Bohdan Chmielnicki
| Bohdan Zenobi Chmielnicki Богдан Теодор Зиновій Хмельницький |
|
 Bohdan Chmielnicki |
|
| hetman kozacki | |
| Data i miejsce urodzenia | 1595 Czehryń |
| Data i miejsce śmierci | 6 sierpnia 1657 Czehryń |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1620 - 1657 |
| Siły zbrojne | kozacy rejestrowi , hetmańszczyzna |
| Kozacy |
 |
Bohdan Zenobi Chmielnicki ( ukr. Богдан Теодор Зиновій Хмельницький, ur. 1595 najprawdopodobniej w Czehryniu koło Kijowa , zm. 6 sierpnia 1657 w Czehryniu, pochowany w Subotowie ) – hetman zaporoski , przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej w latach 1648 - 1654 , bohater narodowy Ukrainy .
Spis treści |
[ edytuj ] Młodość
Urodził się prawdopodobnie i zmarł w Czehryniu [1] [a] , jako syn Michała , podstarościego czehryńskiego. Łatwiejsza do ustalenia od miejsca jest data roczna urodzenia: w roku 1649 przybył na Ukrainę poseł wenecki Nicolo Sagredo. W swym raporcie dla Signorii podał, że Chmielnicki miał 54 lata [2] . Wszyscy Chmielnickiemu współcześni, którzy zetknęli się z nim, a pozostawili zapiski, zgodnie potwierdzają, że miał około pięćdziesięciu lat.
Kwestia szlachectwa Bohdana jest dyskusyjna [b] – chociaż pieczętował się herbem Abdank [c] – albo też jego dziad był banitą pozbawionym szlachectwa. Z jednej strony dowodem „niskiego pochodzenia” Bohdana Chmielnickiego mogłaby być Konstytucja Sejmu Ekstraordynaryjnego z 1659, gdzie w punkcie 11. zawarta została uchwała mówiąca: ”...Jerzego Chmielnickiego, potomka Bohdana Chmielnickiego hetmana zaporoskiego, w protekcyją naszą bierzemy, a chcąc go przychęcić do dzieł rycerskich tudzież naszey y Rzpltey usługi, kleynot szlachectwa polskiego onemu konferuiemy” [3] [d] . Z drugiej strony trudno przypuścić powierzenie Michałowi Chmielnickiemu (ojcu Bohdana) urzędu podstarościego czehryńskiego (był to urząd szlachecki) przez Jana Daniłowicza (wówczas starostę korsuńskiego), gdyby nie był on szlachcicem (a już na pewno nie mógł być banitą – gdyż jako podstarości wykonywał władzę sądowniczą – jako przewodniczący sądu grodzkiego ). Obaj Chmielniccy służyli u boku Stanisława Żółkiewskiego .
Chmielnicki uczył się w kolegium jezuickim we Lwowie , założonym przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego w 1608 roku, gdzie ukończył klasy gramatyki, poetyki i retoryki[ potrzebne źródło ]. Naukom tym zawdzięczał swoją znajomość w mowie i w piśmie polskiego i łaciny. Stopień tej znajomości także pozostaje w literaturze przedmiotu dyskusyjny. Pomimo pobytu w kolegium jezuickim zachował prawosławie. Według pewnych niesprawdzonych przekazów kształcił się również w Krakowie , ale nie ma na ten temat żadnych bliższych danych.
Następny znany i potwierdzony fakt z życia Chmielnickiego to jego udział w bitwie pod Cecorą (1620); zginął w niej jego ojciec, a on sam wraz ze Stanisławem Koniecpolskim dostał się do niewoli tureckiej [4] , w której nauczył się krymskotatarskiego i podobno tureckiego [ potrzebne źródło ]. Z niewoli w Stambule po dwóch latach prawdopodobnie uciekł (choć są i inne hipotezy – wykupiła go matka, król Zygmunt III Waza za zasługi ojca, przyjaciele rodziny) [e] . Po powrocie na Naddnieprzańską Ukrainę osiadł w Subotowie nad Taśminą (niemal naprzeciw Czehrynia ), gdzie parę lat wcześniej ojciec postawił dwór obronny. W tym czasie próbował też służby dworskiej jako koniuszy u Mikołaja Potockiego , ale nie zagrzał tam długo miejsca, wdając się w zatarg ze swym potężnym pracodawcą, czego o mało nie przypłacił głową [5] [f] . Po tym wstąpił do rejestrowego wojska kozackiego.
