Dramat

Dramat (z gr. δρᾶμα – dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki ). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury .

Dzieło dramatyczne zaliczane jest do literatury jedynie w warstwie słownej, natomiast w swojej realizacji widowiskowej należy do wielotworzywowej sztuki teatru. W dziele dramatycznym nie występuje podmiot literacki lub jego rola jest ograniczona do minimum, świat przedstawiony jest opisywany poprzez działania i wypowiedzi w pełni usamodzielnionych postaci. Akcja w klasycznych formach dramatu jest wyraźnie zarysowana i ma ustalony tok przebiegu (od przedstawienia , poprzez rozwinięcie, perypetię , punkt kulminacyjny , a skończywszy na rozwiązaniu ).

Postacie występujące w dramacie są charakteryzowane poprzez czyny i słowa, które wypowiadają (charakterystyka pośrednia), a ich wzajemne relacje ustalane są poprzez ich udział w akcji. Obok tekstu głównego ( dialogi i monologi dominujące w dramacie) mogą występować didaskalia (tekst poboczny), które wprowadzają różnego rodzaju uwagi odautorskie, dotyczące głównie sposobu inscenizacji dzieła.

Jako utwór literacki dramat charakteryzuje się przede wszystkim tym, że jest tworzony w celu realizacji scenicznej, jednak występują też dramaty niesceniczne , których autorzy skupili się bardziej na rozbudowie samego tekstu. Ale i te granice są płynne: na początku uważano dramaty romantyczne za niesceniczne, podczas gdy dziś Dziady Adama Mickiewicza to jeden z najczęściej wystawianych dramatów.

Współczesny dramat zbudowany jest z aktów , które dzielą się na sceny i odsłony.

Rodzaje dramatu

• Dramat satyrowy
• Dramat liturgiczny
• Dramat właściwy
• Dramat jezuicki
• Dramat mieszczański
• Dramat romantyczny
• Dramat muzyczny
• Dramat niesceniczny
• Dramat obyczajowo-psychologiczny
• Dramat ekspresjonistyczny
• Dramat epicki
• Dramat poetycki
• Dramat symboliczny
• Dramat groteskowy
• Dramat szekspirowski

Bibliografia

• Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień-Sławińska A., Sławiński J., Podręczny słownik terminów literackich, Warszawa, 1996, s. 47.