Dziennikarstwo obywatelskie

Dziennikarstwo obywatelskie ( ang. citizen journalism) - rodzaj dziennikarstwa uprawianego przez niezawodowych dziennikarzy w interesie społecznym.

Jego powstanie i rozwój wiążą się z internetem , bo to medium - w przeciwieństwie do prasy , radia czy telewizji - umożliwia każdemu interaktywne współtworzenie swojej zawartości i jej masowy kolportaż . Internet pozwala na tworzenie i publikację artykułów w czasie rzeczywistym oraz wspólną pracę w sposób wirtualny dziennikarzy z całego świata.

Z dziennikarstwem obywatelskim wiążą się szczególnie informacyjne serwisy internetowe , które pozwalają internautom na współtworzenie swojej zawartości. Do popularności tego rodzaju dziennikarstwa przyczynił się utworzony w 2000 r. południowokoreański serwis Ohmynews , którego twórca ukuł termin dziennikarz-obywatel (ang. Citizen reporter). Jego sukces - a głównie dochody z reklam, z których portal wypłaca dostawcom informacji niewielkie honoraria - zachęciły koncerny medialne na całym świecie do tworzenia podobnych stron.

Spis treści

1 Dziennikarstwo obywatelskie w Polsce
2 Prawo prasowe w Polsce
3 Konkursy na dziennikarzy obywatelskich roku
4 Krytyka
5 Perspektywy rozwoju
6 Przypisy
7 Zobacz też
8 Linki zewnętrzne

[ edytuj ] Dziennikarstwo obywatelskie w Polsce

Za pierwszy polski serwis dziennikarstwa obywatelskiego uznawana jest polskojęzyczna wersja Wikinews , która powstała 19 lutego 2005 r. Kolejne serwisy dziennikarstwa obywatelskiego były otwierane przez profesjonalnych wydawców medialnych. W kwietniu 2006 r. Thinkmedia otworzyła serwis iThink.pl , a Polskapresse uruchomiła serwis Wiadomości24.pl . W czerwcu 2006. uruchomiona została polska wersja EIOBA.pl Na możliwość tworzenia informacji przez niezawodowych dziennikarzy nastawiły się także największe polskie portale internetowe . Jako pierwsza, Interia.pl uruchomiła w lipcu 2007 serwis Interia360.pl . Od 2006 roku rozwija się również sieć serwisów MM Moje Miasto - lokalnych portali internetowych tworzonych przez koncern Media Regionalne Sp. z o.o. (wcześniej znany pod nazwą Orkla Press Polska).

Zasięg serwisów dziennikarstwa obywatelskiego w internecie dynamicznie rośnie. W lutym 2007 wynosił on 4, 15%, natomiast już rok później wzrósł do 12, 25%. Niemal 25% czytelników tych serwisów to mieszkańcy obszarów wiejskich.^[1]

Największymi (ze względu na liczbę użytkowników) serwisami dziennikarstwa obywatelskiego są:

Ponadto bardzo dynamicznie rośnie liczba serwisów dziennikarstwa obywatelskiego niezwiązanych z dużymi koncernami medialnymi.

[ edytuj ] Prawo prasowe w Polsce

Dziennikarze obywatelscy są dziennikarzami, w rozumieniu polskiego Prawa prasowego, jeżeli zajmują się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji.^[2] Oznacza to, że dziennikarzom obywatelskim przysługują takie same prawa (np. prawo dostępu do informacji) i obowiązki (np. obowiązek przestrzegania etyki zawodowej i zachowania szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych^[3]) co zawodowym dziennikarzom. W rezultacie, dziennikarze obywatelscy podlegają ochronie przed bezprawnym zmuszaniem do publikowania lub zaniechania publikowania materiałów prasowych oraz tłumieniem krytyki prasowej. Jednocześnie sami ponoszą odpowiedzialność cywilną i karną za swoje publikacje. Odpowiedzialność taką ponosi także dziennikarz będący redaktorem, w rozumieniu Prawa prasowego, nawet wówczas gdy swoją pracę wykonuje niezawodowo.

