Biskup
Biskup ( łac. episcopus z gr. ἐπίσκοπος episkopos: nadzorca, opiekun) – w Kościołach chrześcijańskich duchowny o najwyższych święceniach , urząd kościelny.
W Nowym Testamencie można doszukać się zróżnicowania w posługach hierarchii pierwszych wspólnot chrześcijańskich. Apostołowie posiadali bowiem wyraźnie swych pomocników, kształconych na zastępców. W połowie II wieku ustalono, że sukcesja apostolska realizuje się w kolegium biskupów. Z tego powodu utrwalił się potrójny model święceń ( diakoni , prezbiterzy , biskupi). Regułą stało się, że w każdym lokalnym Kościele powinien być tylko jeden biskup. W ten sposób utworzona została koncepcja terytorium kanonicznego . W II w. zrodziła się kolegialna odpowiedzialność biskupów za cały Kościół, która znajduje pełne urzeczywistnienie w synodach i soborach powszechnych. W czasach cesarza Konstantyna i pierwszych istotnych synkretyzmów doby chrystianizacji imperium, prezbiterów zaczęto nazywać kapłanami (łac. sacerdos). Biskupi natomiast rozpoczęli pełnić funkcję coraz bardziej administracyjno-jurysdykcyjne.
Pierwszych biskupów powoływali apostołowie, następnie – przez wybór – duchowni i świeccy z danego Kościoła lokalnego, przy aprobacie Kościołów sąsiedzkich. Dopiero w dalszych wiekach wybór zatwierdzał metropolita . Od IV wieku świecka władza cesarska zaczęła wpływać na obsadę tych stanowisk duchownych.
Na Zachodzie dopiero w czasach walki o inwestyturę władza kościelna odzyskała pełny wpływ na nominacje biskupie. Jednak wybory przechodziły do przeszłości, w XII wieku sobory wykluczyły z grona wyborców osoby świeckie , a pod koniec XIII i w XIV wieku papieże zarezerwowali sobie prawo mianowania biskupów. W średniowieczu i czasach nowożytnych (zobacz Sobór trydencki ) Kościół rzymskokatolicki podkreślał święcenia kapłańskie jako fundament duchowieństwa, a ze święceniami biskupimi wiązał przywileje natury jurysdykcyjnej. Dopiero w ostatnich stuleciach teologia podkreśla następstwo apostolskie biskupów i ich szczególną rolę w prowadzeniu Kościoła lokalnego oraz współuczestniczeniu w Kościele soborowym.
Na Wschodzie forma wyboru była mniej istotna, gdyż podkreślano, iż to sam Bóg go dokonuje. Kładziono natomiast nacisk na formę instalacji i sakrę . Teologia prawosławna również nie wysuwa biskupiej funkcji rządzenia na pierwszy plan, mówiąc raczej o nauczaniu, uzdrawianiu i jednoczeniu. Biskup w prawosławiu jest też w dużo mocniejszym stopniu szafarzem eucharystii i święceń , inni kapłani mogą wykonywać to jedynie w imieniu i za pozwoleniem biskupa. W Kościołach Wschodnich już w VI wieku została wprowadzona zasada równouprawnienia wszystkich biskupów, którzy wraz z diecezją reprezentują Kościoły lokalne. Do biskupów zwykło się zwracać się per "ekscelencjo".
Symbolem władzy pasterskiej biskupa jest pieścień nakładany w czasie święceń biskupich przez głównego konsekratora , na prawą rękę nowo wyświęconego biskupa. U biskupów diecezjalnych jest symbolem zaślubin ze wskazaną diecezją.
Spis treści |
[ edytuj ] Biskupi w tradycji sukcesji apostolskiej
W głównych tradycjach chrześcijańskich biskupi są uważani za kontynuatorów misji apostołów . Na tym polega ich główna teologiczna funkcja. Aby biskup był następcą apostołów musi zostać wyświęcony w sposób ważny, czyli przez nałożenie rąk przynajmniej jednego biskupa wyświęconego w sposób ważny. Tradycja katolicka wymaga, by na ręce nakładało przynajmniej trzech biskupów, a prawosławna dwóch. Funkcjonowanie sukcesji apostolskiej polega na tym, że pomiędzy danym biskupem a apostołami jest nieprzerwany ciąg ważnych święceń. Sukcesję apostolską zachowały Kościoły katolicki , prawosławny , zdecydowana większość Kościołów wschodnich, Kościoły starokatolickie oraz kościół anglikański i w pewnym stopniu luterański (co bywa jednak podważane – acz Kościół Szwecji zachował pełną sukcesję apostolską). Wytyczne jakich udzielił Paweł Apostoł biskupom są następujące: "jeśli ktoś dąży do biskupstwa, pożąda dobrego zadania. Biskup więc powinien być nienaganny, mąż jednej żony , trzeźwy, rozsądny, przyzwoity, gościnny, sposobny do nauczania, nieprzebierający miary w piciu wina, nieskłonny do bicia, ale opanowany, niekłótliwy, niechciwy na grosz, dobrze rządzący własnym domem , trzymający dzieci w uległości, z całą godnością. Jeśli ktoś bowiem nie umie stanąć na czele własnego domu , jakżeż będzie się troszczył o Kościół Boży?" (1 List do Tymoteusza 3:1-5, Biblia Tysiąclecia ).
