Burżuazja

Burżuazja (z fr. bourgeoisie – mieszkańcy miast) – pierwotnie synonim mieszczaństwa , następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych. Od końca XV wieku jest to określenie górnych, zamożnych warstw mieszczaństwa. Burżuazji przypisuje się swoisty styl życia: model rodziny, upodobania, hierarchię wartości, itp.

Zamożne mieszczaństwo było główną siłą społeczną wspierającą obalenie przywilejów feudalnych , co doprowadziło do zrównania w prawach i podporządkowania polityki państwa (zwłaszcza podatkowej i zagranicznej) interesom burżuazji, czyli warstwy przedsiębiorców. We Francji podczas Wielkiej Rewolucji Francuskiej burżuazja obaliła władzę opartego na szlachcie dworu i utworzyła burżuazyjną republikę , w której obowiązywały równe prawa dla wszystkich obywateli. W Wielkiej Brytanii i Niemczech proces ten zachodził ewolucyjnie i burżuazja stopniowo wchłaniała dawną arystokrację, tworząc nową elitę. Ten proces przyspieszyło narastanie konfliktów między burżuazją, a poprzednio pozbawionym znaczenia plebsem, z którego formowała się klasa robotnicza .

W sensie nadanym przez Karola Marksa burżuazja, to ukształtowana w okresie formowania się kapitalizmu klasa właścicieli podstawowych środków produkcji . Teoria klas Karola Marksa ujawniła rolę burżuazji w społeczeństwie, a jednocześnie podała w wątpliwość jej użyteczność w idealnym, komunistycznym społeczeństwie, w którym robotnicy sami będą zarządzać produkcją i korzystać z jej owoców. Marks opisał burżuazję jako klasę wyzyskującą. Wewnątrz tej klasy marksiści rozróżniali niezatrudniające pracy najemnej drobnomieszczaństwo , średnią i bogatą burżuazję. Burżuazja drobna (drobnomieszczańska) obejmuje właścicieli drobnych warsztatów, rzemieślników, kupców, wolne zawody, znaczną część inteligencji . Częściowo do burżuazji marksiści zaliczali także posiadających oddzielne gospodarstwa chłopów, zwłaszcza bogatych ( kułacy ).

Zobacz też

• mieszczaństwo
• proletariat