Alaska

Alaska
State of Alaska
Flaga stanowa Alaski Pieczęć stanowa Alaski
Przydomek: The Last Frontier Ostatnia rubież
Dewiza: North to the Future
Państwo	Stany Zjednoczone
Stolica	Juneau
Język urzędowy	brak
Mieszkańcy	Alaskan
Gubernator	Sean Parnell
Największe miasto	Anchorage
Powierzchnia  • ogółem  • lądowa  • wodna  • % wodna	na 1. miejscu 1 717 854 km² 1 481 347 km² 236 507 km² 13, 77 %
Szerokość Długość Wzniesienie  • najwyższe  • średnie  • najniższe	2380 km 1300 km   6194 m 3060 m 0 m
Szerokość geograficzna	54°40'N do 71°50'N
Długość geograficzna	130°W do 173°E
Populacja ( 2000 )	na 48. miejscu 626 932
Gęstość ( 2000 )	na 50. miejscu 0, 42 os./km²
Wejście do Unii  • kolejność  • data	49 3 stycznia 1959
Strefa czasowa Czas letni	UTC-9:00 UTC-8:00
ISO 3166-2	US-AK
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Alaska

Ten artykuł jest częścią serii: Polityka stanu Alaska Gubernator Sean Parnell Legislatura Izba Reprezentantów Senat Delegacja do Kongresu Sąd Najwyższy Podział administracyjny Polityka USA Wikiprojekt Polityka

Alaska ( wymowa:/əˈlæskə/ ) – stan USA w północno-zachodniej części Ameryki Północnej , nieposiadający bezpośredniego połączenia lądowego z główną częścią Stanów Zjednoczonych.

Graniczy od wschodu z Kanadą , a od zachodu przez Cieśninę Beringa z Rosją .

Dominują góry i wyżyny; szczyt Mount McKinley (6194 m n.p.m. ) jest najwyższym punktem Ameryki Północnej ; liczne stożki wulkaniczne . Do terytorium należą też Aleuty .

Ma największą powierzchnię spośród wszystkich stanów USA .

Klimat

W części południowej – umiarkowany chłodny; na Dalekiej Północy – subpolarny; zakres zmian temperatury powietrza w ciągu roku: od -71 °C w zimie do 5 °C w lecie. Zima trwa 9 miesięcy, jest więc długa i bardzo mroźna; w czasie jej trwania wieją silne wiatry osiągające prędkość do 100 km/h, występują również burze śnieżne charakterystyczne dla strefy tundry.

Główne rzeki

• Jukon
• Kuskokwim

Roślinność

W głębi lądu tajga i tundra , w zasięgu oddziaływania Prądu Alaskańskiego iglaste lasy deszczowe strefy umiarkowanej .Topole, olchy, wierzby.

Demografia

Alaska ma 609 050 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:

• język angielski – 87, 01%,
• języki eskimo-aleuckie – 4, 63%,
• język hiszpański – 2, 54%,
• język tagalog – 1, 43%,
• język koreański – 0, 96%,
• inne języki indiańskie – 0, 63%.

Religia

• Chrześcijaństwo – 69, 0%
  • Protestantyzm (różne odłamy) – 47, 0%
  • Katolicyzm – 14, 0%
  • Prawosławie – 3, 0%
  • Inne wyznania chrześcijańskie – < 0, 5%
• Inne wierzenia
  • Mormoni – 4, 0%
  • Świadkowie Jehowy – < 0, 5%
  • Judaizm – < 0, 5%
  • Buddyzm – < 0, 5%
  • Islam – 1, 0%
  • Hinduizm – < 0, 5%
• Pozostałe religie oraz ateiści – 28%

Geografia

Powierzchnia stanu górzysta. Na południu góry Alaska z najwyższym szczytem Ameryki Północnej – McKinley (6194 m n.p.m.), Góry Świętego Eliasza (Góra Św. Eliasza, 5489 m n.p.m.), Góry Wrangla (Mt Bona, 5044 m n.p.m.), na północy Góry Brooksa (Michelson, 2816 m n.p.m.). W środkowej części stanu płaskowyż rozcięty dolinami rzek. Wzdłuż wybrzeża niziny. Linia brzegowa bardzo dobrze rozwinięta. Liczne półwyspy (Alaska, Kenai) i przybrzeżne wyspy ( Aleuty , Archipelag Aleksandra , Kodiak , Nunivak , Wyspa Św. Wawrzyńca , Wyspy Pribyłowa ). Obszar aktywny sejsmicznie. Wiele szczytów gór to czynne (m.in. Pavlof, Iliamna) i wygasłe wulkany .

