Auxiliary power unit

Jednostka APU stosowana w samolotach serii Airbus 320

APU (od ang. Auxiliary power unit - pomocnicza jednostka mocy) – mały niezależny generator używany do uruchamiania głównych silników samolotów zazwyczaj przy pomocy sprężonego powietrza, zapewnienia energii elektrycznej, ciśnienia w układach hydraulicznych, oraz klimatyzacji wnętrza podczas postoju na lotnisku . W niektórych samolotach jednostka APU dostarcza energii elektrycznej także podczas lotu.

Poza samolotami APU jest używane także w niektórych czołgach do zapewnienia zasilania energią elektryczną systemów pojazdu bez konieczności uruchamiania głównych silników charakteryzujących się dużo większym zużyciem paliwa.

Pierwszym urządzeniem APU zastosowanym w lotnictwie był napędzany silnikiem tłokowym generator energii zainstalowany na pokładzie samolotu z 1916 roku Pemberton-Billing P.B.31 Night Hawk Scout . Pierwszym samolotem transportowym wyposażonym w 1963 roku w APU napędzane turbiną gazową był Boeing 727 . Zastosowanie APU umożliwiło operowanie samolotu także z mniejszych, regionalnych portów lotniczych niezależnie od urządzeń lotniskowych.
Obecnie urządzenia APU są instalowane powszechnie w samolotach transportowych w tylnej części ich kadłuba.

Najczęściej jednostka APU jest napędzana małą turbiną gazową napędzającą kompresory powietrza. Planuje się także zastosowanie do roli jednostek napędowych APU silników Wankla , które są lżejsze niż silniki tłokowe i zużywają mniej paliwa niż turbiny.

Jednostki APU zainstalowane w cywilnych dwusilnikowych samolotach transportowych standardu ETOPS stanowią bardzo ważny element bezpieczeństwa systemu napędowego, zapewniając energię elektryczną i sprężone powietrze w przypadku awarii jednego z silników głównych, odciążając drugi z nich. APU tego typu muszą posiadać zdolność załączenia się bez względu na pułap lotu. Współcześnie stosowane APU są zdolne załączyć się do pułapu 14 300 metrów w warunkach całkowitego zawilgocenia lub oblodzenia.

Urządzenia APU stanowią również bardzo ważny system wahadłowców kosmicznych napędzając układy hydrauliczne, a nie elektryczne jak w samolotach. Trzy niezależne jednostki APU napędzane hydrazyną zapewniają energię do napędzania powierzchni sterowych wahadłowca oraz stabilizowania dysz silników podczas startu. Podczas lądowania zapewniają również zasilanie hamulców aerodynamicznych . Lądowanie może się zakończyć także z jednym działającym systemem APU, tak jak miało to miejsce podczas misji STS-9 wahadłowca Columbia , gdy zapaliły się dwa z trzech urządzeń APU, a mimo to lądowanie zakończyło się sukcesem.

Obecnie projektowany samolot transportowy Boeing 787 będzie posiadał jednostkę APU, która zapewni tylko energię elektryczną. Rezygnacja z systemów hydraulicznych w tej maszynie spowodowała zmniejszenie stopnia jej komplikacji, ale konieczność zastąpienia ich urządzeniami elektrycznymi wymaga zastosowania APU o dużo większej mocy i z dużo większym i cięższym generatorem elektrycznym.

Głównymi producentami jednostek APU są firmy Honeywell International Inc i United Technologies Corporation , której udziałowcami są Hamilton Sundstrand i Pratt & Whitney Canada .