Janis Joplin
| Janis Joplin | |
| Imię i nazwisko | Janis Lyn Joplin |
| Pseudonim | Pearl (Perła) |
| Data i miejsce urodzenia | 19 stycznia 1943  Port Arthur , Teksas |
| Pochodzenie | Port Arthur |
| Data i miejsce śmierci | 4 października 1970  Los Angeles , Kalifornia |
| Instrument | gitara wokal |
| Gatunek | blues rock hard rock |
| Zawód | piosenkarka , autorka tekstów |
| Aktywność | 1962-1970 |
| Wytwórnia płytowa | Columbia |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Strona internetowa | |
Janis Lyn Joplin (ur. 19 stycznia 1943 w Port Arthur w Teksasie w USA, zm. 4 października 1970 w Los Angeles [1] [2] ) – amerykańska piosenkarka rockowa , soulowa i bluesowa , autorka tekstów, najczęściej wiązana z szeroko pojętym stylem psychodelicznego rocka (hipisowski rock) i blues rocka .
Zdobyła popularność pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku jako wokalistka zespołu Big Brother & the Holding Company . Choć kariera artystyczna piosenkarki trwała zaledwie kilka lat, przeszła ona do legendy gatunku i ciągle uznawana jest za jedną z najbardziej wpływowych postaci współczesnej kultury masowej. Joplin karierę rozpoczęła w 1962 występami w klubach. W 2004 magazyn Rolling Stone umieścił Joplin na 46 miejscu w rankingu 100 Największych Artystów Wszech Czasów.
Spis treści |
[ edytuj ] Dzieciństwo
Janis Joplin była córką Setha (1910-1987) i Dorothy (1913-1998) Joplin. Jej ojciec był inżynierem, zaś matka archiwistką w wyższej szkole handlowej. Była najstarsza z trójki rodzeństwa. Rodzice Joplin zawsze uważali, że Janis trzeba poświęcić więcej uwagi niż pozostałym dzieciom. Dorothy Joplin powiedziała, że "[Janis] była niezadowolona i nieusatysfakcjonowana, gdy poświęcano jej za mało uwagi. Wzajemne zrozumienie nie wchodziło w grę".
Jako nastolatka zaprzyjaźniła się z grupą wyrzutków, którzy zapoznali ją z twórczością artystów afroamerykańskiego bluesa , takich jak Bessie Smith oraz Leadbelly , których muzyka, według Janis, zainspirowała ją do podjęcia decyzji o rozpoczęciu kariery muzycznej. Dołączyła do lokalnego chóru, a następnie zaczęła słuchać takich bluesowych wykonawczyń jak Big Mama Thornton czy Odetta Holmes .
Początkowo jej pasją było malarstwo, później, wraz z grupą przyjaciół, zaczęła śpiewać wybrane piosenki nie tylko z gatunku blues , ale i folk . Twierdziła, że podczas nauki w szkole średniej im. Thomasa Jeffersona głównie unikała towarzystwa. Powiedziała: "Byłam nieprzystosowana. Czytałam. Malowałam. Nie darzyłam czarnuchów nienawiścią". Będąc nastolatką, cierpiała na nadwagę. Jej skórę pokryły tak głębokie blizny i rozstępy, że musiała poddać się zabiegowi dermabrazji. Jej rówieśnicy naśmiewali się z jej wyglądu.
W 1960 ukończyła szkołę i udała się na studia na uniwersytet Lamar State College of Technology w Beaumont, a później na Uniwersytet Teksasu w Austin, jednak nigdy nie ukończyła studiów. Tamtejsza gazeta studencka opublikowała artykuł o Janis, zatytułowany "Ona ma odwagę być inna".
[ edytuj ] Kariera
W 1966 dołączyła jako wokalistka do mało znanego zespołu bluesrockowego Big Brother & the Holding Company . Wkrótce jej nieco skrzeczący lecz bardzo ekspresyjny głos o dużych możliwościach, stał się sygnaturą zespołu, z którym wydała dwa albumy. Do statusu gwiazdy podniósł Janis Joplin występ z zespołem na festiwalu rockowym Monterey Pop Festival w 1967 roku. W grudniu 1968 artystka rozstała się z zespołem i rozpoczęła karierę solową, wspomagana przez utworzone w tym celu efemeryczne grupy: Kozmic Blues Band, a następnie Full Tilt Boogie Band. Kolejne dwa albumy, wydane pod nazwiskiem artystki (drugi już pośmiertnie), stały się również klasykami psychodelicznego rocka, balansując na pograniczu muzyki soul i bluesa . Janis Joplin wystąpiła również na słynnym festiwalu rockowym w Woodstock w 1969.
Seria znakomitych utworów, w tym przeboje "Piece of My Heart", "Try (Just a Little Bit Harder)" i "Me and Bobby McGee" (kompozycja Krisa Kristoffersona ), humorystyczny utwór a cappella "Mercedes Benz", czy brawurowa interpretacja "Summertime" George'a Gershwina , weszły na trwałe do kanonu rocka. Janis Joplin związana była z ruchem hippisowskim . Krótkie lata jej kariery wypełnione były alkoholowymi, narkotycznymi i obyczajowymi ekscesami, przeplatanymi kuracjami odwykowymi. Zmarła na krótko przed wydaniem swojej drugiej solowej płyty, Pearl , 4 października 1970 roku w pokoju numer 105 w Hotelu Landmark w Hollywood, gdzie wówczas mieszkała. Przyczyną zgonu było ostre zatrucie heroinowo-morfinowe w wyniku wstrzyknięcia nadmiernej dawki . Ciało Janis Joplin poddano kremacji, a prochy zostały rozsypane w Kalifornii nad Oceanem Spokojnym.
