu sześciu synów [8] – Zimrana , Jokszana , Medana , Midiana , Jiszbaka , Szuacha . Abraham wysłał tych synów, by zajęli krainę Trogloditis i część Arabia Felix nad Morzem Czerwonym . Istnieje także legenda, że jeden z wnuków Abrahama, syn Madana, napadł zbrojnie na Libię i ją podbił. Jego potomkowie, którzy się tam osiedlili, nazwali ją Afryką od imienia zdobywcy (J.Flawiusz DDIXV239). Stąd też Abraham nazywany jest ojcem narodów, które wyznają trzy wielkie religie monoteistyczne: judaizm , chrześcijaństwo i islam , tzw. religie abrahamowe .
[ edytuj ] Biblijny patriarcha w kulturze
O tej biblijnej postaci zostało napisanych wiele książek i nakręcono wiele filmów. Na przestrzeni wieków powstało dużo dzieł sztuki przedstawiających przyjaciela Boga.
[ edytuj ] Sztuka
- Andrea del Sarto – Ofiara Abrahama, 1527-30, 213x159, Gemaeldegalerie – Drezno
- Andrea del Sarto – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1527, Museum of Art. - Cleveland
- Andrea del Sarto – Ofiara Abrahama, 1529, 98x69, Prado – Madryt
- Tycjan – Ofiara Izaaka, 1542-4, 382x282, Santa Maria della Salute - Wenecja
- Caravaggio – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1597-8, 116x173, Kolekcja Barbary Piaseckiej-Johnson – Princeton
- Caravaggio – Ofiara Izaaka, 1601-2, 104x135, Uffizi – Florencja
- Jacopo da Empoli – Ofiarowanie Izaaka, 1590, 32x25, Uffizi - Florencja
- Jacopo Ligozzi – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1596, 51x37, 5, Uffizi – Florencja
- Johann Liss – Ofiara Abrahama, 1597, 88x69, 5, Uffizi - Florencja
- Jacopo Bassano – Odjazd Abrahama, kon. XVI w., 85, 1x117, 3, National Gallery - Londyn
- Alessandro Allori – Ofiarowanie Izaaka, 1601, 94x131, Uffizi - Florencja
- Domenichino – Ofiarowanie Izaaka, 1602, 32, 5x44, 3, Kimbell Art. Museum
- Domenichino – Ofiarowanie Izaaka, 1630, 147x140, Prado – Madryt
- Lodovico Cigoli – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1607, 175, 5x132, 2, Galleria Palatina – Florencja
- Orazio Gentileschi – Ofiarowanie Izaaka, 1615, Palazzo Spinola - Genua
- Pieter Lastman – Abraham w drodze do Kanaan, 1614, 72x122, Ermitaż – St. Petersburg
- Pieter Lastman – Ofiara Abrahama, 1616, 42x36, Luwr – Paryż
- Frans Francken – Ofiarowanie Izaaka, Museo de Santa Cruz - Toledo
- Frans Francken – Abraham i trzej aniołowie, 68x86, Prado - Madryt
- Orazio Riminaldi – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1625, 149x229, Galleria Nazionale d’Arte Antica – Rzym
- Rembrandt van Rijn – Ofiarowanie Izaaka, 1635, 193x132, Ermitaż – St. Petersburg
- Rembrandt van Rijn – Ofiara Abrahama , 1636, 195x132, 3, Stara Pinakoteka - Monachium
- Laurent de la Hyre – Abraham ofiarowuje Izaaka, 1650, Musee Saint-Denis - Reims
- Gaspard Dughet – Krajobraz z Abrahamem i Izaakiem udającymi się na miejsce ofiary, 1655-60, 152, 2x195, 2, National Gallery – Londyn
- David Teniers – Modlitwa Abrahama i Izaaka, 1653, Kunsthistorisches Museum - Wiedeń
- Juan de Valdés Leal – Ofiarowanie Izaaka, 1657-9, 189x249, kol. pryw. – Palma de Mallorca
- Giovanni Battista Tiepolo – Ofiarowanie Izaaka, 1726-9, 4000x5000, fresk, Palazzo Patriarcale - Udine
