Burgos (Hiszpania)

Burgos
Herb miejski Flaga
Widok z zamku
Nazwa oficjalna	Burgos
Państwo	Hiszpania
Wspólnota autonomiczna	Kastylia-La Mancha
Prowincja	Prowincja Burgos
Comarca
Gmina	Burgos
Rzeki	Arlanzón
Liczba mieszkańców	178 966 ( 2009 )
Położenie na mapie Hiszpanii

Burgos – miasto w północnej Hiszpanii , położone na skraju Mesety Iberyjskiej nad rzeką Arlanzón , w regionie Kastylia i León , ośrodek administracyjny prowincji Burgos . Z liczbą 178 966 mieszkańców jest 37. miastem Hiszpanii i drugim (po Valladolid ) miastem regionu Kastylia i León pod względem ludności.

Burgos jest znaczącym ośrodkiem przemysłowym, liczącym się ośrodkiem turystycznym, na którego rozwój wpłynęła biegnąca przez miasto Droga św. Jakuba , a także niewielkim, lecz rozwijającym się ośrodkiem uniwersyteckim. Na terenie miasta znajduje się również ważny węzeł kolejowy (Burgos usytuowane jest na trasie łączącej Francję z Hiszpanią i Portugalią) i drogowy.

Historia

Przodkowie współczesnych ludzi żyli na terenie dzisiejszego Burgos prawdopodobnie już 780 000 do 1 miliona lat temu, czego dowodzi słynne znalezisko w Atapuerca . Rzymianie przejęli osadę od zamieszkałych tu Celtyberów . W czasach Cesarstwa Rzymskiego miasto należało najpierw do prowincji Hispania Citerior , a później do Hispanii Tarraconensis . Po Rzymianach miejscowość przejęli Swebowie , którzy zostali wypędzeni przez Wizygotów . W VIII wieku Arabowie opanowali prawie całą Kastylię, jednak nie pozostali tu wystarczająco długo, by zostawić po sobie wiele śladów. Z ich rąk miejscowość odbił Alfons III Wielki , król Asturii , oficjalnie zakładając miasto w roku 884

Królestwa

Królestwo Kastylii w roku 1035 odłączyło się od Królestwa Leónu , którego było hrabstwem. Królem został Ferdynand I Wielki , wcześniej hrabia Kastylii. W latach 1035 - 1087 Burgos było stolicą Królestwa Kastylii , po tym okresie stolicę przeniesiono do Toledo . W XI wieku miasto stało się również siedzibą katolickiego biskupstwa. Burgos było wtedy jednym z głównych przystanków ruchu pielgrzymkowego na Drodze św. Jakuba do Santiago de Compostela . Znajdowało się również na szlaku łączącym Zatokę Biskajską z południem kraju. Przyczyniło się to do rozwoju miasta i napływu zagranicznej ludności kupieckiej. W tym okresie rozpoczęto budowę słynnej katedry i klasztoru Las Huelgas.

W roku 1230 dwa sąsiadujące królestwa połączyły się w Królestwo Kastylii i Leónu , którego władcy w XIII-XIV wieku najczęściej wybierali Burgos jako swoją siedzibę. Tutaj też zazwyczaj byli chowani po śmierci.

Zwieńczenie Kaplicy Konstabli przy Katedrze

27 grudnia 1512 ogłoszono Prawa z Burgos ( hiszp. Leyes de Burgos), pierwszy skodyfikowany zbiór praw regulujący postępowanie Hiszpanów w Ameryce . Szczególny nacisk położono na zachowanie wobec rdzennych mieszkańców kolonizowanego kontynentu.

Złoty wiek i recesja

XV-XVI wiek zostały określone jako złoty wiek handlu w Burgos. Rozwinęło się wtedy rolnictwo, rozbudowano szlaki komunikacyjne, a napływ pieniądza wspierał rozwój kultury i sztuki. Właśnie w tym okresie w katedrze dobudowano słynną Kaplicę Konstabli ( hiszp. : Capilla del Condestable), rozwijały się także klasztory. Architektura religijna prowadziła swoisty pojedynek z architekturą świecką - wzbogacona szlachta budowała przy ulicach miasta zdobne pałace. Pod koniec XVI wieku nastąpił okres recesji, głównie w wyniku kryzysu handlu wełną sprowadzaną wcześniej z Hiszpanii głównie do Flandrii . Populacja miasta spadła o połowę, a recesja trwała praktycznie do końca XVIII wieku. W XIX wieku miasto pozostawało zaledwie lokalnym centrum handlu rolniczego. Zastój gospodarczy potwierdza bardzo mały przyrost naturalny - populacja z poziomu 24 327 w roku 1827 wzrosła tylko do 30 167 w 1900 .

