Ernesto Guevara

Ernesto Rafael Guevara de la Serna
Ernesto „Che” Guevara
Data i miejsce urodzenia	14 czerwca 1928 Rosario , Argentyna
Data i miejsce śmierci	9 października 1967 La Higuera , Boliwia
Multimedia w Wikimedia Commons
Ernesto Guevara w Wikicytatach

Ernesto Guevara de la Serna, znany powszechnie jako Ernesto Che Guevara, posługujący się pseudonimem Fernando Sacamuelas (ur. 14 czerwca 1928 w Rosario , zm. 9 października 1967 w La Higuera ) – rewolucjonista i pisarz argentyński , jedna z głównych postaci rewolucji kubańskiej .

Biografia

Rodzina Ernesto Guevary

Jego rodzicami byli Celia de la Serna i Ernesto Guevara Lynch. Z powodu astmy nie chodził do szkoły do 9 roku życia. W marcu 1937 roku na polecenie władz oświatowych Alta Gracia został wysłany do drugiej klasy w San Martin. W trzeciej klasie uzyskiwał wysokie oceny z czytania, pisania, nauk moralnych, historii, geografii i geometrii, a niskie z rysunku, sportu, muzyki i tańca. Jego zachowanie przez 2 semestry było dobre, natomiast w trzecim nieodpowiednie. Jego wychowawczynią była Elba Rossi de Oviedo Zaleya. W marcu 1942 roku rozpoczął naukę w szkole średniej bachillerato a latem 1943 roku razem z rodziną przeniósł się do Cordoby . W 1945 roku rozpoczął naukę filozofii . Po ukończeniu osiemnastego roku życia tuż przed końcem roku szkolnego podjął pracę zarobkową w laboratorium Dirección provincial de Vialidad. Pracę porzucił, gdy dowiedział się o wylewie swojej babci Any Isabel, przy której spędził ostatnie 17 dni jej życia.

Po śmierci babci złożył podanie o przyjęcie na wydział medycyny w Buenos Aires . Podczas studiów pracował m.in w Clínica Pisani. Podczas pierwszego roku studiów wezwano go przed komisję wojskową i uznano za niezdolnego do służby z powodu "ograniczonej wydolności fizycznej". Pod koniec trzeciego roku studiów wybrał się na wycieczkę motocyklową na motocyklu Norton 500 w głąb Argentyny. Na skutek wyprawy zaczął pisać dzienniki oraz podróżować. Po kilku dniach pobytu w Cordobie wyruszył na biwak na północ od miasta, skąd pojechał do leprozorium Jose Puente na obrzeżach San Francisco del Chañar, gdzie zajmował się badaniami nad trędowatymi. W trakcie rewolucji na Kubie był jednym z przywódców wojskowych, który stosował taktykę: Nie brać jeńców. W 1965 walczył w Kongu .

Założył pierwszy kubański obóz pracy dla wrogów i dysydentów . Zachwalał "skuteczną nienawiść, która czyni z człowieka efektywną, działającą szybko, selektywnie i bezwzględnie maszynę do zabijania". W trakcie kryzysu kubańskiego w wywiadzie dla amerykańskich mediów Guevara zadeklarował, że byłby gotów sprowokować światowy konflikt nuklearny dla zniszczenia kapitalizmu.

Niejednokrotnie oddziały dowodzone przez Che wypuszczały pojmanych żołnierzy i oficerów. Tłumacząc to w ten sposób- my, rewolucjoniści, jesteśmy ludźmi moralnie uczciwymi, nie będziemy się znęcać nad bezbronnym przeciwnikiem. Z militarnego punktu widzenia był to gigantyczny błąd który doprowadził do rozbicia oddziałów w Boliwii i śmierci Che Guevary, żołnierze najczęściej informowali przełożonych o położeniu partyzanckich oddziałów.

Od 1966 organizował oddziały partyzanckie Armii Wyzwolenia Narodowego w Boliwii , gdzie został wzięty do niewoli i zastrzelony przez pijanego boliwijskiego sierżanta, Mario Terána .

Recepcja i krytyka

Pomnik Guevary w Santa Clara

[[File:Che-GW.jpg|thumb|Graffiti na ogrodzeniu zakładu przemysłowego w Gorzowie Wlkp. Na Kubie uważany jest za bohatera narodowego, jako mityczny wyzwoliciel traktowany jest również w niektórych krajach Ameryki Łacińskiej , gdzie stawiane są mu pomniki.

Wokół osoby Guevary wyrósł rodzaj kultu (zob. kult Che ), objawiającego się głównie w umieszczaniu jego wizerunku na ścianach, ubraniach, plakietkach itp. Guevara stał się symbolem radykalnych ruchów lewicowych w Ameryce Łacińskiej i rewolty studenckiej z 1968 r. w USA i Europie Zachodniej . Dla jego zwolenników jest on wzorcem rewolucjonisty, który poświęcił życie w bezkompromisowej walce o wcielenie w życie idei socjalizmu.

Jego przeciwnicy podkreślają, że był on odpowiedzialny za liczne morderstwa, oraz wpędzenie kraju w ruinę gospodarczą. Według jednej z wersji, Che przy zatrzymaniu krzyczał: „Nie strzelajcie!” „Jestem Che! Jestem dla was więcej warty żywy niż martwy!”, co również ma świadczyć o tym, że wcale nie był gotów oddać życia za swoje przekonania.

Prezydent Wenezueli Hugo Chávez stwierdził że "Che zginął z miłości do człowieka, aby pozostać ludzkim" i porównał go do Jezusa Chrystusa .

Diego Maradona w wywiadzie przyznał - "Mam go zawsze przy sobie, na ramieniu, na tatuażu, który jest dziełem sztuki, ale mógłbym lepiej powiedzieć, że go noszę w sercu".

Laureat Pokojowej Nagrody Nobla Nelson Mandela "Życie Che jest inspiracją dla każdej istoty ludzkiej kochającej wolność, zawsze będziemy o nim pamiętać".^{[ potrzebne źródło ]}

Wybrane dzieła literackie

• Dzienniki motocyklowe (Diarios de motocicleta)
• Dziennik z Boliwii (El diario del Che en Bolivia)
• Epizody wojny rewolucyjnej (Pasajes de la guerra revolucionaria)
• Moja rewolucja (Casa de las Américas)
• Wojna partyzancka (La guerra de guerrillas)

Zobacz też

• Dzienniki motocyklowe – film w reżyserii Waltera Sallesa
• Che – dylogia filmowa w reżyserii Stevena Soderbergha
• guevaryzm

Bibliografia

• Grigulevič, Iosif Romual'dovič: Ernesto Che Guevara/ Josif Ławriecki; tł. Ignacy Bukowski.. Wyd. 2. Warszawa: Studencka Oficyna Wydawnicza ZSP "Alma-Press", 1986, s. 328. ISBN 83-7020-004-4 . 
• Jon Lee Andersoon: Che Guevara. Warszawa: Amber, 2008. ISBN 978-83-241-3199-0 . 
• Pascal Fontaine: Czarna księga komunizmu. Zbrodnie, terror, prześladowania. Warszawa: Prószyński, 1999, s. 609-610. ISBN 83-7180-326-5 .