Erytrea

	ሃገረ ኤርትራ; إريتريا; Państwo Erytrea
Flaga Erytrei	Godło Erytrei
	Hymn : Ertra, Ertra, Ertra
Język urzędowy	arabski , tigrinia
Stolica	Asmara
Ustrój polityczny	przejściowy
Głowa państwa	prezydent Isajas Afewerki
Szef rządu	prezydent Isajas Afewerki
Powierzchnia ; • całkowita; • wody śródlądowe	98. na świecie ; 121 320 km²; ~0%
Liczba ludności ( 2008 ); • całkowita ; • gęstość zaludnienia	114. na świecie ; 5 028 000 [2] ▲; 41 osób/km²
Jednostka monetarna	nakfa (ERN)
Niepodległość ; • proklamowana; • uznana	od Etiopii ; 29 maja 1991 ; 24 maja 1993
Strefa czasowa	UTC +3
Kod ISO 3166	ER
Domena internetowa	.er
Kod samochodowy	ERI
Kod samolotowy	E3
Kod telefoniczny	+291
	1 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook [3]

Erytrea (Ertra, Państwo Erytrea – Hagere Ertra) – państwo w Afryce Wschodniej , nad Morzem Czerwonym . Graniczy z Etiopią , Dżibuti i Sudanem .

[ edytuj ] Ustrój polityczny

Głową państwa i szefem rządu jest od 1993 Isajas Afewerki . Cały ustrój opiera się na konstytucji z 1997, której przepisy nie zostały jednak nigdy wprowadzone w życie. Głową państwa i szefem rządu jest prezydent, wybierany na 5-letnią kadencję przez Komitet Centralny Ludowego Frontu na rzecz Demokracji i Sprawiedliwości. Komitet Centralny wybiera też jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe liczące 150 członków, którego przewodniczącym jest prezydent. Jedyną legalną partią polityczną w Erytrei jest Ludowy Front na rzecz Demokracji i Sprawiedliwości, założony w 1970 roku.

Erytrea została sklasyfikowana na ostatnim, 179. miejscu w rankingu organizacji obrony wolności prasy „ Reporterzy bez Granic ”, dotyczącego wolności mediów^[1].

W roku 2009 ponownie sklasyfikowano Erytreę na ostatnim miejscu, tym razem na 175^[2]

[ edytuj ] Podział administracyjny

Osobny artykuł: Podział administracyjny Erytrei .

Erytrea jest podzielona na 6 regionów administracyjnych(zobas), które z kolei są podzielone na dystrykty(sub-zobas).

[ edytuj ] Geografia

Osobny artykuł: Geografia Erytrei .

W Erytrei wyróżnia się trzy strefy geograficzne. Część wschodnią stanowią pustynie i półpustynie , klimat jest gorący i suchy (oprócz wybrzeża), a ludność zajmuje się pasterstwem i rybołówstwem. Należący do tej strefy region Denakil to jedno z najgorętszych miejsc na Ziemi, leży on częściowo w depresji . Część centralna to żyzne wyżyny, gdzie rozwinięte jest rolnictwo, średnia roczna temperatura wynosi 18 °C, pora deszczowa trwa od czerwca do września. Część zachodnia to suche i gorące niziny.

Linia brzegowa Erytrei ma ok. 1000 km. Do Erytrei należy ok. 350 wysp na Morzu Czerwonym , m.in. archipelag Dahlak .

Największe miasta Erytrei to Asmara , Keren , Agordat , Nakfa oraz porty Massaua i Assab .

[ edytuj ] Historia

Do VII wieku Erytrea była częścią Królestwa Etiopii. W wiekach średnich nasiliły się w tym regionie wpływy arabskie – nie tylko kulturowe, ale i polityczne. W XVI wieku Erytrea została podbita przez Turków . Na mocy traktatu z Ucialli w 1890 r. stała się kolonią włoską, jednak traktat ten utracił moc po przegranej bitwie pod Aduą , gdzie 1 marca 1896 żołnierze cesarza Etiopii Sahle Marjam, panującego jako Menelik II (1889-1913), rozbili włoski korpus inwazyjny, kładąc tym samym kres planowi uczynienia z wysuniętego w kierunku Arabii cypla Afryki kolonii włoskiej.