Około roku 1625 ożenił się z Anną, siostrą Jakyma Somki , bogatego Kozaka perejasławskiego , który dorobił się na handlu. Miał z nią liczne potomstwo, o czym mówi zapis w bezimiennym diariuszu [6] : „Z obozu pod Białopolem d. 14 October r. 1651. Zjechała się była wszystka rodzina Chmielnickiego, żona z dziatkami, cztery córki już dorastające i synów dwóch młodszych, a trzeci ten Tymoszek starszy”.
W 1637 został pisarzem wojska zaporoskiego (jako taki podpisywał 24 grudnia kapitulację powstania kozackiego Pawluka po klęsce pod Kumejkami i posłował do Warszawy jako członek delegacji kozackiej mającej prosić Sejm o łaskawe potraktowanie upokorzonych Kozaków), a po skasowaniu urzędu pisarza wojsk zaporoskich został setnikiem kurenia czehryńskiego . Zetknął się tam z mianowanym po śmierci hetmana Stanisława Koniecpolskiego podstarościm Danielem Czaplińskim , który w jakiś czas później dokonał zajazdu i zagrabił chutor Chmielnickiego Subotów – nadany ongiś Michałowi Chmielnickiemu przez Jana Daniłowicza. Stanisław, a później Aleksander Koniecpolscy mieli nadane przez króla po Daniłowiczu starostwo czehryńskie. Nie ulega wątpliwości, że zarówno Michał Chmielnicki, jak i jego syn Bohdan, zaniedbali formalności dotyczące prawnego statusu swej posiadłości, w poczuciu bezpieczeństwa, jakie pierwszemu dawało stanowisko, a drugiemu protekcja Koniecpolskiego. Po śmierci hetmana nowy podstarości wykorzystał to do zaboru stworzonej przez Chmielnickich posiadłości.
Czapliński podobno uwiódł także drugą, młodą żonę Chmielnickiego i próbował zabić syna, a na niego samego zorganizował zamach [g] . Chmielnicki szukał bezskutecznie sprawiedliwości w polskich trybunałach , a nawet u króla. Podczas pobytu w Warszawie Chmielnicki uzyskał przywilej monarszy (wystawiony 22 lipca 1646), nadający mu oficjalnie majątek Subotów. Przywilej nie został wyegzekwowany wskutek intryg Czaplińskiego, który spreparował dokumenty, świadczące o tym, że majątek ten był wcześniej prywatną własnością hetmana Koniecpolskiego (a więc król nie miał prawa nią dysponować).
Prawie na pewno nie był nigdy we Francji , co sugerowali niektórzy historycy rosyjscy i ukraińscy w XIX i XX wieku [7] , przypisujący mu nawet udział w oblężeniu Dunkierki w 1645 roku [8] . W tym czasie był zresztą Chmielnicki głęboko zaangażowany w plany wojenne króla Władysława IV , który wespół z hetmanem wielkim koronnym Stanisławem Koniecpolskim i kanclerzem wielkim koronnym Jerzym Ossolińskim opracowywał plan wojny z Chanatem Krymskim (i jego wcielenie do Rzeczypospolitej ), przy założeniu wojny z Imperium Osmańskim (zwierzchnikiem Chanatu) i zaangażowanie w tę wojnę Kozaków zaporoskich. Do projektu dopuszczeni zostali – ze strony kozackiej – atamani Barabasz i Nestorenko oraz setnik Chmielnicki.
Plany utrzymywane były w ścisłej tajemnicy i wyszły na jaw dopiero po wybuchu powstania na Ukrainie. Na sejmach konwokacyjnym i elekcyjnym roku 1648 domagano się ujawnienia działań króla i kanclerza, podejrzewając, że to oni doprowadzili do powstania [9] [h] .