Dwudziesty wiek

Burgos zostało ominięte przez zniszczenia hiszpańskiej wojny domowej , jednak populacja została przetrzebiona przez pobór wojskowy. W latach 1936 - 1939 znajdowała się tu kwatera główna wojsk frankistowskich. Miasto odrodziło się po tych wydarzeniach dopiero w latach '50 XX wieku. Nie bez znaczenia tu był znaczny napływ ludności ze wsi, która szukała zatrudnienia w przemyśle w dobie jego rozwoju.

Architektura

Zabytki religijne

Główna fasada Katedry Świętej Marii

• Gotycka Katedra Świętej Marii, znajdująca się na liście światowego dziedzictwa UNESCO . Jest jedyną katedrą w Hiszpanii, która znalazła się na liście jako samodzielna budowla, a nie część starówki (tak jest na przykład w przypadku Salamanki , Santiago de Compostela , Ávili , Kordobie , Toledo oraz Cuenki ) lub grupy budowli (jak w Sewilli ). Budowę katedry rozpoczęto w roku 1221 . Większość prac budowlanych wykonano w XIII-XV wieku. Zachodnia strona katedry z główną fasadą zwieńczona jest dwoma gotyckimi wieżami o ośmiokątnych iglicach, zdobionych ażurowym maswerkiem . Nawa główna składa się z trzech przęseł. W architekturze katedry przeważa styl gotycki, ma jednak również istotne elementy renesansowe i barokowe , dodane w wyniku modyfikacji z XV-XVI wieku i poźniejszych z XVIII wieku.

Klasztor Las Huelgas

• Cysterski klasztor żeński Las Huelgas (pełna nazwa, hiszp. : Monasterio de Santa María la Real de Las Huelgas) założony w 1180 roku przez Alfonsa VIII Szlachetnego i wspierany przez Eleonorę Kastylijską . Opactwo zbudowano na przełomie XII-XIII wieku. Nazwa Las Huelgas pochodzi od łąk nad rzeką Arlanzón, na terenie których zostały wzniesione zabudowania. Stanowi część hiszpańskiego dziedzictwa narodowego ( hiszp. Patrimonio Nacional). Klasztorne muzeum prezentuje unikalną kolekcję tkanin średniowiecznych. Powstał tu Codex Las Huelgas , kodeks zawierający zbiór pieśni, pochodzący z około 1300 roku, odnaleziony w 1904 roku.
• Zespół klasztorny zakonu Kartuzów Cartuja de Miraflores położony około 3 km od centrum miasta. Założył go w 1441 roku Jan II Kastylijski , który po śmierci został pochowany w tutejszym mauzoleum wraz z żoną Izabelą Portugalską . Proste gotyckie zewnętrze budowli kontrastuje ze zdobnymi wnętrzami.
• Gotycki Kościół Świętego Stefana ( hiszp. Iglesia de San Esteban) wzniesiony na przełomie XIII-XIV wieku. Budynek przekształcony został w muzeum ołtarzy. Eksponaty z XV-XVIII wieku sprowadzono z różnych miejscowości prowincji Burgos. Kult religijny został przeniesiony do Kościoła Świętego Mikołaja. (Iglesia de San Nicolás de Bari)
• Kościół Świętego Idziego ( hiszp. Iglesia de San Gil) z XIV-XV wieku o prostym gotyckim wyglądzie zewnętrznym i bogato zdobionych kaplicach w środku. Niedawno odnowiony barokowy ołtarz główny pochodzi z roku 1470 .
• Kościół Świętego Mikołaja ( hiszp. Iglesia de San Nicolás de Bari) istniejący od roku 1163 . Obecny gotycki budynek pochodzi jednak z XV-XVI wieku. W trzynawowym kościele zwraca uwagę piękny kamienny ołtarz autorstwa Simóna de Colonia i jego syna Francisco, którego dziełem są również dębowe drzwi wejściowe. Renesansowa fasada przedstawia sceny z życia świętego Mikołaja .
• Późnogotycki Kościół Matki Boskiej Miłosierdzia ( hiszp. Iglesia y Convento de Nuestra Señora de La Merced) założony przez zakon Mercedarian , budowany od roku 1498 do XVI wieku. Obecnie kościół jest siedzibą parafii ojców Jezuitów , natomiast część dawnych zabudowań klasztornych została przekształcona w hotel NH Palacio de la Merced .
• Wczesnobarokowy Kościół Świętego Wawrzyńca ( hiszp. Iglesia de San Lorenzo el Real) zbudowany w latach 1684 - 1694 przez Jezuitów, którzy zostali jednak wygnani w XVIII wieku. Po tym zdarzeniu świątynia stała się kościołem parafialnym.
• Kościół Świętej Agaty ( hiszp. Iglesia de Santa Águeda o Santa Gadea), gotycka świątynia z XV wieku.