- Giovanni Battista Piazzetta – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1735, 201, 2x133, 4, National Gallery – Londyn
- Marc Chagall – Ofiarowanie Izaaka, 1960-6, Musee Marc Chagall - Nicea
[ edytuj ] Literatura
- 1550 – Abraham sacrifiant Teodor Beza
- 1843 – Bojażń i drżenie Søren Kierkegaard
- 1952 – Przymierze Zofia Kossak-Szczucka
- 2002 – Abraham : A Journey to the Heart of Three Faiths Bruce Feiler
- 2003 – Abraham - ojciec rodu Theodore Hudler
- 2003 – Abraham i Melchizedek Ryszard Krasnodębski
- 2005 – S.O.S. Jerzy Surdykowski
- 2005 – Abraham - ojciec wierzących Achim Buckenmaier
[ edytuj ] Film
- 1994 – Abraham w reż. Josepha Sargenta
- 2005 – Abraham: A Journey to the Heart of Three Faiths w reż. Davida Wallace'a
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Z Ur do Kanaanu. W: A. Tschirschnitz, Dzieje..., ss. 168-171
- ↑ Martin Bocian: Leksykon postaci biblijnych: ich dalsze losy w judaizmie, chrześcijaństwie, islamie oraz w literaturze, muzyce i sztukach plastycznych. Juliusz Zychowicz (tłum.). Kraków: Znak , 1995, s. 27. ISBN 8370063934 .
- ↑ Jdt 5,7-9 w przekładach Biblii.
- ↑ Rdz 15,7 w przekładach Biblii.
- ↑ Rdz 12,1 w przekładach Biblii.
- ↑ Rdz 15,13 w przekładach Biblii.
- ↑ Jean-Paul Sartre : Egzystencjonalizm jest humanizmem. 1946.
- ↑ Rdz 25,1 w przekładach Biblii.
[ edytuj ] Bibliografia
- Achim Buckenmaier , Abraham. Ojciec wierzących, Kraków, Wydawnictwo eSPe, 2005. ISBN 83-89645-59-9
- Alfred Tschirschnitz: Dzieje ludów biblijnych. Wyd. I. Cz. VII: Dzieje starożytnego Izraela. Warszawa: M. Sadren i S-ka, 1994. ISBN 83-86340-00-3 .
| Ojciec Terach |
 |
Postać biblijna Występuje w księgach: Rdz |
|
Synowie Izmael , Izaak , Zimran , Jokszan , Medan , Midian , Jiszbak , Szuach |
|
|||||||
| Dorn: Szczyt pokazał, że NATO jest w stanie "rozlazłości" | ||
Szczyt NATO w Chicago okazał się gorszy niż wszyscy się spodziewaliśmy - ocenił b. marszałek Sejmu Ludwik Dorn (Solidarna Polska). Jego zdaniem Sojusz jest w stanie "rozlazłości", co doskonale pokazały jego ogólnikowe ustalenia.
|
||
| Samoloty F-16 będą strzec polskiego nieba w czasie Euro | ||
Samoloty F-16 będą strzec polskiego nieba w czasie Euro 2012. Udział ośmiu polskich samolotów F-16 w ćwiczeniach "Red Flag" na Alasce nie będzie miał wpływu na bezpieczeństwo kraju w tym czasie - zapewnia wojsko.
|
||
| Policja rozbiła gang Niemców kradnących samochody | ||
Niemiecka policja rozbiła we wtorek złożoną z Niemców grupę przestępczą, która za granicą kradła samochody luksusowych marek, sprowadzała je do kraju, a następnie sprzedawała z podrobionymi papierami.
|
||
| CBOS: 27 proc. za, 43 proc. przeciw rządowi Tuska | ||
Poparcie dla rządu Donalda Tuska w maju zadeklarowało 27 proc. badanych przez CBOS, 43 proc. respondentów było mu przeciwnych; obojętny stosunek do Rady Ministrów wyraziło 27 proc. badanych. Zdania w tej sprawie nie miało 3 proc. ankietowanych.
|
||
| CBOS: 27 proc. za, 43 proc. przeciw rządowi Tuska | ||
Poparcie dla rządu Donalda Tuska w maju zadeklarowało 27 proc. badanych przez CBOS, 43 proc. respondentów było przeciwnych; obojętny stosunek do Rady Ministrów wyraziło 27 proc. badanych.
|
