Badenia

Flaga	Herb

Badenia w latach 1806-1945

Badenia ( niem. Baden) - kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec . Od 1951 wchodzi w skład kraju związkowego Badenia-Wirtembergia .

Od XI w. posiadłość rodu Zähringen , od 1112 margrabstwo. Przez małżeństwa, kupno i wymiany, niewielkie początkowo margrabstwo poszerzyło swe terytorium, uległo jednak od XIV w. podziałom dynastycznym. W wyniku sankcji pragmatycznej w 1515 nastąpił podział Dolną Badenię i Górną Badenię (Baden-Durlach i Baden-Baden). Podział utrzymał się do 1771 .

W okresie napoleońskim ( 1803 - 1810 ) Badenia powiększyła swe posiadłości (z 3, 5 tys km² do 11, 5 tys. km²), m.in. o ziemie Palatynatu położone na prawym brzegu Renu (w 1803 ) i Bryzgowię (w 1806 ). W 1806 uzyskała dla panującego tytuł wielkiego księcia. W latach 1806 - 1813 należała do Związku Reńskiego , a w latach 1815 - 1866 do Związku Niemieckiego . Na kongresie wiedeńskim ( 1814 - 1815 ) Badenia zabezpieczyła swoje nabytki w Bryzgowii i Palatynacie przed roszczeniami Austrii i Bawarii .

Nabytki terytorialne Badenii w latach 1803-1819

22 sierpnia 1818 otrzymała od wielkiego księcia liberalną konstytucję. W 1835 przystąpiła do Niemieckiego Związku Celnego . W okresie wiosny ludów Badenia stanowiła główny ośrodek niemieckiego ruchu liberalnego. W latach 1848 - 1849 dwukrotnie przeszła rewolucję. W 1849 wielki książę opuścił kraj i wezwał na pomoc wojska pruskie. Nieudolność głównodowodzącego armią powstańczą (Sigel) spowodowała, że Tymczasowy Rząd Badenii powołał na jego miejsce Polaka Ludwika Mierosławskiego . Brak koordynacji między armiami Badenii i sąsiedniego Palatynatu , a także zdobycie 23 sierpnia 1849 głównego punktu oporu powstańców w Rastatt przesądziły o losach kampanii. W wyniku represji po upadku powstania ponad 80 tys. mieszkańców Badenii było zmuszonych opuścić kraj.

W 1866 Badenia walczyła po stronie Austrii przeciw Prusom , a po klęsce Austrii wystąpiła ze Związku Niemieckiego . W 1871 weszła w skład Cesarstwa Niemieckiego. Po I wojnie światowej w XI 1918 abdykował ostatni wielki książę Fryderyk II , a Badenię ogłoszono republiką (konstytucja z 21 marca 1919 ). Ostatni następca tronu Badenii ks. Maximilian von Baden był też ostatnim kanclerzem II Rzeszy . W Republice Weimarskiej i w III Rzeszy Niemieckiej Badenia stanowiła do 1945 kraj związkowy.

Po II wojnie światowej była początkowo podzielona między strefy okupacyjne amerykańską i francuską . Z terytoriów okupowanych przez wojska francuskie utworzono kraj Badenia ze stolicą we Fryburgu , określany często jako Badenia Południowa, zaś położone na północy kraju terytoria pod okupacją amerykańską weszły w skład Wirtembergii-Badenii ze stolicą w wirtemberskim Stuttgarcie . Po utworzeniu Republiki Federalnej Niemiec w 1949 zorganizowano referenda, na mocy których Badenia Południowa wraz z Wirtembergią-Badenią i Wirtembergią-Hohenzollern weszły w kwietniu 1952 w skład nowego kraju Badenia-Wirtembergia .

Zobacz też

• władcy Badenii