Zabytki świeckie

Łuk triumfalny Arco de Santa Maria

• Łuk triumfalny Arco de Santa Maria - jedna z dwunastu średniowiecznych bram miejskich. Łuk należy do najbardziej charakterystycznych zabytków Burgos. Znajduje się pomiędzy Mostem Świętej Marii na rzece Arlanzón a Plaza de San Fernando, gdzie stoi katedra. Wybudowany w XIV wieku, w latach 1536 - 1553 został całkowicie przebudowany przez Juana de Vallejo i Francisco de Colonia jako pomnik ku czci króla Karola I Hiszpańskiego . Łuk zbudowany jest z typowego dla okolicy białego kamienia wapiennego . Zwieńczony blankami kształt nadany w XVI wieku budowla zachowała do dziś.

Zamek w Burgos

• Zamek w Burgos ( hiszp. Castillo de Burgos) - twierdza znajdująca się na wzgórzu 75 m powyżej miasta. Zbudowany został w czasie rekonkwisty przez hrabiego Kastylii, Diego Rodrígueza Porcelosa w roku 884 .
• Casa del Cordón - popularna nazwa Pałacu Konstabli Kastylii ( hiszp. Palacio de los Condestables de Castilla). Konstabl Kastylii był drugą po królu najważniejszą postacią w królestwie. Szósty konstabl Kastylii, Pedro Fernández de Velasco , uznał, że osoba piastująca tak godny urząd potrzebuje równie godnej rezydencji. Zaowocowało to rozpoczęciem budowy Casa del Cordón w 1476 roku, zakończonej na przełomie XV-XVI wieku. Od zakończenia budowy pałac był sceną wydarzeń politycznych wysokiej rangi. W 1497 roku Królowie Katoliccy przyjęli tu Krzysztofa Kolumba przed jego drugą wyprawą do Ameryki. Obecnie w Casa del Cordón mieści się Centrum Kultury o znaczącej roli w skali kraju. W ostatnich latach odbywały się tu wystawy dzieł znanych artystów, m.in. Pablo Picasso , Joana Miró , Andy'ego Warhola i Salvadora Dalego .
• Ratusz miejski - siedziba władz miasta i gminy Burgos. Budynek wzniesiony został w 1787 roku i podobnie jak przylegające budowle, został zaprojektowany przez Venturę Rodrígueza. Ratusz jest unikalnym przykładem hiszpańskiego neoklasycyzmu . Na zewnątrz budynku zaznaczone są poziomy jakie osiągnęła woda, która wylała z rzeki Arlanzón w czasie powodzi w różnych latach.

Klimat

Klimat panujący w Burgos nazywamy klimatem oceanicznym, ze wskazaniem na kontynentalny. Najbardziej deszczową porą roku jest wiosna, a lato jest dużo bardziej łagodne i wilgotne niż na południu Hiszpanii. Zimy są chłodne, z temperaturami minimalnymi dochodzącymi do -10 stopni Celsjusza.

Transport

Otwarta w 2008 roku stacja kolejowa Rosa de Lima

Terminal portu lotniczego Burgos

Na terenie Burgos kursuje 31 linii autobusowych, z których korzysta rocznie prawie 14 milionów pasażerów (stan na rok 2007).

Miasto uważane jest za istotny węzeł kolejowy z bezpośrednimi połączeniami do Madrytu i Irun w Kraju Basków , obsługiwanymi przez RENFE . Od grudnia 2007 Burgos znajduje się na mapie szybkich połączeń promowanych przez RENFE pod marką Alvia. W roku 2013 ma zacząć dojeżdżać do Burgos również superszybka kolej AVE , której pociągi mają zatrzymywać się na otwartej 12 grudnia 2008 roku stacji Rosa de Lima w dzielnicy Villímar na północnym wschodzie miasta. Jest to kluczowa linia w rozwoju transportu kolejowego w Hiszpanii, gdyż znajduje się na trasie łączącej Francję z Hiszpanią i Portugalią.

W odległości około 4 km na zachód od centrum w dzielnicy Villafría znajduje się port lotniczy Burgos , który 10 lipca 2008 otwarł swe wrota dla lotów komercyjnych. Nastąpiło to po generalnym remoncie, których pochłonął 45 mln euro. Lotnisko posiada stałe połączenia lotnicze z Barceloną i Paryżem, a także sezonowe połączenie z Palma de Mallorca. Pomimo niedawnego otwarcia i rozpoczęcia działalności w okresie kryzysu finansowego , portu lotniczy pokonał podobne lokalne lotniska regionu takie jak Vitoria, Logroño i León, odprawiając więcej pasażerów w roku 2009.