W 1936 r. kraj stał się kolonią włoską w ramach Włoskiej Afryki Wschodniej . W latach 1941-1952 Erytreą zarządzali Brytyjczycy. W 1952 r. na mocy rezolucji ONZ kraj wszedł w skład Etiopii jako prowincja autonomiczna i pozostał nią do roku 1962. W latach 60. XX w. w Erytrei zaczęły się rodzić poglądy i ruchy niepodległościowe. Nasiliły się one po zmianie statusu na prowincję Etiopii. Ruchy te były wspierane przez kraje arabskie. W latach 70. toczyła się tam partyzancka wojna domowa. Partyzanci opanowali dużą część Erytrei, ale Etiopia z pomocą ZSRR i Kuby odzyskała całą prowincję. W latach 80. ruchy niepodległościowe wybuchły na nowo. W 1981 r. wojska etiopskie opuściły północną część prowincji. W 1993 r. przeprowadzono referendum , w wyniku którego Erytrejski Ludowy Front Wyzwolenia ogłosił niepodległość Erytrei (czerwiec 1993). W tym samym miesiącu przeprowadzono wybory prezydenckie, które wygrał Isajas Afewerki. W 1997 r. uchwalono nową konstytucję.

W 1998 w wyniku sporów o wytyczenie granicy między dwoma państwami wybuchła wojna erytrejsko-etiopska . Zakończyła się porozumieniem zawartym w Algierze 12 grudnia 2000 . Od tego czasu strefa graniczna jest patrolowana przez siły pokojowe ONZ . Pod koniec roku 2005 Erytrea zmusiła ONZ do ewakuowania ze swojego terytorium żołnierzy z Europy i Ameryki (zgodziła się na pozostanie żołnierzy z krajów Azji i Afryki). Ten bezprecedensowy krok jest związany z narastającym napięciem między Erytreą i Etiopią, które może doprowadzić do wznowienia wojny ( [4] ).

Podczas wojny w Somalii Erytrea wsparła kilkutysięcznym oddziałem Unię Trybunałów Islamskich .

[ edytuj ] Gospodarka

Gospodarka Erytrei, podobnie jak szeregu innych krajów afrykańskich, bazuje na rolnictwie na potrzeby własne. 80% ludności żyje z uprawy roli i hodowli. Wojna z Etiopią w latach 1998-2000 spowodowała dotkliwe straty gospodarcze niszcząc 55 tys. domów. Aczkolwiek nawet podczas wojny budowano nowe drogi, mosty i poprawiano porty. Gospodarka jest kontrolowana przez rząd. Przyszłość gospodarki zależy od likwidacji analfabetyzmu , zmniejszenia bezrobocia i otwarciu gospodarki dla emigrantów, którzy mogą dostarczyć pieniędzy i wiedzy.

Dochód na głowę ludności 900 USD (2004). 50% ludności żyje w ubóstwie. Partnerzy w handlu zagranicznym: Malezja – 66%, Kanada – 13%, Włochy 11%, Francja – 4%

[ edytuj ] Demografia

Rozmieszczenie grup etnicznych Erytrei

Społeczeństwo Erytrei jest zróżnicowane. Nie przeprowadzono jeszcze niezależnego spisu powszechnego, ale około 80% populacji stanowią Tigrajczycy i ludy Tigre. Sprawia to, że większość populacji posługuje się językami z grupy semickiej. Pozostali mieszkańcy to ludy afroazjatyckie, tj. Saho , Hedareb , Afarowie i Bilen , posługujące się językami kuszyckimi . Istnieją tu także ludy nilockie reprezentowane przez Kunama i Nara ^{[ potrzebne źródło ]}.