Grupa LOTOS

Grupa LOTOS
Siedziba Grupy LOTOS – Gdańsk
Forma prawna	spółka akcyjna
Data założenia	2003
Lokalizacja	Gdańsk
Prezes	Paweł Olechnowicz
Branża	handlowa produkcyjna usługowa wydobywcza
Produkty	paliwo: LOTOS prawdziwy LOTOS Dynamic inne: LOTOS Oil Navigator - program premiowy
Kapitał zakładowy	129 873 362, 00 zł
Giełda	GPW Warszawa
Symbol akcji	LTS
Strona internetowa

Grupa LOTOS – polska grupa kapitałowa skupiająca kilkanaście spółek produkcyjnych, handlowych oraz usługowych, głównie z branży poszukiwań, wydobycia oraz przetwórstwa ropy naftowej i dystrybucji produktów ropopochodnych (paliw, olejów, asfaltów, smarów, parafin itp.). Najważniejszą jej częścią jest rafineria ropy naftowej zlokalizowana w Gdańsku Rudnikach , nad Martwą Wisłą – jest to największe przedsiębiorstwo na Pomorzu i druga pod względem przerobu rafineria w Polsce . Spółką matką grupy kapitałowej jest spółka Grupa LOTOS S.A., co powoduje, że dla uniknięcia nieporozumień używa się czasem nazw Grupa Lotos S.A. (dla spółki) i Grupa kapitałowa LOTOS (dla grupy kapitałowej).

Od 2005 spółka publiczna notowana na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych . Głównym akcjonariuszem przedsiębiorstwa jest Skarb Państwa (53, 19%).

Rafineria zmieniała kilkakrotnie nazwę. Została utworzona jako Rafineria Nafty Gdańsk (początkowo z dodatkiem w budowie), następnie zmieniła nazwę na Gdańskie Zakłady Rafineryjne. Do 2003 zakład działał pod nazwą Rafineria Gdańska SA, a od czerwca 2003 Grupa LOTOS S.A., do której zostały przyłączone rafinerie południowe: Czechowice, Jasło i Glimar (w Gorlicach ) oraz Petrobaltic – spółka zajmująca się poszukiwaniem i wydobyciem ropy naftowej.

Historia

Nazwa firmy

Od 1973 zakład nazywał się Rafineria Nafty „Gdańsk”. W 1976 nazwę zmieniono na Gdańskie Zakłady Rafineryjne. 1 października 1991 Gdańskie Zakłady Rafineryjne stały się spółką akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska SA. 2 czerwca 2003 nastąpiła zmiana nazwy firmy na Grupa LOTOS S.A.

Lokalizacja firmy

Decyzja podjęta w latach 70. XX wieku o lokalizacji rafinerii w Gdańsku, czy szerzej w Trójmieście , opierała się na założeniu, że w tym regionie nastąpi wzrost zapotrzebowania na produkty naftowe. Uznano również, że z tego miejsca będzie można tanio transportować produkty naftowe po kraju. Brano pod uwagę także zalety związane z dostępem do morza. Analizy z końca lat 60. dotyczące lokalizacji zakładu wskazywały na pięć możliwych wariantów.

W czerwcu 1971 Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku wskazała dwie lokalizacje rafinerii. Ministerstwo Przemysłu Chemicznego wspólnie z Komisją Planowania przy Radzie wybrały ostatecznie Płonię Małą – teren na wschód od Gdańska, między Martwą Wisłą a kanałem Rozwójki. Lokalizacja miała swoje zalety. Bliskość Martwej Wisły i Motławy zapewniały rafinerii odpowiednie zasoby wody. Zakład miał możliwość połączenia z Portem Północnym , z uwagi na stosunkowo niewielką odległość (około 7 km w linii prostej). Za atut uznać można było także pobliską istniejącą infrastrukturę miejską, drogową i kolejową, tutejsze wyższe uczelnie.

Obecnie główny zakład produkcyjny Grupy LOTOS S.A. znajduje się granicach administracyjnych miasta Gdańska. W międzyczasie doszło do przyłączenia zakładów w Jaśle i Czechowicach-Dziedzicach .

Układ własnościowy firmy

Ważną datą w historii rafinerii gdańskiej było przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę akcyjną . Po jej utworzeniu 1 października 1991 wszystkie akcje należały do polskiego Skarbu Państwa . W drugiej połowie lat 90., aby zarządzać procesem restrukturyzacji w przemyśle naftowym rząd powołał spółkę o nazwie Nafta Polska . Zdecydowano wówczas, że trafi do niej 75% akcji Rafinerii Gdańskiej. W wyniku transakcji rafineria w Gdańsku utraciła status jednoosobowej spółki Skarbu Państwa , ale pozostała w rękach rządu. W 1998 rząd zgodził się na bezpłatne przekazanie 14, 98% akcji pracownikom i emerytom Rafinerii Gdańskiej SA. Przekształcenie rafinerii w spółkę akcyjną i przekazanie części akcji pracownikom nie oznaczało pełnej prywatyzacji. Skarb Państwa – głównie przez państwową spółkę Nafta Polska – zachował większość akcji, co oznaczało, że rząd nadal ma decydujący wpływ na zakład. W latach 90. kolejne rządy wracały do kwestii pełnej prywatyzacji. Bardzo zaawansowane działania podjęto w 1998 i 2003. Prywatyzacja tak dużej firmy, która dodatkowo stanowi znaczący element systemu bezpieczeństwa energetycznego Polski, nie było łatwym zadaniem. Kluczowym wydarzeniem dla firmy było wejście na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie . W marcu 2002 rząd zaaprobował sprzedaż akcji spółki i tym samym podwyższenie jej kapitału w drodze oferty publicznej. Skarb Państwa zachował jednak pełną kontrolę nad firmą. Dzień debiutu na warszawskim parkiecie nadszedł 9 czerwca 2005. Wejście na giełdę przyniosło znaczne korzyści. Grupa LOTOS uzyskała z oferty ponad miliard złotych. Zdobyte pieniądze przeznaczyła między innymi na zakup akcji pakietów większościowych rafinerii południowych oraz Petrobalticu , choć większość środków przeznaczono na cele rozwojowe. Rosła kapitalizacja firmy. Do połowy 2011 zwiększyła się do niemal 6 mld zł. Lata 2003-2010 to okres budowy nowej Grupy Kapitałowej LOTOS wokół jej zakładu produkcyjnego w Gdańsku i jego konsolidacji z rafineriami na południu kraju oraz spółką poszukiwawczo-wydobywczą Petrobaltic. W lipcu 2009 Nafta Polska przekazała z powrotem akcje Grupy LOTOS do Skarbu Państwa. Ostatnim etapem zmian własnościowych była sprzedaż kolejnych 10, 8% wszystkich akcji spółki na giełdzie przez Skarb Państwa, który pozostawił sobie 53, 19% akcji.