[ edytuj ] Biskupi w protestantyzmie
W protestantyzmie i wielu innych Kościołach chrześcijańskich nie istnieje jednolita wykładnia teologicznej roli oraz natury biskupa. Kościoły tzw drugiej reformacji uważają, że na czele kościoła lokalnego (zboru) - zgodnie z Nowym Testamentem - powinno stać prezbiterium, tzn kolegium prezbiterów (rada starszych), zwanych także biskupami. W tym ujęciu prezbiter i biskup to ten sam urząd, który powinien być sprawowany zawsze kolegialnie. Przewodni starszy jest często tytułowany tradycyjnym protestanckim określeniem "pastor". Pozostali protestanci, zwłaszcza episkopalni, widzą w biskupstwie najwyższy stopień święceń, a część przyjmuje, że jest to jedna z równoważnych trzech posług tego samego urzędu duchownego. W tradycji protestanckiej biskup nie jest mianowany, lecz wybierany przez organ reprezentujący dany Kościół lokalny.
[ edytuj ] Biskupka
Forma żeńska biskupa występuje jako urząd m.in. w Kościołach : metodystycznych , starokatolickich , anglikańskich , luterańskich , kalwińskich , a także w Kościele Adwentystów Dnia Siódmego w postaci urzędu starszego zboru obsadzonego przez kobietę. W Polsce tytuł biskupek (kustoszek) noszą dwie siostry z Kościoła Katolickiego Mariawitów : Hanna Maria Rafaela Woińska oraz Damiana Maria Beatrycze Szulgowicz . Pierwszą polską biskupką była Izabela Wiłucka z Kościoła mariawitów , która następnie przyjęła tytuł arcykapłanki .
[ edytuj ] Zobacz też
- Stopnie biskupie (święceń hierarchicznych):
- Funkcje biskupie:
- Godności biskupie:
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Wszyscy biskupi Kościoła katolickiego ( ang. )
- Konferencja Episkopatu Polski
- Średniowieczny Kościół Polski Episkopat średniowieczny
| Francuski minister skazany za publiczną obrazę | ||
Sąd w Paryżu uznał Arnauda Montebourga, ministra ds. reindustrializacji w rządzie nowego socjalistycznego prezydenta Francji Francois Hollande'a, za winnego publicznej obrazy za nazwanie szefów spółki żeglugi promowej SeaFrance "łobuzami".
|
||
| Skazano lekarza, który pomógł CIA znaleźć bin Ladena | ||
Shakil Afridi, lekarz, który pomógł CIA zlokalizować Osamę bin Ladena został skazany w Pakistanie na 33 lata więzienia. Departament Stanu USA uznał, że władze Pakistanu nie miały podstaw, by go uwięzić.
|
||
| PO i PiS nie poprą projektu SP dot. kont zabezpieczenia zdrowotnego | ||
PO i PiS zapowiedziały, że pracodawca będzie mógł przekazać pracownikowi pieniądze na ochronę zdrowia, które byłyby wolne od podatku i odprowadzania składek. PSL się waha; poparcie zapowiedziały RP i SLD.
|
||
| 10 błędów ustawy refundacyjnej | ||
Ustawa refundacyjna uderza w pacjentów i wprowadza chaos na rynku leków - oceniają eksperci w raporcie "Do trzech razy sztuka - Ustawa Refundacyjna po publikacji trzech pierwszych wykazów". Wyliczają w nim 10 najważniejszych niedoskonałości nowych przepisów.
|
||
| Tusk i Schulz rozmawiali o Tymoszenko i Euro 2012 | ||
Szef Parlamentu Europejskiego Martin Schulz na spotkaniu z premierem Donaldem Tuskiem poinformował, że z jego upoważnienia europoseł Jacek Protasiewicz zajmie się organizacją misji PE obserwacji procesu kasacyjnego b. premier Julii Tymoszenko.
|