[ edytuj ] Obecności w popkulturze
W grudniu 2005 roku w warszawskim Teatrze Roma odbyła się premiera monodramu muzycznego "Moja mama Janis" w którym wykorzystano 16 piosenek artystki, na tę okazję po raz pierwszy przetłumaczonych na język polski przez Daniela Wyszogrodzkiego i Maciejkę Mazan. Główną rolę w monodramie gra i piosenki Joplin śpiewa Jolanta Litwin-Sarzyńska. Ta rola została uznana za najlepszą kreację I Festiwalu Teatrów Muzycznych w Gdyni (2008). W styczniu 2010 roku Agencja Artystyczna MMJ wydała płytę zatytułowaną "Moja mama Janis" z 12 utworami pochodzącymi z monodramu o tym samym tytule. Wykonawczynią jest Jolanta Litwin-Sarzyńska.
W 1995 roku Janis Joplin została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame [3] .
[ edytuj ] Dyskografia Janis Joplin
- 1967 Big Brother & the Holding Company
- 1968 Cheap Thrills
- 1969 I Got Dem Ol' Kozmic Blues Again Mama!
- 1971 Pearl
- 1972 Joplin in Concert [live]
- 1973 Greatest Hits
- 1975 Janis [Original Soundtrack]/Early Performances
- 1980 Anthology
- 1982 Farewell Song
- 1983 Prime Cuts
- 1984 Cheaper Thrills
- 1993 Janis BoxSet
- 1995 18 Essential Songs
- 1997 Absolute Janis
- 1999 Box of Pearls
- 1999 Live at Woodstock – August 19, 1969
- 2002 900 Nights [DVD]
- 2005 Pearl, Legacy Edition 2CD
W grupie Big Brother & the Holding Company obok Janis Joplin występowali:
- Peter Albin – gitara basowa , gitara
- Sam Andrew – gitara basowa , gitara
- David Getz – perkusja , instrumenty klawiszowe
- Nick Gravenites – gitara , śpiew
- James Gurley – gitara basowa , gitara
- David Schallock – gitara , śpiew
Dyskografia Big Brother & the Holding Company: (pogrubiono nagrania z Janis Joplin)
- 1967 Big Brother & the Holding Company
- 1968 Cheap Thrills
- 1970 Be a Brother
- 1970 Confusion
- 1971 How Hard It Is
- 1984 Cheaper Thrills [live]
- 1984 Big Brother & the Holding
- 1998 Live at Winterland '68
- 2002 Live in San Francisco, 1966
Przypisy
- ↑ allmusic ((( Janis Joplin > Overview ))) ( ang. )
- ↑ Janis Joplin Biography ( ang. ). biography.com. [dostęp 2011-04-23].
- ↑ Rock 'n' Roll Hall of Fame Inductees 1986 – 2010 ( ang. ). digitaldreamdoor.nutsie.com. [dostęp 2010-05-01].
[ edytuj ] Bibliografia i źródła
- Ellis Amburn: Perła. Obsesje i namiętności Janis Joplin. Tłum. Lidia Drapińska. Warszawa, Iskry, 1995
- Myra Friedman: Janis Joplin. Żywcem pogrzebana. Tłum. Anna Kołyszko. Warszawa, W.A.B., 2005
- Guinness – Encyklopedia muzyki popularnej. Lata sześćdziesiąte, Atena, Rock-Serwis, 1995, ISBN 83-85335-22-6 .
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
| WSA oddalił skargę na decyzję KRRiT ws. mutipleksu dla TV Trwam | ||
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę fundacji o. Tadeusza Rydzyka Lux Veritatis na odmowną decyzję KRRiT dotyczącą miejsca na multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej dla TV Trwam. Fundacja zapowiada skargę kasacyjną do NSA.
|
||
| WSA oddalił skargę na decyzję KRRiT ws. mutipleksu dla TV Trwam | ||
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę fundacji o. Tadeusza Rydzyka Lux Veritatis na odmowną decyzję KRRiT dotyczącą miejsca na multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej dla TV Trwam. Fundacja zapowiada skargę kasacyjną do NSA.
|
||
| Zatrzymano osobę wynoszącą tajne dokumenty z Watykanu | ||
Żandarmeria watykańska ujęła osobę podejrzaną o przekazywanie mediom tajnych dokumentów Sekretariatu Stanu oraz prywatnej kancelarii papieża.
|
||
| Sikorski o filozofii PiS: Dostać lanie i uważać się za zwycięzcę | ||
Filozofia PiS, także w dziedzinie polityki zagranicznej, to: rzucić się na olbrzyma, dostać lanie, a potem uważać się za zwycięzcę moralnego - mówił szef MSZ Radosław Sikorski na piątkowej Radzie Krajowej PO.
|
||
| Sondaż: Polacy sceptycznie o bojkocie Euro na Ukrainie | ||
Ponad połowa Polaków sceptycznie odnosi się do idei politycznego bojkotu Euro 2012 na Ukrainie. Tak wynika z sondażu przeprowadzonego przez Centrum Badania Opinii Społecznej.
|