[ edytuj ] Hetman
Plan wojny z Turcją po śmierci Koniecpolskiego w 1646 upadł na sejmie wobec oporu szlachty (wspieranej przez wrogich królowi magnatów ) przejawiającej nastroje pacyfistyczne i obawiającej się wzmocnienia władzy królewskiej [10] . Wobec bezskutecznego szukania sprawiedliwości na drodze prawnej, czy nakazu królewskiego w sporze z Czaplińskim (osłanianym przed królem i sądami przez swego możnego protektora – Aleksandra Koniecpolskiego ), wykradł osobiście przechowywane przez Barabasza kopie listów królewskich z zapowiedzią zorganizowania wyprawy na Turcję (i deklarujących w związku z tym zwielokrotnienie rejestru kozackiego ) i zbiegł w grudniu 1647 roku na Sicz . Wbrew pozorom ucieczka niewiele miała wspólnego z doznaniem osobistych krzywd. Chmielnicki został oskarżony o próbę zorganizowania kozackiej chadzki morskiej, a to w myśl obowiązujących praw oznaczało zdradę króla i Rzeczypospolitej [11] .
Tam – szermując hasłami wyzwolenia spod władzy magnatów sprzeciwiających się woli królewskiej – przejął władzę i stanął na czele powstania jako hetman kozacki (w korespondencji z organami państwowymi tytułował się jednak tylko jako starszy wojska zaporoskiego). By wzmocnić swe siły, wszedł w sojusz z chanem , który wspomagał go (z przerwami) aż do ugody perejasławskiej (1654) i najazdu Rosji na Rzeczpospolitą, gdy nastąpiło odwrócenie sojuszy (chan stał się sojusznikiem Rzeczypospolitej) [12] .
Po śmierci w roku 1648 Władysława IV Wazy poparł kandydaturę zabiegającego o ugodę z Kozakami brata zmarłego króla, Jana Kazimierza , w staraniach o elekcję na tron Rzeczypospolitej. Po szeregu klęsk zadanych wojskom polskim, a szczególnie po bitwie pod Piławcami , przekonany o słabości Rzeczypospolitej i o własnej potędze, w 1649 roku podjął ideę utworzenia państwa kozackiego[ potrzebne źródło ]. Zbudował jego zalążek (ze stolicą w Czehryniu, a potem w Białej Cerkwi )[ potrzebne źródło ], zawierając liczne i często sprzeczne ze sobą sojusze (z Wenecją , Francją, Austrią , Rosją, chanatem i Turcją) i opierając się na strukturach wojska zaporoskiego w sile ok. 80 tys. ludzi, na czele którego stał on sam i jego najbliższe otoczenie, kolejną pozycję zajmowała starszyzna kozacka, natomiast reżim karny spoczywał na pułkach kozackich pobierających od chłopów i mieszczan podatki oraz ściągających kontrybucje. Chmielnicki prowadził chwiejną i nie rokującą nadziei na trwałe efekty politykę, zarówno w stosunku do Rzeczypospolitej, jak i Rosji, Krymu czy Turcji, z którego to powodu jego dalekosiężne zamierzenia nigdy się nie ziściły, przyczyniły się do tego także późniejsze kroki podejmowane przez jego następców. Należy jednak przyznać, że był jednym z pierwszych kozackich wodzów, w których głowach rodziła się myśl o niepodległości [13] .
[ edytuj ] Powstanie
Szermujące antypolskimi (antymagnackimi, antyszlacheckimi) i antysemickimi hasłami powstanie, które wybuchło wiosną 1648 r., mimo początkowych sukcesów nie przyniosło Ukrainie autonomii . Chmielnicki odniósł sukcesy, pokonując Polaków nad Żółtymi Wodami , pod Korsuniem i Piławcami , ale już w 1649 r. zostały odparte ataki jego wojsk (w sojuszu z chanatem krymskim) na Zbaraż , aż wreszcie – po nierozstrzygniętej bitwie pod Zborowem – doszło do ugody, która dawała Kozaczyźnie spore przywileje, a której ani Chmielnicki, ani Polska nie dotrzymali. W 1651 r. przegrał pod Beresteczkiem i podpisał w Białej Cerkwi nową ugodę, której warunki ponownie nie zostały dotrzymane.
