Bagdad
| Bagdad بغداد |
|
 Czerwona strefa w Bagdadzie |
|
| Państwo |  Irak |
| Prowincja | Bagdad |
| Prezydent | Sabir al-Isawi |
| Powierzchnia | 2260, 2 km² |
| Wysokość | 44 m n.p.m. |
| Ludność (2011) • liczba ludności • aglomeracja |
7 216 040 ▲ ok. 8 000 000 |
| Miasta partnerskie |  Kair , Egipt  Amman , Jordania  Damaszek , Syria  Bejrut , Liban  Dubaj , Zjednoczone Emiraty Arabskie  Sana , Jemen |
|
Położenie na mapie Iraku
  Bagdad
بغداد |
|
| Na mapach: | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Wiadomości w Wikinews |
|
 Hasło Bagdad w Wikisłowniku |
|
Bagdad ( arab. بغداد = Baghdād) – stolica Iraku ; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.
Spis treści |
[ edytuj ] Historia
Bagdad został założony w 762 roku przez drugiego kalifa z dynastii Abbasydów , Al-Mansura . Zgodnie z intencją założyciela miał być stolicą dynastii Abbasydów i zastąpić dotychczasową siedzibę kalifa, Al-Kufę . Przenosiny były podyktowane zagrożeniem ze strony ugrupowań szyickich i podbitej ludności. Z tego też powodu został usytuowany w zakolu Tygrysu .
Pierwotna nazwa Madinat as-Salam (czyli Miasto Spokoju) utrzymała się aż do podboju Mongołów w 1258 , po czym miasto przejęło nazwę po okolicznej wiosce. Miasto zbudowano na planie koła o średnicy ok. 3 km, co zapewniało mu funkcjonalność.
Miasto było otoczone z czterech stron murami nazwanymi odpowiednio: Al-Kufa , Basra , Khuraan i Damaszek . Nazwy miała związek z tym, że poszczególne bramy były zwrócone w wymienionych kierunkach [1] . Odległość pomiędzy poszczególnymi bramami wynosiła około 2400 m. Każda z bram posiadała podwójne drzwi wykonane z żelaza. W związku z tym, że były bardzo ciężkie, ich otwarcie i zamknięcie wymagało współdziałania kilku dorosłych mężczyzn. Grubość muru przy bramach wynosiła 44 m u podstawy oraz około 12 m u szczytu. Reszta muru posiadała wysokość 30 m, na którą składały się blanki . Był on dodatkowo otoczony innym potężnym murem o wysokości 50 m oraz bardzo dużej grubości. Wyżej wymieniony - zewnętrzny mur - był wyposażony w wieżyczki oraz zaokrąglone blanki. Dodatkową ochronę zapewniała solidna pochyłość, którą uzyskano stosując zaprawę murarską (cegły z palonym wapnem ). Na zewnątrz drugiego muru znajdowała się fosa wypełniona wodą [1] .
W ciągu jednego pokolenia miasto stało się głównym centrum nauczania i handlu. Niektóre źródła podają, że posiadało wtedy ponad milion mieszkańców, jednak bardziej prawdopodobne są mniejsze liczby.
W Bagdadzie założono m.in. bibliotekę Chizanat al-Hikma, która przeistoczyła się w najważniejszą akademię muzułmańskiego świata nazwaną Bajt al-Hikma.
Początkowy rozrost Bagdadu został spowolniony w obliczu kłopotów jakie zaczęły spotykać kalifat, m.in. tymczasowe przenosiny stolicy do Samarry (w latach 808 - 819 oraz 836 - 892 ), utrata najodleglejszych zachodnich i wschodnich prowincji, okresy politycznej dominacji lokalnej perskiej dynastii Bujjidów 945 - 1055 oraz Turków seldżuckich ( 1055 - 1135 ), a także spory na łonie islamu o schedę po Proroku i o tytuł kalifa ( Fatymidzi , Umajjadzi ).
Pomimo to miasto pozostało jednym z kulturowych i handlowych ośrodków imperium, aż do 10 lutego 1258 , gdy zostało złupione przez Mongołów pod wodzą Hulagu-chana . Mongołowie zmasakrowali wtedy 800 tys. mieszkańców miasta, w tym także kalifa Al-Mutasima , jak się okazało ostatniego z linii Abbasydów, i zniszczyli znaczną część miasta. Napaść na Bagdad zakończyła schyłek kalifatu abbasydzkiego i przyspieszyła upadek cywilizacji arabskiej.
