Boeing
| Boeing Company | |
| |
|
| Forma prawna | Spółka akcyjna |
| Data założenia | 1916 |
| Siedziba | Chicago , Illinois , USA |
| Branża | zbrojeniowa Lotnictwo |
| Produkty | broń i statki powietrzne |
| Zatrudnienie | 52700+ osób |
| Dochód | ↑ 66, 38 miliardów USD ( 2007 ) [1] |
| |
|
| Strona internetowa | |
Boeing Company – amerykański koncern lotniczy, zbrojeniowy i kosmiczny, którego dwa najważniejsze działy stanowią: Boeing Integrated Defense Systems, odpowiedzialny za produkcję wojskową i kosmiczną, oraz Boeing Commercial Airplanes, zajmujący się rynkiem samolotów cywilnych. Główna siedziba: Chicago , najważniejsze zakłady produkcyjne: Everett w pobliżu Seattle .
Boeing produkuje różne typy samolotów i śmigłowców , przeznaczonych zarówno dla wojska jak i służb cywilnych. Uczestniczy w programach badania kosmosu , produkując zespoły i podzespoły do rakiet nośnych , sztucznych satelitów i statków kosmicznych .
Jest spółką akcyjną , notowaną na Nowojorskiej Giełdzie (NYSE) od 5 sierpnia 1934 roku [2] .
Spis treści |
[ edytuj ] Historia firmy
[ edytuj ] Początki
Firma została założona w 1916 w Seattle pod nazwą Pacific "Aero Products Co". Nazwa, nadana rok później "Boeing Airplane Company", pochodzi od nazwiska współzałożyciela – Williama E. Boeinga . Pierwszym samolotem wyprodukowanym przez firmę był wodnosamolot Boeing Model 1 znany również pod oznaczeniem B & W Seaplane. Samolot został zaprojektowany wspólnie przez Boeinga i oficera US Navy Conrada Westervelta. Pierwszym samolotem sygnowanym nazwą Boeinga był wodnosamolot Boeing Model 2 znany również pod oznaczeniem Boeing Model C. Maszyna w 1917 roku została zakupiona przez amerykańską marynarkę w liczbie 50 sztuk. Po zakończeniu I wojny światowej , Boeing konstruował nowe samoloty, m.in. łodzie latające , samoloty pocztowe, samoloty treningowe , myśliwskie , które eksportował m.in. do Kanady . Pierwszym samolotem wytwórni powstałym z myślą o przewozach pasażerskich był Boeing Model 6 , znany również pod oznaczeniem B-1. Maszyna mogła przewozić pilota, dwóch pasażerów i ładunek poczty. Coraz większą wagę przykładano do transportu cywilnego. W 1927 Boeing założył linie lotnicze nazwane Boeing Air Transport, które uruchomiły regularne połączenie Chicago – San Francisco . Były to również pierwsze linie lotnicze, które na pokładach swoich samolotów obok pilotów zatrudniły również personel pokładowy – stewardesy. Firma nabywała również inne firmy z branży lotniczej. W 1929 roku Boeing kupił Pratt and Whitney (wówczas był to producent samolotów). Powstał wówczas koncern United Aircraft and Transport. Ustawa antytrustowa z czerwca roku 1934 zakazała jednak działania takich korporacji i koncern podzielono na trzy działy, w tym: Boeing Airplane Company oraz United Airlines . Założyciel firmy załamany tym faktem postanowił sprzedać swoje udziały i wycofał się z biznesu lotniczego. 5 sierpnia 1934 akcje Boeinga zadebiutowały na giełdzie. Firma inwestowała w nowe technologie, jako pierwsza na amerykańskim rynku producentów lotniczych zastosowała w swoich samolotach konstrukcje ze spawanych stalowych ram, które w latach 30. zastąpiono profilowanymi elementami metalowymi. W 1930 powstały pierwsze jednopłatowe samoloty Boeinga: Monomail , przeznaczony do przewozu towarów i poczty, myśliwski P-26 Peashooter , rok później pierwszy bombowiec B-9 . W 1934 rozpoczęto pracę nad czterosilnikowym bombowcem XB-15 , a później Modelem 299, pierwowzorem późniejszego B-17 Flying Fortress . Wykorzystując doświadczenia zdobyte przy konstrukcji dużych samolotów, na zamówienie linii lotniczych Pan Am zbudowano łódź latającą zdolną pokonywać trasy transatlantyckie. Boeing 314 Clipper , największy samolot pasażerski swoich czasów, mogący zabrać na pokład 90 pasażerów, odbył pierwszy lot w czerwcu 1938 .