Główne miasta

• Anchorage
• Fairbanks
• Juneau
• Sitka
• Kenai

Dewiza

"North to the Future" (Przez Północ do przyszłości)

Przydomek

"The Last Frontier" – Ostatnia granica

"The Great Land" – Wielki Stan

Symbole

• pardwa
• świerk sitkajski
• niezapominajka

Historia

• 1640 – odkrycie Alaski przez żeglarzy hiszpańskich.
• 1732 – okręt rosyjski wysłany przez dowódcę ekspedycji wojskowej Pawłuckiego (z pochodzenia Polaka) w czasie przejścia przez Cieśninę Beringa obserwuje brzeg Alaski, potwierdzając bliskość Azji i Ameryki.
• 1741 (15 i 16 lipca) – pierwsza morska ekspedycja naukowa pod dowództwem duńskiego badacza w służbie Rosji Vitusa Beringa i Rosjanina Aleksieja Czirkowa .
• 1784 – pierwsza kolonia założona przez rosyjskich handlarzy futer na wyspie Kodiak .
• 1799 – założenie przez Rosjan osady Sitka na Wyspie Baranowa , która od początku swojego istnienia aż do roku 1906 była stolicą Alaski.
• 1799 - 1867 – teren Alaski pod administracją Kompanii Rosyjsko-Amerykańskiej.
• 1867 ( 30 marca ) – sprzedaż Alaski przez cara Imperium Rosyjskiego Aleksandra II Stanom Zjednoczonym za 7 mln 200 tys. dolarów; jednym z pierwszych amerykańskich urzędników federalnych Alaski został Polak, Włodzimierz Krzyżanowski .
• 1896 – George Carmack , Skookum Jim i Dawson Charlie odkryli złoto nad rzeką Klondike .
• 1897 – początek wielkiej " gorączki złota " wywołanej wiadomością o tonie złota przywiezionej na pokładzie parowca z Alaski do portu Seattle w stanie Waszyngton .
• 1912 – ustanowienie Terytorium Alaski.
• 1958 (9 lipca) – największe zanotowane dotąd tsunami na świecie - megatsunami w zatoce Lituya .
• 1959 ( 3 stycznia ) – wejście Alaski do Unii (jako 49 stanu).
• 1976 - rząd decyduje o zniesieniu podatków i wprowadzeniu dywidend.

System polityczny

Władzę ustawodawczą na szczeblu stanowym sprawuje dwuizbowa Legislatura Alaski , złożona z Izby Reprezentantów i Senatu . Na czele władzy wykonawczej stoi gubernator , wybierany w wyborach bezpośrednich na czteroletnią kadencję.

Przemysł i bogactwa naturalne

Eksploatuje się ropę naftową (jedne z największych złóż na świecie), gaz ziemny , złoto , platynę , rudy miedzi , cyny , niklu , uranu . Zakłady przemysłu petrochemicznego, drzewnego, papierniczego. Rozwinięta hodowla reniferów , lisów , a także leśnictwo , myślistwo i rybołówstwo (połów łososi i śledzi ). Komunikacja gł. na południu stanu: samochodowa (fragment Drogi Panamerykańskiej – Alaska Highway ), kolejowa, lotnicza. Liczne rurociągi. Główne porty morskie: Valdez , Seward , Sitka . Wojskowe bazy lotnicze.

Uniwersytety i wyższe uczelnie

• University of Alaska

Podział administracyjny

Podział administracyjny stanu Alaska.

Amerykański stan Alaska dzieli się na 19 okręgów ( ang. borough). Występują dwa rodzaje jednostek terytorialnych:

• okręg (ang. borough),
• okręg niezorganizowany (ang. unorganized borough).

Obecnie zostało utworzonych 18 okręgów oraz 1 okręg typu niezorganizowanego. Okręg niezorganizowany dodatkowo został podzielony przez United States Census Bureau na 11 tzw. obszarów spisu powszechnego (ang. census area) w celu łatwiejszego przeprowadzenia badań statystycznych.

Sześciu okręgom nadano status skonsolidowanych miast-okręgów (ang. consolidated city-borough): Anchorage , Haines , Juneau , Sitka , Wrangell i Yakutat .

Dla stanu Alaska kod Federal Information Processing Standard to liczby 02.

Linki zewnętrzne

• Dywidendy dla mieszkańców ( ang. )
• Alaska Pictures ( ang. )
• Mapa fizyczna Alaski ( ang. )

Zobacz też

• Gorączka złota nad Klondike