Fosa
Fosa ( łac. fossa - rów, kanał), wł. rów forteczny – w fortyfikacji zapora w postaci rowu otaczającego całość lub część umocnienia. Rowy (fosy) mogły być wypełnione wodą (mokre), bądź nie (suche).
Rowy mokre stosowano często w fortyfikacji średniowiecznej, gdzie osłaniały mury obronne zamków itp.
W umocnieniach nowożytnych stosowano przeważnie rowy suche; istniały jednak wyjątki od tej reguły powodowane różnymi myślami fortyfikacyjnymi i warunkami hydrologicznymi terenu. Rowy mogły być obmurowane (lub betonowane); tak umocnioną ścianę nazywamy przeciwskarpą , jeżeli położona jest po zewnętrznej stronie rowu, bądź skarpą , jeżeli znajduje się po stronie wewnętrznej. Do obrony fosy wznoszono specjalne dzieła - kojce , kaponiery i galerie strzeleckie (galerie przeciwstokowe). Fosy o profilu trójkątnym były bronione z pozycji strzeleckich na wale.
W suchej fosie umieszczano często wejście do chodników minerskich .
W fortyfikacjach XIX i początków XX wieku wyróżniano:
- fosy pełnoprofilowe (o profilu trapezu)
- fosy o spłaszczonym stoku (o profilu trójkątnym)
Był to najbardziej popularny typ przeszkody występujący w fortyfikacjach.
Rowy forteczne dawały również możliwość przygotowania działań zaczepnych w ukryciu; z tego względu po zewnętrznej stronie rowów istniały często (osłonięte przeciwskarpą) drogi ukryte . Dno rowu mogły zabezpieczać dodatkowe przeszkody: kraty forteczne , zasieki itp.
Inne elementy fosy:
- Przedstok (glacis) - część profilu obwodu obronnego znajdująca się na zewnątrz fosy, w postaci obniżenia terenu w kierunku wroga (ewentualnie poprzez sztuczny nasyp z takim obniżeniem), mający na celu likwidację martwego pola przy obserwacji działań nieprzyjaciela.
Uproszczone formy fos stosowane są do dzisiaj.
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Bibliografia
- PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9
| USA: Podejrzany o udział w masakrze w Srebrenicy deportowany do kraju | ||
Były dowódca brygady policji Serbów bośniackich Dejan Radojković, oskarżony w Bośni i Hercegowinie o udział w masakrze około 8 tys. Muzułmanów w Srebrenicy w 1995 r., został deportowany z USA - poinformowały w czwartek amerykańskie władze.
|
||
| Egipt: Zakończyło się głosowanie w wyborach prezydenckich | ||
W Egipcie zakończyło się w czwartek dwudniowe głosowanie w wyborach prezydenckich, które mają wyłonić następcę Hosniego Mubaraka, zmuszonego na początku zeszłego roku do ustąpienia. Wstępnych wyników można oczekiwać w sobotę.
|
||
| Kancelaria Prezydenta: Nie ma loży prezydenckiej na Stadionie Narodowym | ||
Nie było i nie ma czegoś takiego, jak loża prezydencka na Stadionie Narodowym - oświadczyła w czwartek szefowa prezydenckiego biura prasowego Joanna Trzaska-Wieczorek. Dodała, że prezydent Bronisław Komorowski zajmie na stadionie podczas Euro 2012 "najbardziej prestiżowe miejsce".
|
||
| USA: Rośnie poparcie dla małżeństw gejów | ||
W USA słabnie sprzeciw wobec legalizacji małżeństw homoseksualnych - wynika z najnowszego sondażu. Pokrzepiło to Biały Dom, gdyż komentatorzy uznali, że niedawna deklaracja prezydenta Baracka Obamy z poparciem takich małżeństw nie zaszkodzi mu w wyborach.
|
||
| Palikot być może będzie ubiegał się o widzenie z Tymoszenko | ||
Poseł Janusz Palikot przyjechał na Ukrainę, gdzie najprawdopodobniej będzie ubiegał się o spotkanie ze skazaną na siedem lat więzienia byłą premier Julią Tymoszenko - dowiedziała się w czwartek PAP ze źródeł dyplomatycznych w Kijowie.
|
