Instrument muzyczny
Instrument muzyczny – przyrząd wytwarzający dźwięk , przeznaczony do wykonywania muzyki .
Dźwięk w instrumencie muzycznym wytwarzany jest za pomocą wibratora , którego własności fizyczne wpływają na wysokość dźwięku i jego barwę - najbardziej charakterystyczną cechę pozwalającą odróżnić poszczególne instrumenty tylko za pomocą słuchu . Wibrator jest głównym elementem instrumentu muzycznego; dwa pozostałe to incytator i rezonator , czyli element pobudzający wibrator do drgań i element zwiększający głośność dźwięku. Zarówno incytator jak i rezonator wpływają na barwę dźwięku wytwarzanego przez instrument muzyczny.
Instrumentami muzycznymi nazywane są również przedmioty o niemuzycznym przeznaczeniu podstawowym, które zyskują cechy instrumentu muzycznego poprzez świadome wykorzystanie w utworze muzycznym . Przykładem takiego jest dzwon wieżowy (klasyczny), którego przeznaczeniem podstawowym jest sygnalizacja. W XIX wieku został wprowadzony do instrumentarium orkiestry symfonicznej (obecnie bardziej popularny w formie dzwonu rurowego ), przez co zyskał miano instrumentu muzycznego.
Spis treści |
[ edytuj ] Podział instrumentów muzycznych
Najczęściej stosowana klasyfikacja instrumentów muzycznych dzieli je na strunowe , dęte i perkusyjne . Mimo iż powszechna i popularna, nie jest jednak naukowa i z punktu widzenia samej idei kategoryzacji, pozbawiona sensu, gdyż brak w niej wspólnego kryterium podziału. Kryterium wydzielenia grupy instrumentów strunowych jest rodzaj drgającego materiału ( struna ), instrumentów dętych - incytator , czyli siła pobudzająca wibrator do drgań (zadęcie), instrumentów perkusyjnych - działanie samo w sobie ( łac. percussio - uderzanie). Curt Sachs - twórca nowoczesnej instrumentologii w swojej książce "Historia instrumentów muzycznych" pisze, że w podobny sposób można by podzielić wszystkich Amerykanów na Kalifornijczyków , bankierów i katolików [1] .
Klasyfikacja popularna, poprzez swoje ograniczenia zakresowe, obejmuje tylko fragment współczesnego instrumentarium . Nie da się według niej zaszeregować części instrumentarium historycznego, ludowego i egzotycznego, a nawet niektórych współczesnych instrumentów takich jak harmonika szklana (instrument pocierany), drumla i pozytywka (instrumenty z języczkami szarpanymi).
Klasyfikacja popularna, mimo iż nienaukowa i nielogiczna , jest z powodu swojej intuicyjnej przystępności dla niewykwalifikowanego odbiorcy najbardziej rozpowszechniona w mediach a nawet w środowiskach naukowych.
Opracowana przez Curta Sachsa i Ericha von Hornbostela klasyfikacja naukowa dzieli instrumenty muzyczne według źródła dźwięku (tzw. wibratora ). Została ona opracowana w sposób pozwalający - według jej autorów - zakwalifikować każdy instrument muzyczny niezależnie od jego pochodzenia.
Błędem spotykanym w mediach popularnych a także w środowiskach naukowych jest stosowanie nazewnictwa naukowego do określania grup instrumentów w podziale popularnym, i na odwrót. Przykładem może być wymienne stosowanie określeń "instrument dęty" i "aerofon", czy "idiofon" i "instrument perkusyjny", ponieważ instrumenty dęte stanowią tylko część aerofonów a idiofony - część instrumentów perkusyjnych.
[ edytuj ] Klasyfikacja naukowa
- Chordofony - instrumenty, w których wibratorem jest napięta struna ,
- Aerofony - instrumenty, w których wibratorem jest drgające powietrze ,
- Membranofony - instrumenty, w których wibratorem jest napięta membrana ,
- Idiofony - instrumenty, w których wibratorem jest ciało stałe mające własną sprężystość ,
- Elektrofony - instrumenty, w których wibratorem jest membrana głośnika , a źródłem drgań pobudzających wibrator układ elektryczny .
[ edytuj ] Klasyfikacja popularna
Wymienione poniżej podgrupy trzech podstawowych grup instrumentów w podziale popularnym mogą być w niektórych przypadkach stosowane zamiennie. Wynika to z faktu praktycznego podejścia do klasyfikacji i większego lub mniejszego spopularyzowania terminologii.
- instrumenty strunowe - instrumenty muzyczne, w których źródłem dźwięku jest drgająca struna
- instrumenty dęte - instrumenty muzyczne, w których dźwięk pobudzany jest zadęciem
- drewniane ( flet , obój , rożek angielski , klarnet , fagot , kontrafagot , saksofon - choć budowany z metalu, posiada drewniany stroik)
- blaszane ( waltornia , trąbka , puzon , tuba )
- klawiszowe ( organy , akordeon , fisharmonia )
- głos i gwizd ludzki
- instrumenty perkusyjne - instrumenty muzyczne, w których dźwięk pobudzany jest poprzez pośrednie lub bezpośrednie uderzanie instrumentu lub jego fragmentu
- podział ze względu na budowę instrumentu
- podział ze względu na emitowany dźwięk
- o nieokreślonej wysokości dźwięku ( bębny , talerze , trójkąt , kastaniety )
- o określonej wysokości dźwięku ( kotły , ksylofon , wibrafon , dzwony rurowe )
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Terminologia. W: Kurt Sachs: Historia instrumentów muzycznych. Przełożył Stanisław Olędzki. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, 2005, s. 435. ISBN 83-7233-036-0 .
[ edytuj ] Bibliografia
- Krzysztof Baculewski : Encyklopedia Muzyki. Pod redakcją Andrzeja Chodkowskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2006. ISBN 978-83-01-13410-5 .
- Mieczysław Drobner: Instrumentoznawstwo i akustyka. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997. ISBN 83-224-0469-7 .
- Kurt Sachs: Historia instrumentów muzycznych. Przełożył Stanisław Olędzki. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, 2005. ISBN 83-7233-036-0 .
Home Page , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