[ edytuj ] II wojna światowa
W czasie II wojny światowej zakłady produkowały głównie samoloty bombowe: B-17 i Boeing B-29 Superfortress . Większość zatrudnionych stanowiły kobiety. Zaprojektowane przez Boeinga bombowce powstawały, w ramach wojennej kooperacji, również w innych wytwórniach, m.in.: Lockheeda, Douglasa, Bella. Jeszcze podczas trwania wojny, w 1943 roku rozpoczęto projekt, którego rezultatem była budowa bombowca Boeing B-47 Stratojet . Pod koniec wojny macierzyste zakłady Boeinga zatrudniały 45 tysięcy ludzi.
[ edytuj ] Okres powojenny
Po zakończeniu wojny i spadku zapotrzebowania na samoloty bombowe, firma zmuszona była ograniczyć zatrudnienie i zwolnić ok. 70 000 pracowników. Luksusowy samolot pasażerski Boeing 377 Stratocruiser , zbudowany w oparciu o transportowego Stratofreightera , zbudowany w ponad 50 egzemplarzach, nie spełnił oczekiwań finansowych firmy. Sytuację ratowała sprzedaż bombowców, lub samolotów z nich się wywodzących, przerobionych na samoloty transportowe i latające cysterny ( KC-97 Stratotanker ).
W drugiej połowie lat 40. firma zaczęła wkraczać w erę samolotów odrzutowych . Ważną konstrukcją był B-47 Stratojet , zbudowany w oparciu o niemieckie doświadczenia z okresu II wojny. Pomiędzy 1947 a 1956 wyprodukowano ponad 2000 egzemplarzy tego wielosilnikowego bombowca. Jego następcą stał się B-52 Stratofortress , oblatany w 1952 , używany w amerykańskim lotnictwie do dziś. W latach 60., dzięki zakupowi firmy Vertol , Boeing stał się producentem helikopterów: CH-47 Chinook i CH-46 Sea Knight , używanych przez oddziały armii, marynarki i marines .
Również w 1952 zaprojektowano Model 367-80 ( Dash 80 ), którego rozwinięciem stały się samoloty: KC-135 Stratotanker – pierwszy powietrzny zbiornikowiec o napędzie odrzutowym, oraz Boeing 707 , pierwszy dalekodystansowy samolot pasażerski wyprodukowany przez firmę. Dzięki tej czterosilnikowej maszynie, zdolnej przewieźć 156 pasażerów, Stany Zjednoczone stały się potentatem w produkcji samolotów pasażerskich. Jego następcami były: B720 i B727 . B727, trzysilnikowa maszyna przeznaczona do lotów średniodystansowych, produkowany był do 1984 i zdobył uznanie pilotów i pasażerów (do dziś lata ich około 1 300). W 1967 Boeing zbudował kolejny samolot pasażerski, krótko- i średniodystansowy – dwusilnikowy B737 , produkowany (z licznymi modyfikacjami) do dziś.
Po zakończeniu II wojny światowej firma prowadziła badania nad napędem rakietowym i rakietami bojowymi. Owocem prób stała się naddźwiękowy pocisk przeciwlotniczy IM-99 Bomarc z 1955 , wyprodukowany w ilości 700 sztuk. Kolejnym był międzykontynentalny pocisk balistyczny LGM-30 Minuteman , przyjęty na uzbrojenie w październiku 1962 [3] . Boeing włączył się w podbój przestrzeni kosmicznej, efektem tego były: Lunar Orbiter , który przesłał zdjęcia 99 % powierzchni Księżyca ( 1966 ), pierwszy człon rakiety Saturn V ( S-IC ), Lunar Roving Vehicle – pojazd wykorzystany podczas trzech ostatnich misji programu Apollo i inne.
Na początku lat 70. sytuacja firmy pogorszyła się, związane to było z ograniczeniem programu lotów kosmicznych, zawieszenie przez rząd amerykański finansowego wsparcia naddźwiękowego odrzutowca pasażerskiego, oznaczonego jako SST (Supersonic Transport), który miał być odpowiedzią na francusko-brytyjski projekt Concorde 'a. Dużym problemem był kryzys na rynku samolotów pasażerskich, a także opóźnienie i większe od założonych koszty produkcji nowego modelu B747 Jumbo Jet . Firma zwolniła prawie połowę z 80 000 swoich pracowników, próbowała inwestycji w różnych, nieraz odległych od lotnictwa działach gospodarki. Pojawienie się Jumbo Jeta (wejście do służby w 1970) zrewolucjonizowało wręcz rynek przewozów pasażerskich. Ten gigantyczny samolot produkowany jest do dziś, najnowsza wersja B747-8, została oblatana w 2010.
