Fokker (wytwórnia lotnicza)

Fokker 70 z włączonymi odwracaczami ciągu

Fokker – holenderska wytwórnia lotnicza założona 22 lutego 1912 roku przez Antona Fokkera .

Historia

Spin – pierwszy samolot Fokkera

Wytwórnia Fokker została założona 22 lutego 1912 roku przez Holendra Antona Fokkera, jednego z pionierów lotnictwa . W wieku 20 lat Anton Fokker zbudował swój pierwszy samolot nazwany Spin (z hol. "Pająk"), który był pierwszą holenderską maszyną latającą. W 1912 założył w Berlinie firmę Fokker Aeroplanbau, którą później przeniósł do Schwerina .

Podczas I wojny światowej budował samoloty we współpracy z Hugo Junkersem , wspólnikiem narzuconym przez rząd niemiecki. Wytwórnia Fokkera zasłynęła po skonstruowaniu samolotu Fokker E.III wyposażonego w zsynchronizowane karabiny maszynowe strzelające przez śmigło bez jego uszkodzenia. Następnie równie sławne konstrukcje Fokkera to Fokker D.VII i słynny trójpłatowy Fokker Dr.I Dreidekker , na którym latał as myśliwski lotnictwa niemieckiego Manfred von Richthofen zwany Czerwonym Baronem. Wiele wczesnych konstrukcji wytwórni Fokkera, zwłaszcza samolotów myśliwskich , ze względu na niewystarczające testowanie maszyn w fazie projektowania i produkcji, miało tendencję do obrywania się skrzydeł, a nawet rozpadania się na kawałki podczas bardzo ostrych manewrów. Do momentu wprowadzenia Dreidekkera rozwiązano jednak problemy ze słabą wytrzymałością maszyn.

W 1919 Fokker zrezygnował ze współpracy z Junkersem i powrócił do Holandii, gdzie założył własną firmę. Konstruktor opuszczając Niemcy nie wyjechał z pustymi rękami, ale przeszmuglował przez granicę samoloty D.VII i C.I wraz z częściami zamiennymi, co pozwoliło mu na szybki start nowej firmy.

Nowa firma Fokkera nastawiła się raczej na rynek samolotów cywilnych niż wojskowych, chociaż nie stroniła także i od takich konstrukcji przeznaczonych głównie dla lotnictwa holenderskiego. Jedynym wyjątkiem było lotnictwo Finlandii które zamówiło znaczną liczbę samolotów Fokker C.V , C.X i D.XXI .

W latach 20. największym sukcesem wytwórni był trójsilnikowy samolot pasażerski F.VII/3m , który zdominował europejski rynek do momentu wprowadzenia w połowie następnej dekady amerykańskich i niemieckich, całkowicie metalowych maszyn.

Anton Fokker zmarł w grudniu 1939 roku podczas wizyty w Stanach Zjednoczonych, gdzie działał bardzo prężnie rozwijający się oddział jego firmy.

Holenderskie fabryki Fokkera zostały całkowicie zniszczone podczas II wojny światowej , ale odbudowano je w 1951 roku w pobliżu portu lotniczego Schiphol w pobliżu Amsterdamu . W obiektach tych budowano samoloty myśliwskie F-104 Starfighter na licencji Lockheeda . Druga fabryka Fokkera powstała w Woensdrecht .

Fokker był jednym z głównych udziałowców konsorcjum F-16, którego celem była produkcja samolotów F-16 Fighting Falcon dla sił zbrojnych Belgii , Danii , Holandii i Norwegii . Konsorcjum składało się z firm i agencji rządowych tych krajów oraz Stanów Zjednoczonych. Samoloty F-16 zostały zbudowane z komponentów wyprodukowanych w krajach europejskich członków konsorcjum, w fabrykach Fokkera i SABCA w Belgii.

