Herold

herold W.H.Weldon
Norroy King of Arms , 1902

Herold – średniowieczny urzędnik dworski , wywołujący nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach , mistrz ceremonii, sędzia turniejów rycerskich, strażnik poprawności herbów .

W starożytnej Grecji urzędnikiem o podobnym charakterze lecz z większym zakresem zadań był keryks . Słowo "herold" wywodzi się od starogermańskiego słowa hariowaldus, tj. ten, który zna się, rozpoznaje opiekuńcze bóstwa rodowe, plemienne oraz zna ich rodowody.

Heroldowie pojawili się pod koniec XII wieku . Na turniejach występowali w specjalnych barwnych strojach, roznosili zaproszenia, występowali w roli straży porządkowej oraz wywoływali rycerzy na plac boju. Od XIV wieku nazywa się ich tylko heroldami, gdyż zajmują się jedynie sprawdzaniem poprawności znaków noszonych przez rycerzy , sporządzają tzw. role herbowe lub księgi turniejowe, do których wnosili barwne wizerunki znanych sobie herbów (dziś jedno z najważniejszych źródeł dla badań heraldycznych ). Urzędy herolda mają zwykle kilka rang. Naczelny herold jest często nazywany Królem Herbowym ( zob. King of Arms ) lub Wielkim Heroldem, mającym do pomocy heroldów, heroldów nadzwyczajnych i heroldów pomocniczych. Najniższą rangą herolda jest goniec herbowy - pursuivant . Tytuł naczelnego herolda często pochodził od nazwy krolestwa (Polanland, Gelre, Deutschland) lub, jak w Anglii od najwyższego orderu - Garter .

Urząd ten zanikł wraz z turniejami w XVI i XVII wieku , zostawiając swą nazwę urzędnikom heraldycznym i orderowym. W Polsce , mimo zabiegów Władysława Jagiełły , urząd nie przyjął się i był raczej nieznany.

Obecnie urząd herolda istnieje we wszystkich monarchiach europejskich. W Szkocji naczelnicy wielkich klanów mieli na swoich dworach własnych heroldów. W niektórych nielicznych klanach ten urząd jest kultywowany do dziś. Urząd prywatnego klanowego herolda MacDonaldów został reaktywowany w 2005 r. po 400 latach, i oficjalnie uznany przez Lorda Herolda Szkocji jako Finlaggan Pursuivant of Arms. Własnych heroldów mają m.in klany Hay (Slains Pursuivant), Mar (Garioch Pursuivant) i Lindsay (Endure Pursuivant).

W Polsce funkcję heroldii, ograniczoną jedynie do herbów ziemskich i miejskich (jako że herby rodzinne utraciły prawną ochronę ze strony państwa i chronione są poprzez rejestrację jako znaki zastrzeżone w Urzędzie Patentowym) pełni dziś Komisja Heraldyczna przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.

Zobacz też

• heroldia
• keryks
• rycerz ,
• turniej ,
• rola herbowa
• Court of Lord Lyon
• King of Arms

Linki zewnętrzne

herold klanu MacDonaldów

heroldia Szkocji

heroldia Anglii