W pierwszej połowie lat 80. sytuacja ekonomiczna zaczęła się poprawiać. Samoloty produkowane przez Boeinga, a także ich militarne wersje, stały się podstawowym wyposażeniem wielu linii lotniczych i sił zbrojnych. Wzrastała liczba pasażerów, linie zgłaszały zapotrzebowanie na coraz to większą liczbę maszyn. Pojawiła się jednak konkurencja w postaci europejskiego konsorcjum Airbusa , założonego w 1970 po znakomitych efektach programu Concorde. Boeing wprowadził w tym czasie nowe modele samolotów pasażerskich: średniodystansowego B757 , oraz jego szerokokadłubowego krewniaka B767 oraz zmodyfikowaną wersję B737.
Boeing, wykorzystując doświadczenia z okresu programu Apollo, współpracował przy budowie promów kosmicznych i Międzynarodowej Stacji Kosmicznej . To i następne dziesięciolecie przyniosło rozwój produkcji wojskowej koncernu, opracowywano (również w kooperacji) m.in.: V-22 Osprey , będącego krzyżówką samolotu i śmigłowca, bombowiec typu " stealth " B-2 , myśliwiec F/A-22 Raptor , śmigłowiec RAH-66 Comanche , system obrony przeciwlotniczej bliskiego zasięgu Avanger , system antyrakietowy Roland i inne. Pojawiły się również zamówienia na remonty i modernizację dotychczas używanego wyposażenia wojskowego, m.in. B-52 i KC-135.
W 1994 wprowadził na rynek dwusilnikowego B777 . Ten bardzo nowoczesny, zaprojektowany przy użyciu wyłącznie komputerów, samolot pasażerski uzupełniając lukę między modelami B767 i B747. Kolejna, udoskonalona wersja B737 pojawiła się w połowie lat 90.
W 1996 Boeing dokonał fuzji z działem lotniczym i obronnym firmy Rockwell International Corporation , zaś w sierpniu 1997 z McDonnell Douglas Corporation , w 2000 z Hughes Electronics Corporation , producentem m.in. satelitów , Jeppesen Sanderson Inc. i Hawker de Havilland . Efektem połączenia z McDonnell Douglasem było wprowadzenie do produkcji B717 ( 1998 ), zaprojektowanego jeszcze jako MD-95, krótkodystansowego samolotu pasażerskiego dla ok. 100 pasażerów, odznaczającego się niskimi kosztami użytkowania, niskim poziomem hałasu i dużym komfortem podróżowania.
Kolejne lata nie były już tak udane dla koncernu. We znaki dawała się konkurencja ze strony Airbusa, który sukcesywnie wprowadzał nowe typy samolotów, wypierając Boeinga z rynków, na których był on praktycznie monopolistą . Nadzieją jest nowy samolot średniodystansowy B787 Dreamliner , znany również jako B7E7, który miał wejść do użytku w 2008 . Jednak z różnych powodów jego pierwszy lot testowy odbył się dopiero 15 grudnia 2009. Firma twierdzi że jeszcze przed oblataniem miała zamówień na 850 maszyn, z których każda sprzedana będzie za około 150 mln dolarów. Dużą porażką dla firmy, nie tylko finansową, ale i prestiżową, była przegrana jej projektu X-32 w konkursie na nowy samolot bojowy ( Joint Strike Fighter ), następcę wysłużonych już amerykańskich maszyn. Boeing został również oskarżony o szpiegostwo przemysłowe przez konkurencyjny koncern Lockheed Martin . Karą stało się anulowanie przez Pentagon kontraktów o miliardowej wartości.
W ramach prowadzonego przez NASA programu Commercial Crew Program Boeing wraz z Bigelow Aerospace pracuje nad koncepcyjnym pojazdem orbitalnym CST-100 .
