Czudec

	Czudec
	Herb Czudca
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	strzyżowski
Gmina	Czudec
Liczba ludności (2010)	3200
Strefa numeracyjna	(+48) 17
Kod pocztowy	38-120
Tablice rejestracyjne	RSR
	Położenie na mapie Polski ; Czudec
	49°56′44″N 21°50′17″E / 49.94556, 21.83806 Na mapach: 49°56′44″N 21°50′17″E / 49.94556, 21.83806
	Strona internetowa miejscowości

Czudec – wieś gminna (dawniej miasteczko lokowane w XV w.) w Polsce położona w województwie podkarpackim , w powiecie strzyżowskim , w gminie Czudec przy drodze wojewódzkiej nr 988 .

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego .

Miejscowość jest siedzibą parafii Świętej Trójcy , należącej do dekanatu Czudec , diecezji rzeszowskiej .

Miasteczko położone na skraju Pogórza Strzyżowskiego , posiada duże walory krajobrazowe. Na miejscu baza hotelowa.

[ edytuj ] Historia

W 1185 roku komes Mikołaj Bogoria z Bogorii koło Sandomierza przekazał kilka wsi ze swych dóbr na uposażenie klasztoru Cystersów w Koprzywnicy . W 1264 roku spotkali się w Tarnowie: książę Rusi Halickiej Daniel Halicki z księciem polskim Bolesławem Wstydliwym i wspólnie dokonali rozgraniczeń księstw. Granica miała przebiegać między Rzeszowem, a Czudcem.

Legat papieski, biskup firmański Filip w 1279 r. w Budzie na Węgrzech potwierdził opatowi klasztoru Cystersów w Koprzywnicy prawo do pobierania dziesięciny między innymi z Czudca i Strzyżowa. 19 stycznia 1354 r. Kazimierz Wielki nadał Janowi Pakosławowi ze Strożyska – miasto Rzeszów z okolicą po Dąbrowę na północy, Czudec na zachodzie i wieś Leżajsk na wschodzie. W 1427 r. król Władysław Jagiełło nadał Czudcowi prawa miejskie. W XV wieku ówczesny dziedzic Czudca, Mikołaj Strzyżowski, wybudował z zachodniej strony rynku, drugi kościół pw. św. Zofii (obecne sanktuarium).

2 sierpnia 1944 zajęty przez wojska radzieckie^[1].

[ edytuj ] Zabytki

barokowy kościół parafialny pw. Świętej Trójcy , wybudowany w latach 1721 - 1735 z części rozebranych murów zamku we wsi Przedmieście Czudeckie , na miejscu drewnianej świątyni pw. św. Zofii z fundacji ówczesnego właściciela, Józefa Grabińskiego .
Murowana kaplica pw. św. Marcina , według tradycji wybudowana na miejscu pierwotnego kościoła parafialnego pod tym samym wezwaniem w 1692 r. (ostatnio odremontowana w 2004 staraniem samorządu gminy i parafii ).
Zespół dworsko-parkowy ze starym dworem z XVII w. zwanym Lamusem i nowszym z XVIII w. rozbudowanym w końcu XIX w. Obecnie w posiadaniu Zespołu Szkół.
Zespół dworski położony w części dawnej wsi o nazwie Nowa Wieś Czudecka włączonej do Czudca po 1988 . Zniszczony dwór uzyskał dawną świetność dzięki pracom remontowym nowego właściciela.
Zespół drewnianej zabudowy mieszkalnej (w całości zachowana północna pierzeja rynku).
Zamek na górze zamkowej (ruiny zamku częściowo odsłonięte i zrekonstruowane).

[ edytuj ] Sport

W Czudcu działa założony w 1977 roku klub sportowy LKS Czarni Czudec, którego piłkarze w sezonie 2009/2010 występowali w klasie A w podokręgu Rzeszów I^[2].

[ edytuj ] Zobacz też

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

Czudec w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich , Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
Historia Żydów w Czudcu na portalu Wirtualny Sztetl

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Przypisy

[0] ВОВ-60 - Сводки

[1] 90minut.pl

[1]

[2]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia