Cmentarz Rakowicki
| Cmentarz Rakowicki | |
 nr rej. A-584 7.VI.1976 |
|
 Główna aleja |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Kraków |
| Adres | ul. Rakowicka 26 |
| Typ cmentarza | komunalny |
| Stan cmentarza | czynny |
| Data otwarcia | 1803 |
| Zarządca | Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie |
|
Położenie na mapie
  Cmentarz Rakowicki
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa | |
Cmentarz Rakowicki – jeden z największych cmentarzy w Krakowie o powierzchni 42 ha. Położony jest w całości na terenie Dzielnicy I Stare Miasto .
Nazwa cmentarza pochodzi od nazwy drogi (obecnie ulicy Rakowickiej) wiodącej do odległej o 2 km dawnej wsi Rakowice .
Spis treści |
[ edytuj ] Historia
Wytyczany i urządzany był w latach 1800-1802 (na obszarze 5, 6 ha), a czynny jest od połowy stycznia 1803 roku. Powstał na terenie podmiejskiego wówczas folwarku Bosackie we wsi Prądnik Czerwony na pograniczu Olszy, w związku z wydanym zakazem pochówków na dotychczas istniejących cmentarzach przykościelnych w obrębie miasta (edykt józefiński z 1784 roku [1] ). Teren o powierzchni 10 morgów chełmińskich za 1150 złotych reńskich wykupiły od karmelitów bosych z Czernej władze austriackie. Koszt urządzenia cmentarza pokryło miasto Kraków i okoliczne gminy: Rakowice , Prądnik Biały i Prądnik Czerwony , Olsza , Grzegórzki , Piaski , Bronowice Wielkie i Bronowice Małe , Czarna Wieś , Nowa Wieś , Krowodrza , Kawiory , którym przyznano prawo do grzebania na nim zmarłych. Pierwszy pogrzeb miał miejsce w styczniu 1803 (18-letniej Apolonii z Lubowieckich Bursikowej, zmarłej 15 stycznia 1803 roku). W 1807 r. wybudowano studnię, a w 1812 r. ze składek publicznych ufundowano okazały krzyż.
Cmentarz Rakowicki był kilkakrotnie powiększany. Po raz pierwszy w 1836 r., kiedy od karmelitów czerneńskich dokupiono kolejne 10 morgów gruntu za 5 tys. zł. polskich. Rozplanowanie cmentarza zlecono architektowi, dyrektorowi wydziału budownictwa miejskiego, Karolowi R. Kremerowi , który w 1839 r. zaprojektował jego założenie parkowe. Nowo nabyty grunt poświęcono 2 listopada 1840 r. Otaczający go mur wzniesiono z materiału uzyskanego z rozbiórki kościoła Wszystkich Świętych.
W 1863 roku miasto zakupiło od karmelitów i od Walerego Rzewuskiego 5 morgów i 1743 sążni gruntu, położonego przy zachodnim murze cmentarza. Poświęcono go we wrześniu 1866 r. i zaraz rozpoczęto chowanie tam zmarłych (epidemia). Kolejne poszerzenie cmentarza miało miejsce jesienią 1886 r. o ponad 15 morgów (pośrodku nowej alei pochowano Jana Matejkę oraz Macieja Jakubowskiego ). Na przełomie 1933 i 1934 r. poszerzono cmentarz w kierunku północnym o dawny plac ćwiczeń saperów (ponad 15 ha) do obecnej wielkości (likwidując ulicę Modrzewiową).
6 czerwca 1856 r. wydano zezwolenie na budowę nowej kaplicy, jednak dopiero w latach 1861 - 1862 w centralnym punkcie cmentarza wzniesiono kaplicę pw. Zmartwychwstania Chrystusa Króla (fundacji Anny i Ludwika Helclów ), na miejscu wówczas istniejącej drewnianej. W 1877 r. wzniesiono budynek administracyjny oraz kostnicę wg projektu Salomona Saarego.
W 1976 r. został wpisany do rejestru zabytków.
W 1981 r. powołano Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa, w ramach którego działa komisja ds. Ratowania Cmentarzy Krakowa i Ziemi Krakowskiej. OKRK organizuje coroczne kwesty na rzecz zabytkowych grobowców i nagrobków. Prace prowadzone są na cmentarzu Rakowickim i Nowym Cmentarzu Podgórskim (przy współpracy Stowarzyszenia Podgórze.pl). OKRK gromadzi fundusze na renowację zabytkowych grobowców na specjalnym koncie. Z funduszy remontowane są groby nieposiadające dysponentów.
