Akcja Koppe

Akcja Koppe – nieudana akcja polskiego ruchu oporu, przeprowadzona 11 lipca 1944 w Krakowie przez oddział KG Armii Krajowej przeciwko SS -Obergruppenführerowi Wilhelmowi Koppemu , Wyższemu Dowódcy SS i Policji w Generalnym Gubernatorstwie i jednocześnie sekretarzowi stanu w niemieckim "rządzie" Generalnego Gubernatorstwa i zastępcy Hansa Franka .

Wilhelm Koppe został skazany na śmierć wyrokiem Kierownictwa Polski Podziemnej za bezwzględne represje i masowe zbrodnie na Polakach i Żydach . Zamach, mimo iż został starannie przygotowany, nie udał się gdyż ostrzelany samochód Koppego zdołał uciec z miejsca zdarzenia. Koppe został tylko ranny, zginęło natomiast kilku towarzyszących mu Niemców.

Przebieg akcji

Wydzielona grupa z oddziału dyspozycyjnego AK "Parasol", dowodzona przez Stanisława Leopolda ps. "Rafał", na przełomie czerwca i lipca 1944 przyjechała do Krakowa, gdzie wspólnie z Kedywem , przygotowywała się do przeprowadzenia zamachu i rozpoznawała teren operacji. Początkowo akcję miano wykonać 5 i 7 lipca 1944 , jednak nieoczekiwanie Koppe zmienił stałą trasę przejazdu. W końcu 11 lipca 1944 przed godziną 9 rano grupy uderzeniowe batalionu AK "Parasol" ostrzelały samochód na ulicy Powiśle u wjazdu na plac Kossaka w Krakowie, przy jednoczesnej próbie zablokowania Mercedesa Koppego przez samochód Chevrolet 4t. prowadzony przez Mieczysława Janickiego ps. "Otwocki" i Chevroleta 3/4 t. Stefana Dyża ps. "Pikuś". Dwa inne samochody czekały na placu Kossaka aby uniemożliwić ewentualną ucieczkę Koppemu – był to Mercedes 170 prowadzony przez Bogusława Niepokoja ps. "Storch" oraz BMW Jana Bernatowicza ps. "Bartek".

Samochód Koppego mimo silnego ostrzału wyminął blokadę i skręcił w ulicę Zwierzyniecką, oddalając się z miejsca zdarzenia. Podczas akcji zabitych zostało kilku Niemców, w tym oficer SS, osobisty adiutant Koppego. Jednak sam Koppe został ranny i przeżył zamach. Jedna z grup uderzeniowych batalionu AK "Parasol" miała jednego rannego, jednak podczas ucieczki z Krakowa w kierunku północnym została zaatakowana przez żandarmów niemieckich koło wsi Kąty . W tej potyczce zginęło 4 żandarmów, w tym jeden oficer; AK-owcy stracili jednego rannego. Potem doszło do kolejnego starcia, z żołnierzami Wehrmachtu w wsi Udórz położonej na północ od Wolbromia . W wyniku tego starcia poniosła duże straty – poległo i zostało zamordowanych 5 żołnierzy AK a 4 zostało rannych.

Uczestnicy

Rozkaz do wykonania akcji dostał oddział 1 kompanii batalionu Armii Krajowej "Parasol" w składzie:

Dowódcy

• Stanisław Leopold ps. "Rafał"- dowódca
• Stanisław Huskowski ps. "Ali" – zastępca dowódcy

Żołnierze

• Jan Bernatowicz ps. "Bartek"
• Józef Baster ps. "Rak"
• Wojciech Czerwiński ps. "Orlik"
• Stefan Dyż ps. "Pikuś"
• Tadeusz Fopp ps. "Tadeusz"
• Mieczysław Janicki ps. "Otwocki"
• Tadeusz Karczewski ps. "Wierzba"
• Przemysław Kardasiewicz ps. "Akszak"
• Jerzy Kołodziejski ps. "Zeus"
• Jerzy Malow ps. "Rek"
• Bogusław Niepokój ps. "Storch"
• Zdzisław Poradzki ps. "Kruszynka"
• Wiesław Raciborski ps. "Robert"
• Antoni Sakowski ps. "Mietek"
• Józef Szczepański ps. "Ziutek"
• Eugeniusz Schielberg ps. "Dietrich"
• Jacek Sperling ps. "Jacek"
• Wojciech Świątkowski ps. "Korczak"
• Tadeusz Ulankiewicz ps. "Warski"
• Halina Grabowska ps. "Zeta"

Łączniczki

• Irena Sokołowska ps. "Bobo"
• Zofia Sokołowska ps. "Dzidzia"
• Zofia Jasieńska ps. "Ina"
• Irena Potoczek ps. "Ada"
• Maria Stypułkowska-Chojecka ps. "Kama"
• Elżbieta Dziębowska ps. "Dewajtis"

Bibliografia

• Piotr Stachiewicz "Akcja Koppe : Krakowska akcja Parasola" Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa, 1982

Linki zewnętrzne

• Specjalna operacja bojowa "Koppe"
• Zamach na dowódcę SS i policji w GG Wilhelma Koppego