Po kolejnej bitwie i rzezi żołnierzy polskich pod Batohem w 1652 [14] [i] szansa na porozumienie z Polską przepadła, szukał więc potężnego sojusznika i w 1654 r. podpisał z Rosją ugodę perejasławską , oddając Ukrainę pod opiekę cara . Stał na czele Rady Perejasławskiej. Rosjanie okazali się twardszymi negocjatorami niż Polacy, car powołując się na swą władzę absolutną ( samodzierżawie ), odmówił zaprzysiężenia ugody wobec Kozaczyzny [j] , natomiast bezzwłocznie wprowadził garnizon wojskowy do Kijowa . Ugoda doprowadziła w konsekwencji do zagarnięcia znacznej części Naddnieprzańskiej Ukrainy (całe lewobrzeże z Kijowem ) przez Rosję i wieloletniej, wyniszczającej wojny z Rzecząpospolitą [15] . W tym czasie od Chmielnickiego odeszli Tatarzy krymscy , dla których Rosja była znacznie poważniejszym przeciwnikiem niż Rzeczpospolita. W 1655 pobity przez wojska polskie Piotra Potockiego i Tatarów chana Mehmeda IV Gireja w bitwie pod Jezierną , zmuszony został do uznania zwierzchności Rzeczypospolitej nad Prawobrzeżną Ukrainą .
Po ograniczeniu swobód kozackich przez Moskwę zaczął poszukiwać zagranicznych sprzymierzeńców, chcących poprzeć plany utworzenia autonomii na Ukrainie. Nawiązał w tym celu kontakty ze Sztokholmem , Berlinem i z dworem księcia Rakoczego w Siedmiogrodzie . Po podpisaniu pomiędzy Rzecząpospolitą a Rosją układu w Niemieży (3 listopada 1656), przewidującego m.in. wybór cara rosyjskiego na tron polski, utwierdził się w przekonaniu, iż porozumienie to stanowi istotne zagrożenie dla niezależnej Kozaczyzny. Była to jedna z głównych przyczyn, które spowodowały, iż wraz z Karolem X Gustawem , Fryderykiem Wilhelmem , Bogusławem Radziwiłłem oraz księciem Jerzym Rakoczym podpisał dnia 6 grudnia 1656 traktat w Radnot – przewidujący rozbiór Rzeczypospolitej. Porozumienie nie zostało zrealizowane, a sam Chmielnicki nigdy nie zdecydował się na całkowite zerwanie związków z Rosją. Bohdan Chmielnicki zmarł podczas potopu szwedzkiego z powodu wylewu krwi do mózgu na wieść o fiasku wyprawy Rakoczego przeciwko Polsce [16] .
Całą jego politykę jako hetmana charakteryzowała chwiejność i trudność w pojmowaniu realiów politycznych, a mianowicie tego, że w istniejącej sytuacji politycznej musi wybierać pomiędzy ustępliwą Rzecząpospolitą a autorytarnymi reżimami Rosji lub Turcji. Mając w zasięgu ręki utworzenie – w ramach Rzeczypospolitej – trzeciego jej członu, Księstwa Ruskiego , wybrał politykę lawirującą tak, by wydrzeć coś od każdej ze stron. Oddaliło to na długo w czasie utworzenie na ziemiach ukrainnych niezależnego bytu państwowego. Polska, która na skutek powstania Chmielnickiego utraciła znaczną część swego potencjału obronnego [k] , w kolejnych wojnach ze Szwecją, Rosją, Siedmiogrodem i Turcją wyczerpała się na tyle, że przed jej rosnącymi w siłę sąsiadami otworzyła się możliwość skutecznego wykorzystania tej słabości.
[ edytuj ] Czasy Chmielnickiego
Czasy, w których żył i działał Bohdan Zenobi Chmielnicki, charakteryzowały się na Naddnieprzańskiej Ukrainie znaczną ilością najazdów tatarskich, wojen z Turcją i Rosją. Ziemie te, znajdujące się w dużej mierze [l] w rękach „królewiąt” zarówno rodzimego jak i polskiego pochodzenia, zamieszkiwał od stuleci lud, który przyzwyczajony do szerokich wolności, a jednocześnie buntujący się ze względu na wzrastający ucisk pańszczyźniany gotowy był do chwycenia za broń. Szlachta i magnaci (nawet ci, którzy nie stanowili elementu napływowego) oraz Żydzi byli uważani za wyzyskiwaczy, tym więcej, że tuż pod bokiem istniała wolna i niezależna od nikogo Sicz Zaporoska , a w miastach i zamkach rezydowali Kozacy – odrębny jak gdyby stan Rzeczypospolitej, w rozumieniu ludności wiejskiej mieszczący się gdzieś pomiędzy szlachtą a chłopami [17] .
