Igor Newerly
| Igor Newerly | |
| Igor Newerly, Warszawa 1987 |
|
| Imiona i nazwisko | Igor Abramow-Newerly |
| Data i miejsce urodzenia | 24 marca 1903 Zwierzyniec |
| Data i miejsce śmierci | 19 października 1987 Warszawa |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Ważne dzieła | Pamiątka z Celulozy |
| Odznaczenia | |
| |
|
| |
|
Igor Newerly, właściwie Igor Abramow-Newerly (ur. 24 marca 1903 w Zwierzyńcu koło Białowieży , zm. 19 października 1987 w Warszawie ) – polski pisarz i pedagog.
Spis treści |
[ edytuj ] Życiorys
Urodzony w rodzinie rosyjsko-polskiej, syn Mikołaja Abramowa (który był kapitanem 8. Pułku Estońskiego ) i Wiery Teresy [1] . Jego dziadek Józef Newerly, Czech, był wielkim łowczym cara Mikołaja II .
Studiował prawo na Uniwersytecie Kijowskim (skąd został relegowany za poglądy) i pedagogikę na Wydziale Nauk Społecznych w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie.
W latach 1918–1921 działał we Wszechzwiązkowym Leninowskim Komunistycznym Związku Młodzieży (Komsomole), z którego wystąpił razem z grupą kolegów. Po założeniu kółka socjaldemokratycznego w Kijowie aresztowany i zesłany do Odessy. Po wydrukowaniu z kolegą ulotki i rozrzuceniu jej przed giełdą pracy w Odessie skazany administracyjnie na zsyłkę, zbiegł w Kijowie w trakcie etapu z Odessy na Sołowki i przekroczył granicę na Horyniu koło Ostroga , opuszczając nielegalnie ZSRR . Od 1925 r. rozpoczął w Warszawie działalność w postępowym ruchu wychowawczym, nawiązując m.in. kontakt z Januszem Korczakiem . W 1926 r. został jego sekretarzem. W 1932 r. przejął od Korczaka redakcję Małego Przeglądu, który redagował do 1939 r.
Debiutował w 1932 r. na łamach prasy jako publicysta pod nazwiskiem Jerzy Abramow.
W czasie okupacji działacz podziemia, aresztowany w 1943 r. przez gestapo , do końca wojny przebywał w obozach koncentracyjnych na Majdanku , w Oświęcimiu , Oranienburgu i Bergen-Belsen .
W 1945 r. ponownie podjął działalność społeczno-wychowawczą. Pracował w Robotniczym Towarzystwie Przyjaciół Dzieci, był redaktorem pisma dla młodzieży Świat Przygód.
Po wojnie rozwinął działalność literacką, odgrywał dużą rolę w życiu i działalności środowiska literackiego, opiekował się Kołem Młodych Pisarzy , od 1964 r. przez dwie kadencje pełnił funkcję prezesa Warszawskiego Oddziału ZLP .
Na podstawie powieści Pamiątka z Celulozy Jerzy Kawalerowicz zrealizował film fabularny w dwóch częściach pt. Celuloza i Pod Gwiazdą Frygijską . Na podstawie opowiadania powstał film telewizyjny Kasztelanka. Powieści Newerlego zostały tłumaczone na wiele języków.
W geście pomocy dysydentom prześladowanym przez władze PRL fikcyjnie zatrudniał Jacka Kuronia jako swego osobistego sekretarza.
Był żonaty z Barbarą Jarecką (od 14 kwietnia 1931 r.). Ojciec pisarza i dramaturga Jarosława Abramowa-Newerlego .
[ edytuj ] Nagrody i uhonorowania
- 1950 – nagroda państwowa III stopnia za powieść Archipelag ludzi odzyskanych
- 1952 – nagroda państwowa I stopnia za powieść Pamiątka z Celulozy
- 1954 – Order Sztandaru Pracy I klasy [2]
- 1959 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski [3]
- 1979 – nagroda I stopnia prezesa Rady Ministrów
- polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata .
[ edytuj ] Twórczość
[ edytuj ] Powieści i memuary
- 1948 Chłopiec z Salskich Stepów
- 1950 Archipelag ludzi odzyskanych
- 1952 Pamiątka z Celulozy
- 1960 Leśne Morze
- 1966 Żywe wiązanie
- 1978 Rozmowa w sadzie piątego sierpnia , Warszawa, Czytelnik
- 1985 Za Opiwardą, za siódmą rzeką... , Warszawa, Czytelnik, ISBN 83-07-01165-5
- 1986 Wzgórze Błękitnego Snu , Warszawa, Czytelnik, ISBN 83-07-01369-0
- 1986 Zostało z uczty bogów , Paryż, Instytut Literacki, ISBN 2-7168-0085-5 (pierwsze wydanie).
[ edytuj ] Ekranizacje i scenariusze filmowe
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Bibliografia
- Igor Newerly, Zostało z uczty bogów
- Michał Grynberg, Księga Sprawiedliwych (Book of the Righteous), Warsaw, PWN, 1993. (ill., ports., 766 pp.)
- Biograficzny artykuł jubileuszowy .
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Dąb im. Igora Newerlego w Puszczy Białowieskiej
- Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie Pamięci; Muzeum Historii Żydów Polskich .
Przypisy
- ↑ Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 1.
- ↑ M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1564
- ↑ Dziennik Polski, rok XV, nr 172 (4793), s. 9.
Home Page , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