[ edytuj ] Konkursy na dziennikarzy obywatelskich roku

Co roku wiele serwisów internetowych prowadzi konkurencyjne wobec siebie konkursy na dziennikarza obywatelskiego roku. Jeden z największych to ten organizowany przez Wiadomosci24.pl .

Dziennikarze Obywatelscy 2009 Roku, wybrani głosami internautów:^[4]

miejsce – Paweł Rogaliński
miejsce – Damian Juszczyk
miejsce – Michał Misiorek

Dziennikarz Obywatelski 2009 Roku - głosami Kapituły Konkursu: Jolanta Paczkowska

Specjalne wyróżnienie Orange: Elżbieta Świączkowska

W konkurencyjnym konkursie, organizowanym przez portal Infotuba.pl, w 2009 roku zwyciężyli:

Katarzyna Stępień
AdrianS
akademiec.pl

Istnieje jeszcze wiele innych konkursów o podobnej tematyce.

[ edytuj ] Krytyka

Dziennikarstwo obywatelskie krytykowane bywa za uogólnianie, jednostronne przedstawianie poglądów i niedochowywanie staranności w postaci umożliwienia wypowiedzenia się obu stronom opisywanej sytuacji. Podkreśla się także, że duża ilość publikacji dziennikarzy obywatelskich jest jedynie przeredagowaniem doniesień zawodowych dziennikarzy.^[5]

Poddawane krytyce są także serwisy dziennikarstwa obywatelskiego tworzone przez koncerny medialne, jako służące jedynie lepszemu pozycjonowaniu stron internetowych podstawowych tytułów prasowych oraz zwiększaniu ruchu użytkowników na ich stronach .^[6]

[ edytuj ] Perspektywy rozwoju

Zdaniem specjalistów dziennikarstwo obywatelskie będzie się wciąż dynamicznie rozwijać. Podkreśla się przewagę dziennikarzy obywatelskich w postaci lepszej znajomości lokalnych kontekstów zdarzeń, braku ograniczeń w postaci sztywnej linii programowej czy surowej oceny kolegiów redakcyjnych. Nie bez znaczenia jest także łatwość i szybkość zamieszczania materiałów, która może stanowić o przewadze dziennikarzy obywatelskich nad zawodowymi.^[5]

Przypisy

↑ Megapanel PBI/Gemius: Dziennikarstwo obywatelskie w internecie ( pol. ). 2008-06-04. [dostęp 2009-09-01].
↑ Art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe. ( Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 )
↑ Art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe. ( Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 )
↑ Telebimy: Dziennikarstwo obywatelskie w internecie ( pol. ). [dostęp 2010-08-01].
↑ ^5,0 ^5,1 Magdalena Szpunar: Dziennikarstwo obywatelskie w dobie Internetu ( pol. ). Zeszyty Naukowe Świętokrzyskiego Centrum Edukacji na Odległość, 2007. [dostęp 2009-09-01]. (.pdf)
↑ Piotr Waglowski: "Dziennikarstwo obywatelskie" nie istnieje, ponieważ nikt mi za to nie zapłacił ( pol. ). VaGla.pl Prawo i Internet, 2009-03-21. [dostęp 2009-09-01]. (.pdf)

[ edytuj ] Zobacz też

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

[gemius-0] Megapanel PBI/Gemius: Dziennikarstwo obywatelskie w internecie ( pol. ). 2008-06-04. [dostęp 2009-09-01].

[1] Art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe. ( Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 )

[2] Art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe. ( Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 )

[Telebimy-3] Telebimy: Dziennikarstwo obywatelskie w internecie ( pol. ). [dostęp 2010-08-01].

[Szpunar-4] 5,0 ^5,1 Magdalena Szpunar: Dziennikarstwo obywatelskie w dobie Internetu ( pol. ). Zeszyty Naukowe Świętokrzyskiego Centrum Edukacji na Odległość, 2007. [dostęp 2009-09-01]. (.pdf)

[5] Piotr Waglowski: "Dziennikarstwo obywatelskie" nie istnieje, ponieważ nikt mi za to nie zapłacił ( pol. ). VaGla.pl Prawo i Internet, 2009-03-21. [dostęp 2009-09-01]. (.pdf)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia