Igor Strawinski
| Igor Strawinski | |
 Igor Strawinski |
|
| Imię i nazwisko | Igor Strawinski |
| Data i miejsce urodzenia | 5 / 17 czerwca 1882 Oranienbaum ; Cesarstwo Rosyjskie |
| Data i miejsce śmierci | 6 kwietnia 1971 , Nowy Jork , Stany Zjednoczone ) |
| Instrument | fortepian |
| Zawód | pianista , kompozytor , dyrygent |
Igor Fiodorowicz Strawinski, a. Strawiński; ros.: Игорь Фёдорович Стравинский (ur. 5 / 17 czerwca 1882 , Oranienbaum , Cesarstwo Rosyjskie , zm. 6 kwietnia 1971 , Nowy Jork , Stany Zjednoczone ) – rosyjski kompozytor , pianista i dyrygent .
Spis treści |
[ edytuj ] Życie
Urodził się w miejscowości Oranienbaum (obecnie Łomonosow ), niedaleko Petersburga w Rosji . Ojciec Strawinskiego, Fiodor , był znanym śpiewakiem operowym i gwiazdą petersburskiego Teatru Maryjskiego – jego nastepcą został Fiodor Szalapin . Śpiewakiem był również brat kompozytora, Jurij .
Nie ukończył żadnej uczelni muzycznej, lecz wydział prawa na Uniwersytecie w Petersburgu . Trudno jednak uznać go za amatora lub samouka, gdyż prywatnie kształcił się pod kierunkiem Rimskiego-Korsakowa , który zauważywszy jego wielki talent, kierował jego pierwszymi próbami kompozytorskimi.
W 1905 roku ożenił się ze swoją przyjaciółką z dzieciństwa i zarazem kuzynką – Katariną Nosenko (zm. 1937), z którą miał czworo dzieci (jego drugą żoną była Wiera de Bosset , primo voto Sudiejkin, była tancerka zespołu Siergieja Diagilewa ).
Zamieszkał w domu zbudowanym na terenie ziem odziedziczonych przez żonę, w Uściługu na Ukrainie , który po I wojnie światowej znalazł się w granicach Rzeczypospolitej Polskiej.
W 1910 wyjechał do Europy Zachodniej. Często zmieniał miejsce zamieszkania, najczęściej przebywał w Szwajcarii , m.in. w Clarens koło Montreux i w Morges . W tym czasie współpracował z Diagilewem, komponując muzykę dla jego Baletów Rosyjskich , w tym takie słynne dzieła jak – „ Ognisty ptak ”, „ Pietruszka ”, „ Święto wiosny ”, „ Pulcinella ”.
W latach międzywojennych rozpoczął działalność dyrygencką i pianistyczną, wykonując napisane dla siebie utwory takie jak „Koncert fortepianowy”, „Capriccio” i „Koncert na dwa fortepiany” (wykonywany wspólnie z synem Sulimą ).
W 1920 r. wyjechał do Francji , a w 1939 r. do USA , gdzie spędził resztę życia. Często jednak podróżował po całym świecie. Został pochowany na wyspie San Michele w Wenecji , jego grób znajduje się nieopodal grobu Diagilewa.
[ edytuj ] Muzyka
Strawiński, uważany, za jednego z najbardziej wpływowych kompozytorów XX wieku, skomponował ponad setkę utworów. Ewolucję jego muzyki zazwyczaj przedstawia się jako następstwo trzech faz:
- rosyjskiej (od ok. 1910),
- neoklasycznej (od „Pulcinelli” do opery „Żywot rozpustnika”)
- dodekafonicznej (ostatnie dwie dekady życia).
O ile publiczność najchętniej słuchała jego utworów „rosyjskich”, to kompozytorzy najsilniej ulegali jego neoklasycyzmowi. Często komponował na zespoły o nietypowej obsadzie. W wielu utworach ograniczał rolę instrumentów smyczkowych, za to pierwszoplanową rolę dawał instrumentom dętym (przykład skrajny: Symfonie instrumentów dętych przeznaczone na same instrumenty dęte). Skomponował wiele utworów religijnych (najbardziej znany – Symfonia psalmów), zwłaszcza w ostatnich latach życia (np. Canticum sacrum, Treny, Introitus i Requiem Canticles). W wielu utworach Strawiński nawiązywał do muzyki dawnych epok, a nawet do innych kompozytorów. Np. do Piotra Czajkowskiego w balecie Pocałunek wieszczki, do oratoriów Händla w Królu Edypie, do Koncertów brandenburskich J.S. Bacha w Concerto in Es: „Dumbarton Oaks”.
[ edytuj ] Związki z Polską
Rodzina jego ojca miała polskie korzenie, posługiwała się herbem Sulima . Prapradziadek kompozytora Stanisław Strawiński podczas konfederacji barskiej 3 listopada 1771 uczestniczył [1] [2] [3] w porwaniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego .
Ponieważ majątek jego pierwszej żony znajdował się na terenie Polski, Strawiński podjął starania o polskie obywatelstwo, ale zrezygnował, napotykając na biurokratyczne przeszkody. Według jednej wersji zaniechał tych starań na widok długiej kolejki oczekujących w konsulacie polskim w Paryżu. Według innej – zniechęcił go obojętny stosunek jakiegoś urzędnika, który go potraktował jako jednego z wielu emigrantów rosyjskich nachodzących wówczas wszystkie placówki dyplomatyczne [2] .
W Polsce wystąpił dwukrotnie. 4 i 6 listopada 1924 w Warszawie dyrygował „Scherzem fantastycznym” i suitą z „Pulcinelli”, a także zagrał swój „Koncert fortepianowy” z orkiestrą warszawskiej filharmonii, którą dyrygował Grzegorz Fitelberg . Po raz drugi przyjechał do Warszawy w 1965 roku. Znów wystąpił z zespołem warszawskiej Filharmonii Narodowej. 28 i 29 maja dyrygował „Symfonią psalmów” i finałem z „Ognistego ptaka”.
[ edytuj ] Ważniejsze utwory
- Symfonia Es-dur – 1907
- Ognisty ptak – balet 1910
- Pietruszka – balet 1911
- Święto wiosny – balet 1913
- Słowik – opera 1914
- Ragtime na 11 instrumentów – 1918
- Pulcinella – balet 1920
- Symfonia na instrumenty dęte – 1921
- Wesele – balet 1923
- Oktet – 1923
- Oedipus Rex (Król Edyp) – oratorium 1927
- Apollo i Muzy – balet 1928
- Pocałunek wieszczki – balet 1928
- Symfonia psalmów na chór i orkiestrę – 1930
- Gra w karty – balet 1937
- Dumbarton Oaks Concerto – 1938
- Symphony in C – 1940
- Babel – kantata 1944, ostatnia część wielkiej suity Genesis (zob.), której części komponowali również Arnold Schönberg , Aleksander Tansman i Darius Milhaud *Symfonia w 3 częściach – 1946
- Koncert hebanowy (Ebony Concerto) na orkiestrę jazzową – 1946
- Koncert D-dur na orkiestrę smyczkową – 1947
- Orfeusz – balet 1947
- Msza – 1948
- The Rake’s Progress – opera 1951
- Septet – 1953
- Canticum Sacrum – 1956
- Agon – balet 1957
- Threni – 1958
- Movements na fortepian i orkiestrę – 1960
- A Sermon, a Narrative and a Prayer – 1961
[ edytuj ] Bibliografia
- I. Strawiński Kroniki mego życia. Kraków, PWM 1974.
- R. Vlad Strawiński. Kraków, PWM 1974.
- L. Erhardt Igor Strawiński. Warszawa, PIW 1978.
- A. Jarzębska Strawiński. Myśli i muzyka. Kraków, Musica Iagellonica 2002.
- M. McFarland. Igor Stravinsky, seria Oxford Bibliographies Online: Music. Nowy Jork, Oxford University Press 2011.
Przypisy
- ↑ Rafał Zgorzelski: Zamach na Stanisława Augusta ( pol. ). Pałac w Wilanowie . [dostęp 2012-03-08].
- ↑ 2,0 2,1 Alwida Antonina Bajor: Genialny Rosjanin polskiego pochodzenia nie... cierpiący Polaków . Nasza Gazeta, nr 47 (483). [dostęp 2011-07-11].
- ↑ Bartłomiej Kozłowski: Egzekucja porywaczy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego ( pol. ). Polska.pl. [dostęp 2012-03-28].
| Sejm: Nie udało się odwołać minister edukacji | ||
W porannym głosowaniu Sejm nie zgodził się na odwołanie minister edukacji narodowej Krystyny Szumilas.
|
||
| Szef NFZ zostanie odwołany? | ||
Premier Donald Tusk powiedział dziś, że będzie respektował wniosek ministra zdrowia Bartosza Arłukowicza o odwołanie prezesa NFZ Jacka Paszkiewicza, jeśli będzie on podtrzymany.
|
||
| Tomaszewski: Mam swoje zdanie, z którym się zgadzam | ||
Wypowiedziałem te zdania, kiedy byłem członkiem Klubu Wybitnego Reprezentanta, nie posłem, natomiast w tej chwili pan premier Jarosław Kaczyński uznał, że to był błąd taktyczny - mówił w Kontrwywiadzie RMF FM Jan Tomaszewski.
|
||
| 6-latek został zamordowany? Przełom w śledztwie po 33 latach | ||
Po 33 latach od zaginięcia 6-letniego Etana Patza policja aresztowała mężczyznę, który przyznał się do zamordowania chłopca. Sprawa ta jest jedną z najgłośniejszych zagadek kryminalnych w USA. Etan zaginął 25 maja 1979 roku w Nowym Jorku w drodze do szkoły.
|
||
| Długi blokują Stadion Narodowy | ||
"Rzeczpospolita" pisze, że na dwa tygodnie przed otwarciem mistrzostw Europy w piłce nożnej Narodowe Centrum Sportu nie rozliczyło się z inwestycji z generalnym wykonawcą Stadionu Narodowego w Warszawie.
|