Chłopi ukraińscy widzieli te dysproporcje i wiedząc, że nie mają szans na dostanie się do stanu szlacheckiego, liczyli na pomoc swojego sprzymierzeńca – Kozaczyzny. Dlatego, gdy Chmielnicki przystąpił do działań zbrojnych, pod jego sztandary napłynęły rzesze „czerni” , czyli miejscowego chłopstwa. Hetman zaporoski rósł w siłę zarówno dzięki wojskom kozackim, jak i dzięki zasileniu przez chłopstwo. Przypuszczać należy, że nie do końca rozumiał wagę problemu sam hetman, który nie doceniał siły ludowego powstania, a – być może – także się go obawiał. Ostatecznie utworzenie niezależnego bytu na ziemiach ukrainnych pozostało niezrealizowane, obszar Ukrainy (czyli Naddnieprze ) został przez Chmielnickiego w części przekazany Rosji, a okrojona reszta pozostała przy Polsce – wkrótce potem znalazła się także częściowo pod jurysdykcją Turcji. Utrata lewobrzeżnej Ukrainy była dla Rzeczypospolitej porażką; dla Kozaczyzny zaporoskiej był to początek końca [18] .
[ edytuj ] Adnotacje
- ↑ Niektórzy badacze, np. Stanisław Barącz, twierdzą, że miejscem urodzenia Bohdana była Żółkiew.
- ↑ On sam – i tylko raz, w liście do króla Jana Kazimierza – wspomina, że urodził się „urodzonym Chmielnickim”.
- ↑ Jeden z najstarszych polskich herbów – w żadnym herbarzu nie figuruje przy nim nazwisko Chmielnicki.
- ↑ Wśród hipotez nt. pochodzenia Chmielnickiego wyróżnia się hipoteza Tomasza Padurry , który – opierając się na XVII-wiecznym rękopisie pochodzącym z archiwum książąt Szeremietiewów, przechowywanego w Moskwie (dokładnie z notatki znajdującej się „przy liście Fiedora Wasilewicza Buturlina, wojewody i namiestnika Muromskiego, pisanym z Czechrynia d. 15 s. st. czerwca 1657 do Wasyla Borysowicza Szeremietiewa, wojewody i hetmana wojsk cara Aleksieja Michajłowicza) – twierdził, że Bohdan Chmielnicki był synem żydowskiego rzeźnika z Chmielnika na Podolu o imieniu Berko. Berko był wyznawcą judaizmu, ale postanowił zmienić wyznanie na katolicyzm – chrztu dokonał kapelan zamkowy, nadając chrześcijańskie imię Michał i tworząc nazwisko od nazwy miejscowości. Wersję tą powtarzał za Padurrą Franciszek Rawita-Gawroński , który nie dotarł do oryginału wskazywanego przez Padurrę, przy czym sugerował, że notatki te zostały świadomie usunięte, aby zakamuflować prawdziwe pochodzenie Chmielnickiego. Por. Eugeniusz Koko , Franciszek Rawita-Gawroński (1846-1930) wobec Ukrainy i jej przeszłości, Gdańsk 2006, s. 170-171.
- ↑ Sam Chmielnicki w jednym z listów określił to tak: „Pan Bóg mnie z tej niewoli wyzwolić raczył”.
- ↑ Podobno zapytany przez magnata, jak mu się podoba nowy zamek wzniesiony w Brodach , miał odpowiedzieć, że co człowiek wzniósł, to człowiek potrafi zburzyć.
- ↑ Opis zamachu w relacji samego Chmielnickiego: Jechałem w kupie z pułkownikiem swojem. Zajechawszy mnie z tyłu, między wsią, w polu jeden żołnierz p. Daszewski, ciął mnie umyślnie szablą po szyjej, a że była u mnie misiurka, rozciął mi oną misiurkę na dłoń wszerz (...) Wymowę uczynił: „Jam – powiada – rozumiał, że to Tatarzyn”. A obok w wojsku z panami jechałem. Jeśliż to nie czyja umyślna sprawa? Cytat za: W. Biernacki „Żółte Wody, Korsuń 1648”, Bellona, Warszawa 2004.
