Dziupla

Dziupla w pniu lipy

Dziupla – pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa, powstała w wyniku:

• pęknięcia lub innego rodzaju mechanicznego uszkodzenia drewna ,
• wewnętrznego rozkładu drewna wywołanego przez grzyby ( zgnilizna ) lub inne organizmy (np. mrówka gmachówka ), stanowi wtedy typ próchnowiska ,
• wykucia przez dzięciołowate .

Dziuple przybierają różny kształt: podłużnej szpary, komory z okrągłym lub owalnym otworem wejściowym, nieregularnej dziury. W leśnictwie dziupla jest wadą drewna . Drzewo z dziuplą jest słabsze zarówno pod względem zdrowotnym, jak i mechanicznym.

Znaczenie dziupli w przyrodzie

Pod względem przyrodniczym dziuple mają ogromne znaczenie, gdyż wpływają na zachowanie i wzbogacanie bioróżnorodności środowiska. Są zamieszkiwane przez wiele gatunków ptaków (tzw. dziuplaki ), ssaków ( wiewiórki , nietoperze , popielicowate ) owadów (np. pachnice dębową ), roztoczy, grzybów i bakterii. W pewnym stopniu można je zastąpić budując skrzynki lęgowe .

Konserwacja drzewa z dziuplą

Dziuple u drzew pomnikowych oraz drzew rosnących w otoczeniu zabytków poddaje się zabiegom konserwacyjnym, chroniących drzewo przed zbyt szybkim obumieraniem. W pierwszym etapie, po usunięciu murszu wnętrze dziupli nasącza się preparatami grzybobójczymi. Z punktu widzenia ochrony bioróżnorodności jest to jednak zabieg karygodny a w niektórych przypadkach również karalny na podstawie zapisów z prawnych chroniących przyrodę (np. Ustawa o Ochronie Przyrody). W latach 60.-70. wnętrze betonowano lub zamurowywano. Obecnie dziuple pozostawia się puste, a otwory przykrywa siatką. Siatka zapewnia dostęp powietrza dzięki któremu wnętrze dziupli szybko wysycha, równocześnie nie pozwala by we wnętrzu gromadziły się gnijące substancje organiczne, np. liście. Niestety zakładane siatki, pozbawiają różne zwierzęta naturalnych gniazd, zwłaszcza na terenach zabytkowych parków przydworskich.

Galeria

• 

  Dziuple wykute przez dzięcioły w pniu świerka .

• 

  Zeszłoroczna dziupla wykuta przez dzięcioły w pniu sosny .

• 

  Dziupla powstała po wypadnięciu- wykruszeniu się murszu (zgnilizny)

• 

  Drzewo zaleczone starą metodą

• 

  Otwory dziupli zabezpiecza się siatką przed gromadzeniem się gnijących resztek.

• 

  Obszerna dziupla w pniu platana wschodniego

• 

  Dziupla z ujściem w przyziemnej części pnia zamieszkana przez szopa

• 

  Sikorka modra gniazdująca w dziupli

• 

  Dziupla zasiedlona przez dzikie pszczoły

• 

  Pachnica dębowa , gatunek zamieszkujący wyłącznie dziuple

Bibliografia

Pawłowski J., 1961, Próchnojady blaszkorożne w biocenozie leśnej Polski, Ekologia Polska - Seria A, PWN, Warszawa.