Kalendarium

• 1971
  • 5 maja – decyzja Prezydium Rady Ministrów (nr. 47/71) o budowie rafinerii w Gdańsku
  • czerwiec – Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku wskazała lokalizację rafinerii w Płoni Małej – decyzja nr AB II – 440
  • 1 lipca – podpisanie pierwszej umowy na dostawy ropy pomiędzy British Petroleum i CIECH
  • 7 października – decyzja Komisji Planowania przy Radzie Ministrów (nr 979/71) lokalizacji rafinerii o zdolności przerobowej 3 mln ton w Płoni Małej
• 1972
  • British Petroleum kończy prace projektowe schematu technologicznego zintegrowanej rafinerii
  • BIPRORAF rozpoczyna prace projektowe instalacji
  • 1 marca - powołanie przedsiębiorstwa Rafineria Nafty „Gdańsk” w budowie
  • 1 kwietnia – powołanie Andrzeja Woronieckiego na stanowisko dyrektora naczelnego
  • 17 kwietnia – pierwszy wpis w dzienniku budowy, czyli początek budowy rafinerii
  • 6 lipca – podpisanie kontraktu z włoską firmą Snamprogetti na projekt bazowy i zarządzanie budową
• 1973
  • styczeń – Rafineria Nafty „Gdańsk” w budowie przejmuje funkcję inwestora (po GRI), a generalne wykonawstwo obejmuje Petrobudowa Płock
• 1975
  • 22 lipca – pierwsza dostawa ropy Zakum z ZEA do Portu Północnego tankowcem Kasprowy Wierch
  • 29 listopada – oficjalne przekazanie do rozruchu instalacji bloku paliwowego
  • 8 grudnia – wprowadzenie ropy na instalację destylacji atmosferycznej – uruchomienie bloku paliwowego
  • 12 grudnia – pierwsze produkty rafinerii – najpierw benzyna, a kilka godzin później nafta i oleje napędowe
  • 15 grudnia – pierwszy produkt o własnościach handlowych – olej opałowy
  • 19 grudnia – tankowiec „Beskidy” zabiera pierwszą partię 13 tys. t oleju opałowego na eksport
• 1976
  • 12 maja – zakończenie budowy bloku paliwowego
  • 1 lipca – zmiana nazwy zakładu na „Gdańskie Zakłady Rafineryjne” – GZR
  • 15 sierpnia – początek produkcji benzyn motorowych – etyliny 94 i 78
  • wrzesień – uruchomienie instalacji hydroodsiarczania olejów napędowych; rejestracja znaku towarowego rafinerii
  • listopad – uruchomienie instalacji siarkowej Clausa; zakończenie budowy instalacji destylacji próżniowej
• 1977
  • 11 lutego – rozruch instalacji destylacji próżniowej
  • 4 kwietnia – uruchomienie wytwórni asfaltu i wyprodukowanie pierwszej partii asfaltu drogowego D-70
  • 7 lipca – oficjalne przekazanie do rozruchu instalacji bloku olejowego
  • sierpień – początek produkcji olejów bazowych; rafinerię odwiedził szach Iranu Mohammad Reza Pahlavi
  • październik – ruszyła produkcja olejów silnikowych – Selektol
• 1978
  • zakończenie budowy rafinerii i jej rozliczenie ekonomiczne – koszt budowy 12 mld 356 mln zł; przerób ropy wzrósł do 2, 5 mln ton rocznie;
• 1979
  • spadek przerobu ropy naftowej do 2, 2 mln ton rocznie
• 1980
  • uruchomienie produkcji asfaltów przemysłowych
  • czerwiec – uruchomienie produkcji paliwa lotniczego
  • 16 sierpnia – rozpoczęcie strajku okupacyjnego rafinerii
  • 1 września – zakończenie strajku
  • wrzesień – dyrektorem naczelnym zostaje Ferdynand Niśkiewicz
• 1981
  • 13 grudnia – militaryzacja zakładu po wprowadzeniu stanu wojennego
  • 14 grudnia – rozpoczęcie strajku okupacyjnego rafinerii, dyrektorem naczelnym rafinerii zostaje Wiesław Kołsut
  • 19 grudnia – pacyfikacja strajku w rafinerii przez jednostki ZOMO
• 1982
  • rozpoczęcie przeróbu ropy rosyjskiej; spadek przerobu ropy naftowej do 1, 9 mln ton rocznie
• 1983
  • 1 stycznia – dyrektorem naczelnym GZR zostaje Marek Pawełczyk
• 1985
  • rozszerzenie produkcji olejów silnikowych do 15 gatunków; uruchomienie produkcji olejów Castrol
• 1987
  • uruchomienie produkcji etyliny 86 i zakończenie produkcji etyliny 78