Fokker F27 Friendship

W 1958 roku wprowadzono na rynek nowy samolot Fokker F27 Friendship (z ang. "przyjaźń"), który był najlepiej na świecie sprzedającym się samolotem pasażerskim o napędzie turbośmigłowym zbudowanym w liczbie prawie 800 egzemplarzy w latach 1958-1986. Następcami F27 były Fokker F28 Fellowship (z ang. "koleżeństwo"), Fokker 50 , Fokker 70 i Fokker 100 . Oba typy F27 a później F28 użytkowało holenderskie Królewskie Towarzystwo Lotnicze (KLM), a książę Bernhard sam je pilotował.

W 1969 wytwórnia Fokker weszła w spółkę z Vereinigte Flugtechnische Werke z Bremy , która reprezentowała holding ERNO . Nowa spółka zbudowała odrzutowy samolot pasażerski VFW-614 , który nie zyskał dużego zainteresowania na rynku. W czerwcu 1974 roku Europejska Agencja Kosmiczna zleciła konsorcjum ERNO-VFW-Fokker GmbH budowę modułu ciśnieniowego laboratorium kosmicznego Spacelab .

W 1996 wytwórnia Fokker ogłosiła bankructwo, ale niektóre jej oddziały przetrwały. Oddział badań kosmicznych stał się osobną firmą o nazwie Dutch Space, która została w 2005 roku wykupiona przez EADS .

Oddziały wytwórni Fokker, które produkowały części zamienne do samolotów i zajmowały się ich remontami zostały przejęte przez Stork N.V. obecnie znaną pod nazwą Stork Aerospace Group.

W międzyczasie powstała firma Rekkof Aircraft , której zadaniem jest wznowienie produkcji samolotów Fokker 70NG i Fokker 100NG (NG od Next Generation - z ang. "następna generacja").

Najsłynniejsze konstrukcje Fokkera

• Wprowadzenie samolotu Fokker E.I do służby w lotnictwie niemieckim w 1915 dało początek "Zmorze Fokkera", niemal całkowitej dominacji niemieckich samolotów w powietrzu.
• Manfred von Richthofen Czerwony Baron, latał na trójpłatowym samolocie Fokker Dr.I .
• Jeden z największych asów lotniczych I wojny światowej - Werner Voss latał na trójpłatowcu Fokker DR.I.
• Wprowadzenie w 1918 Fokkera D.VII przez lotnictwo niemieckie powoduje kolejne zjawisko "Zmory Fokkera".
• Richard Byrd przeleciał w 1927 przez Ocean Atlantycki z Nowego Jorku do Paryża na samolocie Fokker F.VII
• Amelia Earhart pierwsza kobieta, która w 1928 przeleciała samolotem Fokker F.VII przez Atlantyk (ze Stanów Zjednoczonych do małego walijskiego miasteczka Burry Port .
• W tym samym roku Charles Kingsford-Smith również na Fokkerze F.VII jako pierwszy przeleciał nad Pacyfikiem .
• Zbudowany w 1951 roku Fokker S-14 Machtrainer był jednym z pierwszych samolotów szkolno-bojowych o napędzie odrzutowym.

Samoloty zaprojektowane i zbudowane przez Fokkera

Niemcy

• Fokker D.VII
• Fokker D.VIII
• Fokker Dr.I
• Fokker E.I
• Fokker E.II
• Fokker E.III
• Fokker E.IV

Holandia

• Fokker C.V
• Fokker T.IV
• Fokker T.V
• Fokker C.X
• Fokker C.XI-W
• Fokker C.XIV-W
• Fokker T.VIII-W
• Fokker D.XXI
• Fokker D. XXIII
• Fokker F.VIIB/3m
• Fokker F24
• Fokker F25 Promotor
• Fokker F26 Phantom
• Fokker F27 Friendship
• Fokker F28 Fellowship
• Fokker F29
• Fokker 50
• Fokker 60
• Fokker 70
• Fokker 100
• Fokker 130
• Fokker G.I
• Fokker S-11
• Fokker S-13
• Fokker S-14
• Fokker T-2

Stany Zjednoczone

• Fokker A-7
• Fokker B-8