[ edytuj ] Samoloty
[ edytuj ] Cywilne
Obecnie produkowane
| Samolot | Ilość | Lata produkcji |
|---|---|---|
| Boeing 737 | 7010 | 1968– |
| Boeing 747 | 1427 | 1969– |
| Boeing 767 | 1014 | 1982– |
| Boeing 777 | 983 | 1993– |
| Boeing 787 | 11 | 2009– |
Zakończono produkcję
| Samolot | Ilość | Lata produkcji |
|---|---|---|
| Boeing Model 40 | 84 | 1925–? |
| Boeing 247 | 75 | 1933–? |
| Boeing 307 Stratoliner | 10 | 1938–? |
| Boeing 314 Clipper | 12 | 1938–1941 |
| Boeing 377 Stratocruiser | 56 | 1947–1950 |
| Boeing 707 /720 | 1010 | 1958–1979 |
| Boeing 717 | 156 | 1998–2006 |
| Boeing 727 | 1832 | 1963–1984 |
| Boeing 757 | 1050 | 1982–2004 |
[ edytuj ] Wojskowe
Bombowce
| Samolot | Ilość | Lata produkcji |
|---|---|---|
| Boeing B-17 Flying Fortress | 12 731 | 1936–1945 |
| Boeing B-29 Superfortress | 3970 | 1943–1946 |
| Boeing B-47 Stratojet | 2032 | 1947–1957 |
| Boeing B-50 Superfortress | 320 | 1947–1953 |
| Boeing B-52 Stratofortress | 744 | 1952–1962 |
Myśliwce
| Samolot | Ilość | Lata produkcji |
|---|---|---|
| Boeing P-26 Peashooter | 151 | 1932–1936 |
| Rozpoczęte przez McDonnell Douglas (po 1997) | ||
| McDonnell Douglas F/A-18 Hornet | 1978–2000 | |
| McDonnell Douglas AV-8B Harrier II | 1981–2003 | |
| McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle | 1985– | |
| Boeing F/A-18E/F Super Hornet | 500 | 1995– |
| Boeing EA-18G Growler | 48 | 2006– |
Tankowce
| Samolot | Ilość | Lata produkcji |
|---|---|---|
| Boeing KC-135 Stratotanker | 803 | 1954–1965 |
| Boeing KC-707 | ? | z B707 |
| Boeing KC-747 | 3 | z B747 |
| Boeing KC-767 | 8 | 2003– |
| Boeing KC-46 | 0 |
Transportowe
| Samolot | Ilość | Lata produkcji |
|---|---|---|
| Boeing C-135 Stratolifter | ? | 1954–1965 |
| Boeing C-22 | 4 | 1963 |
| Boeing VC-25 | 2 | 1986 |
| Boeing C-32 | 8 | 1998 |
| Boeing C-40 Clipper | 19 | 2001– |
| Rozpoczęte przez McDonnell Douglas (po 1997) | ||
| Boeing C-17 Globemaster III | 200 z 232 | 1991– |
Inne
- Pochodne C-135/KC-135
- Boeing EC-135
- Boeing NC-135
- WC-135 Constant Phoenix
- OC-135B Open Skies
- Boeing RC-135
- Pochodne B707
- Boeing E-3 Sentry - 68, 1977–1992
- Boeing E-6 Mercury - 16
- Northrop Grumman E-8 Joint STARS - 17
- Pochodne B737
- Boeing T-43 - 19
- Boeing 737 AEW&C - 11
- Boeing P-8 Poseidon - 3
- Boeing E-4 - 4, 1972–1975 (B747)
- McDonnell Douglas/Boeing T-45 Goshawk - 214 ( BAE Hawk )
[ edytuj ] Produkcja i zamówienia
[ edytuj ] Według modeli
| Model | Dostawy w 2011 [4] | Zamówienia w 2011 [5] | Zapas zamówień [6] | Dostarczono [7] |
|---|---|---|---|---|
| 707 | 1010 | |||
| 717 | 155 | |||
| 727 | 1831 | |||
| 737 | 372 | 551 | 2365 | 7010 |
| 747 | 9 | -1 | 97 | 1427 |
| 757 | 1049 | |||
| 767 | 20 | 42 | 72 | 1014 |
| 777 | 73 | 200 | 380 | 983 |
| 787 | 3 | 13 | 857 | 3 |
| Suma | 477 | 805 | 3771 | 14482 |
| Dane do 31 grudnia 2011 | ||||
Przypisy
- ↑ Financial Statements and Supplemental Data . W: Form 10-K [on-line]. The Boeing Company, 2007. [dostęp 2008-06-16].
- ↑ NYSE > Listings > Listings Directory The Boeing Company ( ang. ). [dostęp 2010-08-17].
- ↑ Michael Lombardi: Ace in the Hole: The Minuteman program, the largest and longest running program in Boeing history, celebrates its golden anniversary ( ang. ). Boeing, 2008-11. [dostęp 2011-07-03].
- ↑ [1] Current Year Deliveries Through December 2011
- ↑ Annual Orders Summary
- ↑ Total Unfilled Orders
- ↑ Historical Deliveries
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||
|
|||||
|
|||||
Home Page , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

