Bitwa pod Neerwinden (1693)

Bitwa pod Neerwinden wojna palatynacka
Czas	29 lipca 1693
Miejsce	Neerwinden , wieś w środkowej Belgii
Terytorium	Belgia
Wynik	zwycięstwo Francji
Strony konfliktu Francja Anglia , Republika Holandii , Dania Dowódcy marszalek Luxembourg Wilhelm III Orański Siły 77 000 żołnierzy, w tym 22 000 jazdy i 71 dział (90 batalionów piechoty, 190 szwadronów jazdy, 2 regimenty artylerii) 49000 żołnierzy, w tym 14 000 jazdy i 91 dział (64 bataliony piechoty, 142 szwadrony jazdy) Straty 9000 zabitych i rannych 17 000 zabitych i rannych, 2000 jeńców oraz 80 dział

Bitwa pod Neerwinden (zwana niekiedy bitwą nad Landen) miała miejsce 29 lipca 1693 r. w trakcie wojny Francji z Ligą Augsburską w latach 1689 - 1697 między francuską armią marszałka Luksemburskiego a armią sprzymierzonych dowodzoną przez Wilhelma Orańskiego .

Francuzi atakowali pozycje sprzymierzonych trzykrotnie zanim francuska kawaleria w końcu przełamała ich obronę. Bitwa była kosztowna dla obu stron, Francuzi stracili 9000 ludzi, a sprzymierzeni aż 19000. Jednak zwycięstwo Francuzów nie było zupełne, gdyż Wilhelmowi Orańskiemu udało się jednak wymknąć z potrzasku.

Działania przed bitwą

Marszałek Luxembourg , manewrując zmusił Wilhelma Orańskiego do podziału swej armii. Gdy to się udało, błyskawicznie skoncentrował większość swych sił naprzeciw obozu wojsk sprzymierzonych, które rozłożone były w nierównym półkolu zaczynającym się od Elissem po prawej stronie, następnie dochodzącym do Neerlanden , a stamtąd idąc wzdłuż strumienia Landen osiągało się lewą stronę ( 18 czerwca - 28 lipca 1693 ). Wilhelm Orański nie zamierzał wycofywać się za rzekę Geete , stworzył więc potężną linię umocnień ziemnych ciągnącą się od Laar przez Neerwinden do Neerlanden. Po prawej stronie tej linii umocnień (od Laar do Neerwinden) grunt był mocno poszarpany i dawał liczne naturalne osłony po obu stronach, i dlatego właśnie ta strona została uznana za kluczową pozycję, została więc szczególnie mocno obsadzona; środek otwartego terenu między Neerwinden a Neerlanden został pokryty gęstą siecią umocnień ziemnych, a wysuniętą z przodu placówką była miejscowość Rumsdorp . Lewe skrzydło pod Neerlanden opierało się o strumień Landen i było trudno dostępne. Prawa strona wojsk Wilhelma Orańskiego, jako linia odwrotu leżała za rzeką Geete, była najbardziej zagrożoną flanką, a marszałek Luxembourg świadom tego, że front sprzymierzonych będąc trochę za długi w stosunku do ilości sił go broniących, sprawi, że przemieszczenie sił z jednego skrzydła dla wspomożenia drugiego będzie trwało zbyt długo. W tych warunkach generalny plan Luxembourga polegał na uderzeniu przeciw linii Laar-Neerwinden, a w szczególności na samo Neerwinden, a jednocześnie, by siły lewego skrzydła i centrum sprzymierzonych nie mogły przyjść prawemu skrzydłu z pomocą, zamierzał przeprowadzić tam działania pozorowane.

Początek bitwy

Marszałek Luxembourg miał 77000 żołnierzy, w tym 22000 jazdy i 71 dział (90 batalionów piechoty, 190 szwadronów jazdy, 2 regimenty artylerii), podczas gdy Wilhelm Orański ( Anglicy i Holendrzy ) - 49000 żołnierzy, w tym 14000 jazdy i 91 dział (64 bataliony piechoty, 142 szwadrony jazdy). Naprzeciwko umocnień centrum podciągnął niemal całą swoją kawalerię i ustawił ją w 6 linii, przemieszanych z dwoma wtrąconymi liniami piechoty. Piechota i dragonia stojące naprzeciw Neerlanden i Rumsdorp otrzymały zakaz ataku, a wojska przeznaczone do głównego uderzenia (w sile 28000) zostały uformowane naprzeciw Neerwinden . Przyszłość pokazała, że użycie tylko 1/3 całych sił w decydującym natarciu, okazało się niewystarczające i trzeba było ściągać posiłki z innych odcinków.

Walki o Neerwinden i Laar

Po długim okresie wymiany ognia artyleryjskiego francuskie kolumny ruszyły do natarcia, skupiając się głównie na Neerwinden . W tym samym czasie mniejsze siły uderzyły na Laar . Skraje obu wsi osiągnięto bez większych trudności, jednak w samych wsiach doszło do morderczej walki, a o każdą piędź ziemi toczył się zażarty bój. W końcu Wilhelm Orański osobiście poprowadził potężne kontrnatarcie, wyrzucając francuskie wojska z obu wiosek. Drugie natarcie, równie energiczne, spotkało się z równie wielką determinacją sprzymierzonych.

Walki w Neerlanden i Rumsdorp

W tym czasie wojska francuskie na innych odcinkach frontu prowadziły jedynie działania demonstracyjne. Nawet kawaleria francuska, ustawiona naprzeciw centrum sprzymierzonych w 6 linii, po wytrzymaniu wielogodzinnego ognia nieprzyjacielskiego, kłusowała przez otwarte pole aż do umocnień, nie mając żadnych szans na powodzenie. W Neerlanden i Rumsdorp doszło do ciężkich walk wręcz. W międzyczasie dwie linie piechoty francuskiego centrum, które nie brały dotąd udziału w walce, przesunięte zostały na lewe skrzydło, gdzie zostały przygotowane do potężnego uderzenia (już trzeciego w tej bitwie) na Neerwinden . Takiej sile wyczerpane walką oddziały sprzymierzonych nie były w stanie się oprzeć.

Przełomowy moment bitwy

Wilhelm Orański rozpoczął przemieszczanie swych wojsk ze swego centrum i lewego skrzydła na prawe w celu przeciwstawienia się potężnemu natarciu francuskiemu na Neerwinden . Gdy dowódca francuskiego centrum Feuquières to zauważył, jeszcze raz poprowadził kawalerię francuskiego centrum prosto na nieprzyjacielskie szańce. Tym razem francuskie szwadrony całkowicie zaskoczyły wojska sprzymierzonych. Wściekła szarża wywołała popłoch i pośpieszny odwrót za rzekę Geete . Setki żołnierzy armii Wilhelma Orańskiego utopiło się. Tylna straż złożona z brytyjskich oddziałów poprowadzona osobiście przez Wilhelma Orańskiego uratowała armię sprzymierzonych od ostatecznej katastrofy. Pobita armia wycofała się.

Podsumowanie

Luxembourg odniósł swoje wielkie zwycięstwo dzięki wyczynowi Feuquièresa; straty sprzymierzonych 17000 zabitych i rannych, 2000 jeńców oraz 80 dział, podczas gdy Francuzi stracili 9000 zabitych i rannych. W bitwie tej marszałek Luksemburski zdobył tak wielką liczbę sztandarów, że po złożeniu ich w paryskiej katedrze zyskał sobie przydomek , , tapicera Notre Dame, , . Wojna trwała jeszcze do 1697 r. i zakończyła się pokojem w Rijswijk 20 września 1697 r.

Zobacz też

• słynne bitwy