Akwizgran

	Akwizgran; Aachen
Herb Akwizgranu	Flaga Akwizgranu
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Nadrenia Północna-Westfalia
Powierzchnia	160, 84 km²
Wysokość	125-410 m n.p.m.
Ludność (31 grudnia 2010); • liczba ludności; • gęstość	; 258 664; 1 608 os./km²
Nr kierunkowy	02403, 02405, 02407, 02408, 0241
Kod pocztowy	52056-52080
Tablice rejestracyjne	AC
Podział miasta	7 dzielnic
	Położenie na mapie Nadrenii Północnej-Westfalii ; Akwizgran; Aachen
	Położenie na mapie Niemiec ; Akwizgran; Aachen
	50°47′N 6°05′E / 50.783, 6.083 Na mapach: 50°47′N 6°05′E / 50.783, 6.083
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Strona internetowa miasta

Ten artykuł dotyczy miasta w Niemczech. Zobacz też: wieś w Polsce .

Akwizgran ( niem. Aachen ^{? / i}, Bad Aachen; fr. Aix-la-Chapelle; nid. Aken) – miasto uzdrowiskowe na prawach powiatu w Niemczech , w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia , w rejencji Kolonia , siedziba regionu miejskiego Akwizgran . Leży bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią .

Przemysł elektrotechniczny, metalowy, maszynowy i taboru kolejowego; produkcja czekolady. Węzeł kolejowy i drogowy, ośrodek turystyczny i uzdrowisko. Znajdują się tu liczne szkoły wyższe w tym politechnika.

[ edytuj ] Demografia

rozwój demograficzny:
- 156 tys. (ok. 1925)
- 168, 2 tys. (1960)
- 256, 1 tys. (stan z dnia 31 grudnia 2002)
- 256, 49 tys. (30 czerwca 2004)

[ edytuj ] Historia

W pobliżu Akwizgranu odkryto prehistoryczne, potwierdzone pracami archeologicznymi, celtyckie początki tego miasta. Zbudowany za czasów rzymskich ( I wiek n.e.) pod nazwą Aquae Grani lub Aquisgranum (od Granusa celtyckiego bożka uzdrowień) jako miejscowość uzdrowiskowa z ciepłymi źródłami siarkowymi (do 74 °C). Pepin Mały cenił lecznicze właściwości term Granusa w Aachen, tam też na miejscu rzymskiej świątyni zbudował kaplicę, a także rezydencję ( palatium ). Właśnie od niego pochodzi pierwsza wzmianka o Akwizgranie w roku 765 . Syn i następca Pepina, Karol Wielki , władca imperium Karolingów , wybrał Akwizgran za swoją siedzibę. W roku 790 w Aachen powstał pałac karoliński, oparty na wzorach klasycznych, ze słynną, zachowaną do dziś oktagonalną kaplicą (w ramach katedry ). Budową kaplicy zajął się mistrz Odo z Metzu . W kaplicy Karol Wielki zgromadził wiele cennych chrześcijańskich relikwii.

Katedra w Akwizgranie, Albrecht Dürer ( 1520 )

W roku 962 Otton I koronował się w katedrze akwizgrańskiej , od tego czasu aż do roku 1531 koronowało się tam 31 królów niemieckich. W roku 1165 Karol Wielki został kanonizowany, a rok później miasto uzyskało prawa miejskie i stało się wolnym miastem Rzeszy . W XII - XIII wieku zostało obwarowane, rozwijało się pomyślnie dzięki handlowi (targi akwizgrańskie od 1166 ). W późnym średniowieczu nastąpił rozwój tkactwa i sukiennictwa, a miasto ogrywało ważną rolę w polityce niemieckiej – tu odbywały się posiedzenia Sejmu Rzeszy ( Reichstagu ) i synody . W XVI wieku , w wyniku wojen religijnych, miasto zaczęło podupadać – miejsce koronacji królów przeniesiono do Frankfurtu nad Menem ; do dalszego pogłębienia kryzysu przyczynił się pożar 2 maja 1656 ; wówczas prawie całe miasto spłonęło.

Katedra

Ratusz w Akwizgranie

Tylne wejście do ratusza

W XVII - XIX w. był popularnym wśród europejskich elit uzdrowiskiem (wody alkaliczno-siarczane) i miastem "rozrywkowym" z kasynami, salami balowymi i innymi miejscami uciech. Akwizgran był miejscem zawarcia pokoju między Hiszpanią i Francją w wojnie o Flandrię w roku 1668 , a w roku 1748 zawarto tam pokój w austriackiej wojnie sukcesyjnej . W roku 1801 pokój w Lunéville przyznał miasto Francji, kongres wiedeński zaś przekazał je w 1815 Prusom . W 1818 odbył się tu pierwszy kongres Świętego Przymierza . W XIX i na początku XX w., dzięki bliskości kopalń węgla, nastąpił rozwój przemysłu tekstylnego, żelaznego, optycznego i chemicznego (nawozy sztuczne). Wówczas też miasto stało się ważnym węzłem kolejowym, łączącym linie niemieckie z belgijskimi, w 1870 r. powstała politechnika.

W okresie międzywojennym miasto było siedzibą Sądu Krajowego (Landgericht), oddziału Kolei Rzeszy (Reichsbahn) – dyrekcji kolejowej; posiadało szkołę przemysłu artystycznego. W roku 1944 był pierwszym niemieckim miastem zajętym przez wojska alianckie , krwawe walki o miasto spowodowały zniszczenie 65% zabudowy. Po wojnie częściowo odbudowane.

Katedra w Akwizgranie w której pochowani są Karol Wielki i Otton III została wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO .

21 października 2009 miasto wcielono do nowo powstałego regionu miejskiego Akwizgran .

[ edytuj ] Atrakcje turystyczne

Na rynku (Marktplatz) znajduje się XIV-wieczny ratusz, zbudowany na ruinach pałacu Karola Wielkiego . Ciekawe muzea to Neue Galerie-Sammlung Ludwig – sztuka współczesna i muzeum prasy czyli Aachens Zeitungsmuseum.