Edukacja

Burgos nie jest uważane za ważny ośrodek edukacyjny, ale podejmowane są działania, by zmienić ten stan rzeczy. Pierwszym krokiem w tym kierunku było przemianowanie w 1994 roku tutejszego wydziału Uniwersytetu w Valladolid na Uniwersytet w Burgos. Druga wyższa uczelnia obecna w mieście to prywatny Międzynarodowy Uniwersytet Kastylii i Leónu ( hiszp. Universidad Internacional de Castilla y León)

Uniwersytet w Burgos

Uniwersytet w Burgos ( hiszp. Universidad de Burgos) w latach 1974 - 1994 był zamiejscowym wydziałem Uniwersytetu w Valladolid . Obecnie jest niezależną uczelnią posiadającą 5 wydziałów:

• Wydział Nauk
• Wydział Biznesu i Ekonomii
• Wydział Prawa
• Wydział Humanistyczno-Pedagogiczny
• Wydział Politechniczny

Na 30 kierunkach licencjackich i 20 kierunkach doktoranckich kształci się tu około 10 000 studentów. Według rankingów prowadzonych przez hiszpańską organizację Webometrics, Uniwersytet w Burgos plasuje się na 52 miejscu wśród hiszpańskich uczelni wyższych i na 1729 miejscu na świecie.

Sport

Kluby sportowe

• Burgos CF (pełna nazwa: Burgos Club de Fútbol) - założony na nowo w 1994 roku klub piłkarski z korzeniami sięgającymi roku 1922 . W sezonie 2009/10 występuje w grupie 8 Tercera División , czwartej ligi hiszpańskiej piłki nożnej . W przeszłości klub grał przez 6 sezonów w pierwszej lidze (obecnie La Liga ), głównie w latach '70. Burgos CF rozgrywa swoje spotkania jako gospodarz na stadionie Estadio El Plantío . Stadion ma 16 000 miejsc, w tym 14 000 miejsc siedzących.
• C.V. Diego Porcelos (pełna nazwa: Club Voleibol Diego Porcelos) - zespół siatkówki kobiet występujący w pierwszej lidze ( Superliga Femenina de Voleibol ), w której w sezonach 2007/08 i 2008/09 zajął piąte miejsce. W rozgrywkach ligowych figuruje pod nazwą Universidad de Burgos (Uniwersytet Burgos). Istnieje od roku 1976 , a od roku 1997 jest niezależnym klubem sportowym.
• Club Baloncesto Atapuerca - drużyna koszykówki mężczyzn, która występuje w kategorii LEB Oro klasy rozgrywkowej Liga Española de Baloncesto (druga po Lidze ACB pod nazwą Ford Burgos.

Wydarzenia sportowe

• Vuelta a Burgos - profesjonalny wyścig kolarski rozgrywany w prowincji Burgos, z finiszem w mieście. Rozgrywany jest od 1946 roku. Od 2005 roku wyścig znajduje się w kategorii UCI Europe Tour .

Ludzie związani z Burgos

Piotr I Okrutny

• Ramiro II Mnich - król Aragonii (ur. ok. 1075 , zm. 1157 )
• Pedro Rodríguez - biskup Burgos (zm. 1310 )
• Piotr I Okrutny - król Kastylii i Leónu (ur. 1334 , zm. 1369 )
• Henryk III Chorowity - król Kastylii i Leónu (ur. 1379 , zm. 1406 )
• Juan Rodríguez de Fonseca - duchowny i polityk (ur. 1451 , zm. 1524 )
• Diego de Siloé - architekt i rzeźbiarz (ur. 1490 , zm. 1563 )
• Luis Martín - Przełożony Generalny Towarzystwa Jezusowego (ur. 1846 , zm. 1906 )
• Joan Baptista Benlloch i Vivó - arcybiskup Burgos (ur. 1864 , zm. 1926 )
• Juan Yagüe Blanco - wojskowy (ur. 1891 , zm. 1952 )
• Esther San Miguel - judoczka (ur. 1975 )
• Juan Manuel Mata - reprezentant Hiszpanii w piłce nożnej (ur. 1988 )

Miasta partnerskie

• Brugia , Belgia
• Loudun , Francja
• Pessac , Francja
• Walencja , Hiszpania
• Sattat , Maroko
• San Juan de los Lagos , Meksyk (od 1982)
• Vicenza , Włochy

Zobacz też

• Prowincja Burgos

Linki zewnętrzne

• Urząd Miasta Burgos - strona oficjalna
• Turystyka w Prowincji Burgos - strona oficjalna