W 1401 roku Bagdad został ponownie splądrowany przez Mongołów pod wodzą Timura (Tamerlana). Stał się stolicą prowincji kontrolowanej przez Dżala'irydów ( 1400 - 1411 ), stowarzyszone plemiona mongolskie: Kara Kojunlu (1412-1469), Ak Kojunlu (1469-1508) i dynastię Safawidów (1508-1534). W 1534 został podbity przez imperium otomańskie.
Pozostał pod panowaniem tureckim do czasu zajęcia Iraku w 1917 roku przez Brytyjczyków i ustanowienia królestwa Iraku w 1921 . W 1932 roku Irak formalnie uzyskał niepodległość, a w 1946 pełną. Przez cały ten czas pozostawał jego stolicą.
Populacja miasta wzrosła z 145 tys. w 1900 (szacunkowa liczba) do 580 tys. w 1950 . Bagdad bardzo ucierpiał w trakcie i po wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 - zniszczenia infrastruktury komunikacyjnej, energetycznej i wodno-kanalizacyjnej.
[ edytuj ] Położenie geograficzne
Bagdad znajduje się w centralnej części Iraku, w środkowym biegu rzeki Tygrys, która jest żeglowna od wybrzeża do Bagdadu. Centrum miasta jest położone na wysokości 44 m n.p.m. ;
Jeśli chodzi o klimat, Bagdad jest jednym z największych miast z klimatem gorącej pustyni. Pod względem temperatury maksymalnej jest to jedno z najgorętszych miast świata. Temperatury w lipcu i sierpniu z łatwością przekraczają 44°C. W Lipcu ta wartość może wrosnąć nawet do +49°C. Opady, prawie zerowe w lato, i bardzo małe zachmurzenie dają długie godziny nasłonecznienia. Temperatury rzędu 30°C i więcej trafiają sie od kwietnia do późnego października/wczesnego listopada i prawie 90% opadów przypada zimowemu półroczu.
[ edytuj ] Polityka
W Bagdadzie znajduje się największa na świecie placówka dyplomatyczna Stanów Zjednoczonych , której oficjalne otwarcie miało miejsce 5 stycznia 2009 [2] . Położona jest w sercu tzw. " Zielonej strefy ". Jej powierzchnia, obejmująca kompleks budynków, odpowiada wielkością powierzchni Watykanu [3] .
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Wiet, Gastron, Baghdad: Metropolis of the Abbasid Caliphate, University of Oklahoma Press, 1971
- ↑ Irak: ambasada za ponad pół miliarda ( pol. ). Wprost24, 2009-01-05. [dostęp 2009-11-11].
- ↑ New U.S. Embassy in Iraq cloaked in mystery ( ang. ). msnbc, 2006-04-14. [dostęp 2009-11-11].
| Merkel spieszy na ratunek niemieckiej rewolucji energetycznej | ||
Realizacja nowej niemieckiej strategii energetycznej to "herkulesowe zadanie" - przyznała w środę kanclerz Angela Merkel po rozmowie z premierami 16 landów Niemiec na temat kłopotów z wdrażaniem planów rezygnacji z atomu i przejścia na energię odnawialną.
|
||
| Syria: Sankcje kosztowały kraj około 4 mld dolarów | ||
Syryjski minister ds. ropy naftowej Sufian Alaw przyznał w środę, że surowe międzynarodowe sankcje wobec sektora paliwowego Syrii kosztowały kraj około 4 mld dolarów. Chodzi o zastosowane we wrześniu 2011 roku embargo na syryjską ropę naftową.
|
||
| Brazylia: Pilotka wyprosiła z samolotu pasażera za seksistowskie uwagi | ||
Pilotka brazylijskich linii lotniczych TRIP wyprosiła z samolotu przed startem pasażera. Mężczyzna głośno wypowiadał seksistowskie uwagi, kiedy dowiedział się, że samolotem pokieruje kobieta.
|
||
| Premier Tusk przyleciał na szczyt UE do Brukseli | ||
Premier Donald Tusk przybył do Brukseli na nieformalny szczyt UE, na którym przywódcy mają rozmawiać o wsparciu wzrostu i zatrudnienia. Wcześniej premier spotka się z prezydentem Francji Francois Hollande'em oraz przewodniczącym PE Martinem Schulzem.
|
||
| Trzęsienie ziemi we Włoszech. Ludzie proszą o dach nad głową | ||
Około 6 tys. mieszkańców regionu Emilia-Romania, na północy Włoch, zwróciło się po niedzielnym trzęsieniu ziemi z prośbą o zapewnienie miejsc w miasteczkach namiotowych i ośrodkach noclegowych - poinformowały miejscowe władze.
|
