Cesarstwo Austrii

Kaisertum Österreich Cesarstwo Austrii
← ← 1804-1867/1918 →
Flaga Cesarstwa Austrii Herb Cesarstwa Austrii
Hymn : Hymn Ludu
Język urzędowy	niemiecki ,
Stolica	Wiedeń
Ustrój polityczny	monarchia konstytucyjna
Pierwszy cesarz	Franciszek I Habsburg
Ostatni cesarz	Karol I Habsburg
Status terytorium	Cesarstwo
Powierzchnia  • całkowita	698 700 (1804rok) km²
Liczba ludności  (1804)  • całkowita   •  gęstość zaludnienia	21 200 000 30 osób/km²
Jednostka monetarna	talar austriacki, gulden , korona
Data powstania	1804
Data likwidacji	1918
Religia dominująca	rzymskokatolicka
Kod samochodowy	A

Austriacka korona cesarska

Cesarstwo Austrii niem. Kaisertum Österreich (dawniej pisane Kaiserthum Oesterreich) – państwo powstałe w 1804 w reakcji na proklamowanie przez Napoleona I Cesarstwa Francuskiego .

W latach 1804 - 1806 wchodziło w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego . Po jego rozwiązaniu 6 sierpnia 1806 , w wyniku powstania zależnego od Francji Związku Reńskiego , istniało jako państwo dziedziczne Habsburgów do 1918 , choć od 1867 stało się jedną z dwóch części dualistycznych Austro-Węgier . Pierwszym Cesarzem Austrii został Franciszek I Habsburg , ostatni władca Cesarstwa Rzymsko-Niemieckiego jako Franciszek II. Jego następcami byli: Ferdynand I , Franciszek Józef I i Karol I .

W Cesarstwie nie przeprowadzano formalnej koronacji (w przeciwieństwie do np. Królestwa Węgier ).

Od 1815 roku Cesarstwo Austrii było jednym z głównych decydentów europejskich, wchodząc w skład Świętego Przymierza . Jego polityką kierował przez blisko 40 lat kanclerz Klemens Metternich . O potędze Austrii świadczy fakt jej ciągłej ingerencji w wewnętrzne sprawy państw niemieckich i włoskich oraz Hiszpanii oraz ważna rola międzynarodowego arbitra podczas wojny krymskiej ( 1853 - 1856 ). Terytorium cesarstwa obejmowało Austrię właściwą, Tyrol , Czechy , Morawy , Węgry , Słowację , Chorwację , Słowenię , Galicję , Wenecję i Lombardię .

Wiosny Ludów (1848-1849) nie ominęła też Austrii, która przeżyła rozmaite zaburzenia przeciwko Węgrom ( 1848 - 1849 ): Rewolucja marcowa i powstanie na Węgrzech . Po abdykacji Ferdynanda I tron objął jego bratanek Franciszek Józef I , który w 1849 r. wprowadził Konstytucję, na mocy której Cesarstwo Austriitworzyły następujące kraje koronne:

• Arcyksięstwo Austriackie (Górnej i Dolnej Austrii) - Erzherzogtum Österreich
• księstwo Salzburga - Herzogtum Salzburg
• księstwo Styrii - Herzogtum Steiermark
• Królestwo Illirii (księstwo Karyntii, księstwo Kranioli, książęce hrabstwo Gorycji i Gradyski)* - Königreich Illyrien
• margrabstwo Istrii i miasto Triest z okręgiem - Markgrafschaft Istrien und stadt Triest mit bezirk
• książęce hrabstwo Tyrolu i Vorarlbergu - Gefürstete Grafschaft Tirol und Voralberg
• Królestwo Czech - Königreich Böhmen
• Margrabstwo Moraw - Markgrafschaft Mähren
• księstwo wyższego i niższego (Górnego i dolnego) Śląska - Herzogtum Ober- und Niederschlesien
• królestwo Galicji i Lodomerii z księstwami Oswięcimia i Zatora, i z wielkim Księstwem Krakowskim - Königreich Galizien und Lodomerien mit den Herzogtümern Auschwitz und Zator und mit dem Großherzogtum Krakau
• księstwo Bukowiny - Herzogtum Bukowina
• królestwo Dalmacji, Kroacji (Chorwacji) i Slawonii z pomorzem kroackim i miastem Fiume z okręgiem - Königreich Dalmatien, Kroatien und Slawonien
• Królestwo Węgier - Königreich Ungarn
• Wielkie Księstwo Siedmiogrodzkie z prowincja saską i żupaństwami Kraszna, środkowym Szolnok i Zarand, dystryktem Koewa i miastem Zillach) - Grossherzogtum Siebenburg
• okręgi wojskowe i pograniczne -
• Królestwo Lombardzko-Weneckie - Königreich Lombardo-Venetien

Przeczytaj również: Kraj koronny (Austro-Węgry 1914)

Od połowy XIX wieku zaznaczył się stopniowy upadek potęgi Habsburgów austriackich utrata wpływów w Niemczech , klęski w wojnie z Francją i Piemontem ( 1859 ) oraz w wojnie z Prusami (1866) oraz utrata ziem włoskich ( 1859 - 1866 ) i upadek koncepcji odbudowy Rzeszy Niemieckiej pod rządami Wiednia .

Przeczytaj również: Austro-Węgry Od 1867 Cesarstwo Austrii razem z Królestwem Węgier tworzyło dwuczłonową Monarchię Austro-Węgierską

Od 1879 roku Austria wchodziła w koalicję z Niemcami, która, po dołączeniu Włoch ( 1882 ) nazwana została Trójprzymierzem .

W rzeczywistości od tego momentu zaczęła tracić samodzielność polityczną i podporządkowywać się interesom niemieckiego współkoalicjanta. Trudności zewnętrzne rzutowały również na kłopoty wewnątrz imperium – germanizacyjna polityka wywołała reakcje narodowościowe, które zmusiły władze centralne do złagodzenia swojej polityki, czego skutkiem było nadanie narodom imperium autonomii politycznej i kulturowej (np. Polakom galicyjskim, Czechom) oraz przyznanie najpotężniejszemu po Niemcach narodowi imperium – Węgrom – statusu narodu współrządzącego ( 1867 ). Dzięki temu starano się zapobiec wojnom wewnętrznym i nieuniknionemu rozpadowi imperium. W latach 1914 - 1918 Austria brała udział w I wojnie światowej po stronie Niemiec , Bułgarii i Turcji . Poniesione klęski w wojnie z Serbią ( 1914 ) i Rosją ( 1914 - 1915 , 1916 ) zadecydowały o całkowitym podporządkowaniu jej polityki polityce Niemiec. O klęsce imperium zadecydowała ostateczna porażka Niemiec na froncie zachodnim ( 1918 ) oraz ruchy rewolucyjne i narodowościowe wewnątrz państwa, zakończone utworzeniem niepodległej Czechosłowacji (z ziem Czech , Moraw i Słowacji ), Polski (w skład której weszła Galicja ) oraz Jugosławii (obejmującej m.in. Chorwację i Słowenię ) a także rozszerzenie terytorium Rumunii o należący do monarchii Siedmiogród . W wyniku traktatu z Saint-Germain-en-Laye ( 1919 ) zadecydowano o utworzeniu niepodległej Austrii , okrojonej zewnętrznie do obszaru istniejącego obecnie. Rok wcześniej ostatni cesarz Karol I zrzekł się udziału w rządach (bez formalnej abdykacji) i proklamowano republikę .

Zobacz też

• Austro-Węgry
• Monarchia Habsburgów