Fonograf

Fonograf

Thomas Edison z fonografem

Słuchanie nagrania z wałka fonografu

Fonograf (z gr. zapis dźwięku) – jedno z pierwszych urządzeń służących do zapisu i odtwarzania dźwięku , poprzednik gramofonu . Został skonstruowany przez Thomasa Edisona . Edison swój wynalazek zademonstrował 29 listopada 1877 r., a opatentował 19 lutego 1878 r.

W fonografie dźwięk zapisywany był przy pomocy igły na cylindrze zakładanym na walec napędzany początkowo korbką, później mechanizmem sprężynowym. Odtwarzanie przebiegało w analogiczny sposób. Igła (rylec) wykonana była z diamentu. Dźwięk zapisywano rzeźbiąc rowek na folii cynowej nawiniętej na stalowy walec. Głośnikiem i mikrofonem była duża lejkowata metalowa tuba. Główną wadą zapisu na cynowej folii był brak możliwości tłoczenia kopii, dlatego od 1888 r. zaczęto produkować woskowe cylindry (mieściły 2 minuty nagrania), a w 1908 r. zaczęto produkcję wałków z celuloidu te mieściły 4 minuty, a jakością przekraczały kilkukrotnie zapis na płytach. Z matrycy można było wytłoczyć kilka tysięcy wałków. Fonograf został wyparty przez wynalezioną przez Emila Berlinera płytę gramofonową , którą można było tłoczyć w jeszcze większych nakładach z matryc metalowych w masie szelakowej. W drugiej dekadzie XX wieku , kiedy zaczęto nagrywać płyty do gramofonów metodą elektryczną , skończył się popyt na fonografy. Ostatni wyprodukowano w 1929 r..

W roku 2012 opublikowana została informacja, że znajdujące się od wielu lat w laboratoriach Thomasa Edisona pod Nowym Jorkiem cylindry z nagraniami, dotychczas niezidentyfikowane, udało się odtworzyć i skopiować. Zawierają one nagrania dokonane przez Theo Wangemana, asystenta Thomasa Edisona, w latach 1889-1890, m.in. głosów Otto von Bismarckka i Helmuta von Moltkego .

Zobacz też

• patefon