• 1988
  • uruchomienie produkcji paliwa lotniczego JET A1
• 1989
  • przerób ropy naftowej wzrasta do 2, 4 mln ton rocznie
  • 31 października – dyrektorem naczelnym GZR zostaje Włodzimierz Dyrka
• 1990
  • sierpień – uruchomienie produkcji oleju mineralnego LOTOS
• 1991 – uruchomienie produkcji niskosiarkowego oleju napędowego Eurodiesel
  • 18 września – Gdańskie Zakłady Rafineryjne stały się spółką akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska SA.
  • 1 października – rejestracja Rafinerii Gdańskiej SA przez Sąd Rejonowy w Gdańsku
• 1992 – pierwszy Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy
  • kwiecień – uruchomienie pierwszej własnej stacji paliw w Redzie
  • czerwiec – rozpoczęcie przerobu ropy naftowej z Bałtyku – Rozewie; uruchomienie produkcji olejów smarowych Turdus
• 1993
  • marzec – powstaje „Program restrukturyzacji Rafinerii Gdańskiej SA”
  • maj – otwarcie pierwszej firmowej hurtowni olejów
  • 14 lipca – uruchomienie sprzedaży benzyny bezołowiowej Eurosuper 95 i zakończenie produkcji etyliny 86
  • październik – wprowadzenie na rynek oleju LOTOS Semisyntetic
• 1994 – pierwsze samodzielne zakupy ropy naftowej z rejonu Morza Północnego
  • styczeń – uruchomienie pierwszej hurtowni paliwowej
  • 7 marca – uruchomienie produkcji benzyny wysokooktanowej – etyliny 98
  • październik – uruchomienie produkcji oleju silnikowego LOTOS Syntetic
• 1995
  • uruchomienie produkcji oleju silnikowego LOTOS Diesel i rodziny olejów Marinol; uruchomienie produkcji asfaltów modyfikowanych
  • marzec – uruchomienie pierwszej patronackiej stacji paliw w Ostródzie
  • 27 kwietnia – uruchomienie instalacji reformingu katalitycznego CCR
• 1996
  • wprowadzenie Systemu Zapewnienia Jakości i otrzymanie certyfikatu ISO 9002
  • luty – wydzielenie pierwszej spółki – „Stacje Paliw Rafinerii Gdańskiej”
  • 30 września – wniesienie 75% akcji Rafinerii Gdańskiej SA do Nafty Polskiej SA.
• 1997
  • zwiększenie w wyniku modernizacji mocy przerobowych rafinerii z 2, 8 do 3, 5 miliona ton ropy rocznie; rozpoczęcie rozbudowy rafinerii
  • styczeń – uruchomienie produkcji niskosiarkowego oleju napędowego Eurodiesel
• 1998
  • styczeń – przekazanie pracownikom i emerytom Rafinerii Gdańskiej SA bezpłatnie 14, 98% akcji spółki
  • lipiec – uruchomienie sprzedaży benzyny bezołowiowej, wysokooktanowej Eurosuper 98 i lekkiego oleju opałowego RG Term
• 1999
  • zakończenie „Programu Rozwoju Technicznego Rafinerii Gdańskiej do 2000 roku” i zwiększenie zdolności przerobowych do 4, 5 mln ton rocznie
  • 4 grudnia – rozruch instalacji izomeryzacji benzyn
  • 8 grudnia – uruchomienie instalacji reformingu benzyn
  • 16 grudnia – wdrożenie systemu zarządzania środowiskiem ISO 14001
• 2000
  • 1 lipca – uruchomienie instalacji hydrokrakingu wraz z instalacjami towarzyszącymi
  • 18 marca – prezesem Rafinerii Gdańskiej SA zostaje Wojciech Żurawik
  • marzec – zaprzestanie produkcji benzyn ołowiowych – jako pierwszy zakład w Polsce
  • 26 sierpnia – początek sprzedaży ekologicznego oleju napędowego o jakości przewyższającej wymogi UE (0, 005% siarki)
• 2001
  • początek produkcji oleju silnikowego LOTOS Dynamic oraz asfaltu multigrade Unibit
• 2002
  • 12 marca – prezesem Rafinerii Gdańskiej SA zostaje Paweł Olechnowicz
  • 28 października – zmiana nazwy spółki Stacje Paliw RG na LOTOS Paliwa
  • 18 grudnia – powstanie spółki LOTOS Partner
• 2003
  • styczeń – rozpoczęcie działalności spółek LOTOS Oil i LOTOS Kolej
  • marzec – uzyskanie certyfikatu Zintegrowanego Systemu Zarządzania
  • 3 maja – wielki pożar zbiornika benzyny
  • 2 czerwca – zmiana nazwy firmy na Grupa LOTOS SA
