Fryderyk August I

Fryderyk August Józef Maria Antoni Jan Nepomucen Alojzy Ksawery Wettyn elektor Saksonii, król Saksonii, książę warszawski
elektor Saksonii
Okres panowania	od 1763 do 1806
Poprzednik	Fryderyk Krystian Wettyn
król Saksonii
Okres panowania	od 20 grudnia 1806 do 5 maja 1827
Następca	Antoni Klemens Wettyn
książę warszawski
Okres panowania	od 22 lipca 1807 do 3 maja 1815
Dane biograficzne
Dynastia	Wettynowie
Urodzony	23 grudnia 1750 Drezno
Zmarł	5 maja 1827 Drezno
Ojciec	Fryderyk Krystian Wettyn
Matka	Maria Antonina Wittelsbach
Żona	Amalia Wittelsbach
Dzieci	Maria Augusta Wettyn

Fryderyk August III Sprawiedliwy, właśc. Fryderyk August Józef Maria Antoni Jan Nepomucen Alojzy Ksawery Wettyn niem. Friedrich August Joseph Maria Anton Johann Nepomuk Aloys Xaver Wettyn (ur. 23 grudnia 1750 w Dreźnie , zm. 5 maja 1827 ) – elektor saski w l. 1763 – 1806 , król saski (jako Fryderyk August I) w l. 1806 – 1827 , książę warszawski (jako Fryderyk August) w l. 1807 – 1815 .

Wnuk Augusta III Sasa , syn Fryderyka Krystiana Wettina i Marii Antoniny Walpurgis z bawarskiej dynastii Wittelsbachów . Do 1768 regencję sprawowała jego matka i stryj, Franciszek Ksawery. Po ogłoszonym przez konfederatów barskich bezkrólewiu , 3 marca 1771 , przywódca konfederacji biskup kamieniecki Adam Stanisław Krasiński ofiarował mu koronę polską, której elektor jednak nie przyjął. W czasach jego panowania dokonała się odbudowa Saksonii po zniszczeniach wojny siedmioletniej . Choć pedant i tradycjonalista, stosujący na swym dworze doprowadzoną do perfekcji etykietę, w duchu podobno był zwolennikiem monarchii konstytucyjnej .

Bezskutecznie próbował odzyskać dla Wettynów koronę polską, wiążąc się z przeciwnymi sobie fakcjami w Rzeczypospolitej. W działaniu jego brak było jednak konsekwencji. Ofiarowanej córce, uznanej za infantkę polską - Marii Auguście w 1791 sukcesji tronu polskiego nie przyjął – ze względu na brak aprobaty Rosji (istniały projekty wydania jej za wnuka Katarzyny II – księcia Konstantego ).

Podczas wojny francusko-pruskiej w 1806 początkowo sojusznik pruski , po bitwie pod Jeną-Auerstedt przeszedł na stronę Napoleona . 11 grudnia 1806 w Poznaniu podpisał traktat pokojowy z Francją i uzyskał tytuł królewski; wszedł do Konfederacji Reńskiej .

Fryderyk August I

Żona Amalia, 1769

Na mocy układu w Tylży 7 lipca 1807 i postanowień Konstytucji 3 maja został monarchą Księstwa Warszawskiego ; jednak na rzeczywisty bieg wydarzeń nad Wisłą miał wpływ niewielki, stale przebywając w Saksonii i tylko kilkakrotnie odwiedzając Księstwo. Kontakt z Warszawą zachował poprzez ministra sprawiedliwości księstwa Feliksa Łubieńskiego , który stał się jego faktycznym pełnomocnikiem. Fryderyk August I wyjednał u Napoleona uwolnienie księstwa od spłaty części wierzytelności (wynoszących ok. 21 milionów franków - tzw. sumy bajońskie ). Podczas swych wizyt nad Wisłą wykazał jednak sporo umiejętności politycznych (sprawa obrad sejmowych w 1809 ). W czasie kampanii 1809 schronił się do Frankfurtu nad Menem . Popierał plan odbudowy niepodległego Królestwa Polski, czego wyrazem było m.in. jego przystąpienie w 1812 do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego . W 1813 nieskutecznie próbował rokować z Austrią warunki opuszczenia Napoleona . Po bitwie pod Lipskiem ( 16 - 19 października 1813 ) znalazł się w niewoli pruskiej.

W wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego z 1815 musiał zrzec się tytułu księcia warszawskiego , zaś połowa Saksonii przeszła pod władanie Prus .

Ożeniony od 1769 roku z Amalią Wittelsbach ( 1752 - 1828 ) miał z nią jedną córkę Marię Augustę ( 1782 - 1863 ) uznaną w 1791 roku za " polską infantkę " i dziedziczkę tronu. Tron Saksonii objął po nim jego brat Antoni ( 1755 - 1836 ).

Został pochowany w Katedrze w Dreźnie .

Genealogia

Prapradziadkowie	elektor Saksonii Jan Jerzy III Wettyn (1647-1691) ∞ 1666 Anna Zofia Oldenburg (1647-1717)	margragia Bayreuth Krystian Ernest Hohenzollern (1644-1712) ∞ 1671 Zofia Luiza Wirtemberska (1642-1702)	cesarz rzymsko-niemiecki Leopold I Habsburg (1640-1705) ∞ 1676 Eleonora Magdalena Wittelsbach (1655-1720)		książę Brunszwiku-Lüneburg Jan Fryderyk Welf (1625-1679) ∞ 1668 Benedykta Wittelsbach (1652-1730)		elektor Bawarii Ferdynand Maria Wittelsbach (1636-1679) ∞ 1650 Henrietta Adelajda Sabaudzka (1636-1676)	król Polski Jan III Sobieski (1626-1696)) ∞ 1665 Maria Kazimiera d'Arquien (1641-1716)
Pradziadkowie	król Polski August II Mocny (1670-1733) ∞ 1693 Krystyna Eberhardyna Hohenzollern (1671-1727)		cesarz rzymsko-niemiecki Józef I Habsburg (1678-1711) ∞ 1699 Wilhelmina Amalia Brunszwicka (1673-1742)				elektor Bawarii Maksymilian II Emanuel Wittelsbach (1662-1726) ∞ 1695 Teresa Kunegunda Sobieska (1676-1730)
Dziadkowie	król Polski August III Sas (1696-1763) ∞ 1719 Maria Józefa Habsburg (1699-1757)				Maria Amalia Habsburg (1701-1756) ∞ 1722 cesarz rzymski Karoll VII Wittelsbach (1697-1745)
Rodzice	elektor Saksonii Fryderyk Krystian Wettyn (1722-1763) ∞ 1747 Maria Antonina Wittelsbach (1724-1780)
Fryderyk August I Wettyn (1750-1828), król Saksonii

Linki zewnętrzne

• Portret księcia warszawskiego Fryderyka Augusta z 1811 roku
• Złoty dukat z popiersiem Fryderyka Augusta z 1812 roku
• Proklamacja Fryderyka Augusta w sprawie najazdu wojsk austriackich na Księstwo Warszawskie z 25 IV 1809 roku
• Dekret Fryderyka Augusta o utworzeniu i organizacji Archiwum Ogólnego Krajowego w Warszawie z 2 IX 1808 roku

Poprzednik Fryderyk Krystian Wettyn

Elektor Saksonii 1763 - 1806

Następca -

Poprzednik -

Król Saksonii 1806 - 1827

Następca Antoni Klemens Wettyn

Poprzednik

Książę Warszawski 1807 - 1814

Następca

Poprzednik Ludwik Szymon Gutakowski

Pełniący Obowiązki Prezesa Rady Stanu Księstwa Warszawskiego 1808-1809

Następca Stanisław Kostka Potocki