- ↑ „Barabaszeńko, Eliaszeńko i Chmiel byli u króla jmci ś.p., którym przywilej dał król jmć tak na aukcyą wojska, jako i na wolność iść na morze, na co była rada w nocy i siedem senatorów było na tej radzie”, w: Jakub Miłachowski: Diaryusz Seymu Eleksyjnego.
- ↑ Wśród zamordowanych byli hetman Marcin Kalinowski i Marek Sobieski , starszy brat przyszłego króla.
- ↑ W słowach „Tylko król polski poddanym przysięga”.
- ↑ Obrona potoczna, czyli jedyne regularne wojska Rzeczypospolitej, operowały na Kresach, gdzie poniosły ogromne straty.
- ↑ Jak np. „księstwo łubniańskie” Jeremiego Wiśniowieckiego .
Przypisy
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 10.
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 9.
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 15.
- ↑ W.A. Serczyk, s. 189.
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 17.
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 18.
- ↑ A.W. Połowcow i I.P. Krypjakewycz.
- ↑ Z. Wójcik, Dzikie Pola w ogniu.
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 27-29.
- ↑ H. Samsonowicz, s. 239.
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 40.
- ↑ H. Samsonowicz, s. 241.
- ↑ W.A. Serczyk, s. 7.
- ↑ Wojciech J. Długołęcki: Batoh 1652, Bellona 1995, ISBN 83-11-08402-5 .
- ↑ H. Samsonowicz, s. 240-241.
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 242.
- ↑ W.A. Serczyk, s. 145-146.
- ↑ J. Kaczmarczyk, s. 248.
[ edytuj ] Bibliografia
- M.A. Groushko: Cossack, Warrior Riders of the Steppes, New York 1992, ISBN 0-8069-8703-0 .
- Janusz Kaczmarczyk: Bohdan Chmielnicki, Ossolineum 1988, ISBN 83-04-02796-8 .
- Henryk Samsonowicz: Historia Polski do roku 1795, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1976.
- Władysław A. Serczyk, Na dalekiej Ukrainie, dzieje Kozaczyzny do 1648 roku, Kraków 1984, ISBN 83-08-01214-0 .
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Franciszek Rawita-Gawroński , Krwawy gość we Lwowie
- „List Bogdana Chmielnickiego do Stanisława Żółkiewskiego”
[ edytuj ] Literatura dodatkowa
- Miron Korduba: Chmielnicki Bohdan. W: Polski Słownik Biograficzny . T. 3: Brożek Jan – Chwalczewski Franciszek. Kraków : Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa , 1937, s. 329–334. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich , Kraków 1989, ISBN 8304032910
| Francuski minister skazany za publiczną obrazę | ||
Sąd w Paryżu uznał Arnauda Montebourga, ministra ds. reindustrializacji w rządzie nowego socjalistycznego prezydenta Francji Francois Hollande'a, za winnego publicznej obrazy za nazwanie szefów spółki żeglugi promowej SeaFrance "łobuzami".
|
||
| Skazano lekarza, który pomógł CIA znaleźć bin Ladena | ||
Shakil Afridi, lekarz, który pomógł CIA zlokalizować Osamę bin Ladena został skazany w Pakistanie na 33 lata więzienia. Departament Stanu USA uznał, że władze Pakistanu nie miały podstaw, by go uwięzić.
|
||
| PO i PiS nie poprą projektu SP dot. kont zabezpieczenia zdrowotnego | ||
PO i PiS zapowiedziały, że pracodawca będzie mógł przekazać pracownikowi pieniądze na ochronę zdrowia, które byłyby wolne od podatku i odprowadzania składek. PSL się waha; poparcie zapowiedziały RP i SLD.
|
||
| 10 błędów ustawy refundacyjnej | ||
Ustawa refundacyjna uderza w pacjentów i wprowadza chaos na rynku leków - oceniają eksperci w raporcie "Do trzech razy sztuka - Ustawa Refundacyjna po publikacji trzech pierwszych wykazów". Wyliczają w nim 10 najważniejszych niedoskonałości nowych przepisów.
|
||
| Tusk i Schulz rozmawiali o Tymoszenko i Euro 2012 | ||
Szef Parlamentu Europejskiego Martin Schulz na spotkaniu z premierem Donaldem Tuskiem poinformował, że z jego upoważnienia europoseł Jacek Protasiewicz zajmie się organizacją misji PE obserwacji procesu kasacyjnego b. premier Julii Tymoszenko.
|