  • czerwiec – rozpoczęcie działalności spółki LOTOS Serwis; powstanie spółki LOTOS Mazowsze na bazie zakupionej spółki Petrim SA
  • lipiec – rozpoczęcie działalności przez LOTOS Lab; zgoda Rządu RP na wniesienie do Grupy LOTOS S.A. akcji Rafinerii Czechowice SA, Jasło SA i Glimar SA
  • październik – wprowadzenie na rynek oleju LOTOS Traffic i oleju opałowego LOTOS Red
  • listopad – wprowadzenie na rynek oleju napędowego o zawartości 0, 001% siarki
• 2004
  • luty – włączenie w struktury LOTOS Oil zakładów produkcyjnych z Gdańska i Czechowic
  • marzec – rozpoczęcie działalności przez spółkę LOTOS Straż
  • kwiecień – rozpoczęcie działalności przez spółkę LOTOS Asfalt
  • czerwiec – otwarcie w gdańskiej marinie pierwszej pływającej stacji LOTOS
  • sierpień – rozpoczęcie działalności przez spółkę LOTOS Parafiny
  • grudzień – Grupa LOTOS i sześć związków zawodowych podpisały Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy
• 2005
  • luty – Rząd RP zaakceptował zakup przez Grupę LOTOS akcji trzech rafinerii południowych i Petrobalticu
  • maj – zwiększenie mocy przerobowych ropy naftowej do 6 mln ton rocznie
  • 9 czerwca – debiut Grupy LOTOS na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie
  • wrzesień – dołączenie Grupy LOTOS S.A. do indeksu WIG20
  • październik – otwarcie terminalu paliwowego w Czechowicach
  • listopad – uruchomienie instalacji Biturox do produkcji asfaltów w Gdańsku
  • grudzień – przejęcie stacji Esso i Slovnaftu w Polsce
• 2006
  • styczeń – powstanie spółek LOTOS Czechowice i LOTOS Jasło; uruchomienie drugiej instalacji Merox w Gdańsku
  • luty – otwarcie terminalu paliwowego w Gdańsku
  • maj – powstanie biura LOTOS Baltija w Wilnie
  • czerwiec – otwarcie fabryki świec w Czechowicach
  • 27 czerwca – zatwierdzenie „Strategii Grupy Kapitałowej Grupy LOTOS do 2012 roku”,
• 2007
  • 9 sierpnia – oficjalne rozpoczęcie rozbudowy rafinerii w ramach Programu 10+ (wcześniej Programu Kompleksowego Rozwoju Technicznego)
  • wrzesień – powstanie spółki poszukiwawczo-wydobywczej LOTOS Exploration and Production Norge AS
  • październik – wprowadzenie na rynek paliw premium LOTOS Dynamic
• 2008
  • luty – uruchomienie programu premiowego LOTOS Navigator
  • maj – otwarcie fabryki biokomponentu FAME w Czechowicach–Dziedzicach
  • czerwiec – ogłoszenie Strategii Społecznej Odpowiedzialności Grupy LOTOS i wydanie pierwszego Raportu CSR
• 2009
  • czerwiec – otwarcie przez LOTOS Tank bazy paliwowej w gdańskim porcie lotniczym; wprowadzenie na rynek syntetycznych olejów silnikowych LOTOS Quazar; otwarcie przez LOTOS Asfalt fabryki pap w Jaśle
  • lipiec – uruchomienie instalacji hydroodsiarczania oleju napędowego (pierwszej instalacji produkcyjnej Programu 10+) oraz kompleksu aminowo-siarkowego; przekazanie akcji Grupy LOTOS S.A. przez Naftę Polską do Skarbu Państwa
  • wrzesień – uruchomienie trzech instalacji siarkowych i nowego ciągu oczyszczalni ścieków w Gdańsku
  • październik – uruchomienie drugiej instalacji produkcji wodoru w Gdańsku
  • grudzień – zakończenie budowy instalacji destylacji ropy CDU/VDU, która zwiększyła zdolności przerobowe rafinerii do 10, 5 mln ton
• 2010
  • styczeń – Skarb Państwa sprzedaje 14 mln akcji Grupy LOTOS S.A. czyli 10, 8% wszystkich akcji
  • luty – uruchomienie instalacji destylacji ropy CDU/VDU
  • 31 marca – zakończenie konsolidacji spółki Petrobaltic z Grupą LOTOS – zmiana nazwy na LOTOS Petrobaltic
• 2011
  • styczeń – przejęcie litewskiej spółki wydobywczej AB Geonafta; uruchomienie instalacji hydrokrakingu MHC
  • 28 marca – uruchomienie instalacji ROSE; zakończenie budowy Programu 10+

