Jednostka astronomiczna

Jednostka astronomiczna (skrót AU, w języku polskim czasem stosowany jest skrót j.a.) – pozaukładowa jednostka odległości używana w astronomii równa 149 597 870 691 ± 30  m . Dystans ten odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca.

Ponieważ definicja ta nie jest precyzyjna, przyjęto następującą:

Jednostka astronomiczna jest długością promienia niezaburzonej orbity kołowej ciała o masie znikomo małej, które krąży dookoła Słońca z okresem 365, 2568983 dnia (365 d 6 h 9 min 56 s, tzw. rok gaussowski). Inaczej, ma ono prędkość kątową 0, 17202098950  radiana na dobę mającą 86400  sekund efemerydalnych . Według wcześniej stosowanej definicji jednostka astronomiczna była równa długości półosi wielkiej orbity Ziemi , czyli 149 597 887 km.

W szacunkowych obliczeniach przyjmowana jest zazwyczaj wartość przybliżona ≈ 150 mln  km .

Jednostka astronomiczna jest wygodna do określania odległości między obiektami w Układzie Słonecznym . Stosuje się ją również w opisie innych układów planetarnych i wszędzie tam, gdzie występują odległości porównywalnego rzędu, np. w układach podwójnych gwiazd .

Przykładowe odległości wyrażone w jednostkach astronomicznych

• średnia odległość Ziemi od Słońca – 1 AU
• odległość sondy Voyager 1 (najdalszej wysłanej przez człowieka sondy) od Ziemi - stan na koniec 2011 roku – ok. 120 AU
• odległość Jowisza od Słońca – 5, 203 AU
• odległość Plutona od Słońca – 39, 5 AU
• średnica Betelgezy – 2, 57 AU
• odległość Księżyca od Ziemi – 0, 0026 AU
• rok świetlny = 63241 AU

Zobacz też

• parsek
• układ SI