-
Plan cmentarza
-
Kaplica
-
Nagrobek rodziny Felterów z rzeźbą Karola Hukana
-
Alejka cmentarza
-
Grób Lasockich
-
Nagrobek Janiny Gałowej z Rogalskich z rzeźbą Józefa Gosławskiego ( 1932 )
-
Nagrobek Lidii Zamkow z rzeźbą Bronisława Chromego
-
[ edytuj ] Znaczenie
Nekropolia jest miejscem pochówku krakowian, zarówno zwykłych obywateli miasta, jak i tych zasłużonych: twórców kultury, naukowców, przedstawicieli znanych rodów, działaczy niepodległościowych, politycznych i społecznych, uczestników ruchów niepodległościowych, powstań, obu wojen światowych i innych.
Na cmentarzu istnieją m.in. wydzielone kwatery uczestników powstań listopadowego , styczniowego , krakowskiego , I wojny światowej (z wszystkich trzech armii zaborczych – żołnierze ci najczęściej zmarli podczas pobytu w szpitalach wojskowych), członków Legionów Polskich , uczestników szarży pod Rokitną , robotników zabitych podczas strajków w 1936 , uczestników II wojny światowej , w tym żołnierzy września 1939 , alianckich lotników, partyzantów, ofiar zbrodni hitlerowskich, żołnierzy radzieckich poległych podczas wyzwalania Krakowa w 1945 .
Cmentarz jest zabytkiem o dużej wartości historycznej i artystycznej. Część nagrobków jest dziełem znanych architektów, m.in. Teofila Żebrawskiego , Feliksa Księżarskiego , Sławomira Odrzywolskiego , Jakuba Szczepkowskiego, a także rzeźbiarzy: Tadeusza Błotnickiego , Wacława Szymanowskiego , Karola Hukana i innych.
Cmentarz Rakowicki jest zarządzany razem ze znajdującym się obok, po drugiej stronie ul. Prandoty Cmentarzem wojskowym .
Cmentarz leży w bezpośrednim sąsiedztwie trasy Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca .
[ edytuj ] Znani i zasłużeni
Przypisy
- ↑ Stanisław Potępa, Cmentarz Stary na Zabłociu w Tarnowie, Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego w Tarnowie, Muzeum Okręgowe w Tarnowie, Tarnów 1986, str. 5
[ edytuj ] Zobacz też
- Kaplica Zmartwychwstania Pańskiego w Krakowie
- Pomnik Ofiar Komunizmu
- Cmentarz wojskowy przy ul. Prandoty
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
| Wyszkowski w procesie o "Bolka" chce przesłuchania ponad 80 świadków | ||
Przesłuchania przed sądem ponad 80 świadków, w tym 25 b. funkcjonariuszy SB, chce b. działacz Wolnych Związków Zawodowych Krzysztof Wyszkowski pozwany przez Lecha Wałęsę za wypowiedź o agenturalnej przeszłości.
|
||
| Byli szefowie WSI: Bohater akcji "Zen" wciąż zagrożony | ||
Zemstą terrorystów nadal zagrożony jest Aleksander Makowski, główny uczestnik tajnej operacji "Zen" w Afganistanie, ujawnionej w raporcie z weryfikacji Wojskowych Służb Informacyjnych - twierdzą byli szefowie WSI.
|
||
| Breivik: Nie będę składał apelacji, jeśli uznają mnie za winnego | ||
Sprawca zamachu bombowego w Oslo i masakry na wyspie Utoya w lipcu 2011 roku Anders Behring Breivik powiedział w czwartek, że jeśli sąd uzna go za winnego, to nie będzie składał apelacji, nawet jeśli zostanie skazany na długoletnią karę więzienia.
|
||
| W Sejmie wniosek o wotum nieufności dla minister edukacji | ||
"Świadectwo z czarnym paskiem za zniszczenie polskiej edukacji" dostała w Sejmie minister edukacji Krystyna Szumilas podczas debaty nad wnioskiem PiS o odwołanie jej ze stanowiska szefowej resortu. Wręczył je w imieniu wnioskodawców poseł Sławomir Kłosowski.
|
||
| Benedykt XVI o krzyżu w Nowej Hucie | ||
Benedykt XVI powiedział, że dotykający Europę kryzys jest "duchowy i moralny", a jego przyczyną jest porzucenie Boga i "wymiaru nadprzyrodzonego". W przemówieniu podczas spotkania z włoskimi biskupami papież przypomniał sprawę krzyża w Nowej Hucie.
|