Dyrektorzy zarządzający

• 1971-1980 dyr. naczelny Andrzej Woroniecki
• 1980-1981 dyr. naczelny Ferdynand Niśkiewicz
• 1981-1983 dyr. naczelny Wiesław Kosut
• 1983-1989 dyr. naczelny Marek Pawełczyk
• 1989-2000 dyr. naczelny Włodzimierz Dyrka
• 2000-2002 dyr. naczelny Wojciech Żurawik
• od 2002 dyr. generalny Paweł Olechnowicz

Sponsoring

sportowy:

• Bieg św. Dominika - bieg uliczny
• Lechia Gdańsk - klub piłkarski mężczyzn
• LOTOS Gdynia - klub koszykarski kobiet
• LOTOS Grand Prix Sopot - samochodowe wyścigi górskie
• LOTOS Jantar Elbląg - formacja standardowa klubu tańca
• LOTOS Trefl Gdańsk - klub siatkówki mężczyzn
• LOTOS Wybrzeże Gdańsk - klub żużlowy
• Polski Związek Narciarski - w tym turniej dla najmłodszych skoczków LOTOS Cup
• Rajd LOTOS Baltic Cup - rajdy samochodowe - runda Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski
• LOTOS Dynamic Rally Team - zespół rajdów samochodowych - na polskich trasach reprezentuje go Mistrz Polski 2010 Kajetan Kajetanowicz pilotowany przez Jarka Barana . Za granicą w barwach zespołu startuje Michał Kościuszko w asyście pilota – Macieja Szczepaniaka startujący w cyklu Mistrzostw Świata w kategorii samochodów produkcyjnych (PWRC)
• Sopocki Klub Lekkoatletyczny - w tym: Bursztynowa Mila ( bieg uliczny ), Tyczka na Molo (konkurs skoku o tyczce ), Grand Prix Sopotu im. Janusza Sidły ( mityng lekkoatletyczny )
• Tour de Pologne - wieloetapowy szosowy wyścig kolarski

Linki zewnętrzne

• Grupa LOTOS
• Z Archiwum Telewizji Gdańsk, odc. 18: Historia gdańskiej rafinerii