Jeziora na Tytanie

Mozaika radarowych obrazów północnych okolic podbiegunowych Tytana, uzyskanych przez sondę Cassini do 2007 r.

Jeziora na Tytanie – naturalne zbiorniki płynnych węglowodorów , znajdujące się na powierzchni Tytana , największego księżyca Saturna . Znajdują się one w obszarach podbiegunowych, tworzy je mieszanina metanu i etanu . Ich istnienie było podejrzewane już po obserwacjach sond Voyager , które stwierdziły istnienie gęstej atmosfery , zawierającej duże ilości prostych węglowodorów. Potwierdzenie przyniosły badania misji Cassini-Huygens .

[ edytuj ] Badania

Odbicie światła od powierzchni jeziora na północnej półkuli Tytana, widoczne w podczerwieni.

Zaobserwowane na zdjęciach radarowych, wykonanych przez sondę Cassini, gładkie obszary położone w obniżeniach terenu zostały uznane za przewidziane teoretycznie powierzchniowe zbiorniki cieczy. Zaobserwowano struktury przypominające rzeki, wpadające do domniemanych jezior, a także częściowo zatopione łańcuchy wzniesień. Jednak dopiero zarejestrowanie odbicia światła (w zakresie podczerwieni ) od tafli jednego z większych jezior na półkuli północnej, ostatecznie potwierdziło ich ciekłą naturę^[1].

Zbiorniki węglowodorów na półkuli północnej są znacznie większe niż te na półkuli południowej. Podejrzewa się, że ta asymetria jest związana z eliptycznością orbity Saturna i podlega zmianom z okresem rzędu dziesiątek tysięcy lat^[2]. Zaobserwowane zostały sezonowe zmiany powierzchni jezior, przypuszczalnie związane z opadami metanowego deszczu^[3]. Na wybrzeżu Ontario Lacus , największego jeziora na półkuli południowej, znalezione zostały ślady falowania, jak również pierwsza znana delta rzeki na Tytanie^[4].

[ edytuj ] Proponowany lądownik

Wizualizacja lądownika na powierzchni jeziora.

W przyszłości planowane jest wysłanie lądownika, który osiadłby na powierzchni Ligeia Mare i przeprowadził badania in situ ^[5], m.in. zrzucając sondę na dno jeziora. Został on zaproponowany wstępnie jako osobna misja TiME (Titan Mare Explorer), a później włączony w program misji TSSM ( Titan Saturn System Mission ), której start jest zaplanowany na 2020 r.

[ edytuj ] Ważniejsze jeziora na Tytanie

Jeziora na Tytanie znacznie różnią się wielkością. Największe spośród nich są nazywane morzami (maria) i noszą nazwy potworów morskich z różnych wierzeń, mniejsze nazywa się jeziorami (lacus), noszą one nazwy ziemskich jezior. Do roku 2007 zaobserwowano na powierzchni Tytana około 400 jezior, z ich łącznej powierzchni 70% stanowią morza z półkuli północnej, o powierzchni większej niż 26 000 km²^[6].

Nazwa	Współrzędne	Średnica (km)	Pochodzenie nazwy
Kraken Mare	68, 0°N 310, 0°W	1170	Kraken , potwór morski z podań skandynawskich
Ligeia Mare	79, 0°N 248, 0°W	500	Ligeja , jedna z syren z mitologii greckiej
Punga Mare	85, 1°N 339, 7°W	380	Punga, nadnaturalna istota morska w wierzeniach Maorysów
Jingpo Lacus	73, 0°N 336, 0°W	240	Jezioro Jingpo Hu w Chinach
Ontario Lacus	72, 0°S 183, 0°W	235	Jezioro Ontario na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych

[ edytuj ] Zobacz też

ukształtowanie powierzchni Tytana

Przypisy

↑ Sunlight Glint Confirms Liquid in Titan Lake Zone . NASA, 17.12.2009.
↑ Saturn's Orbit Affects Titan's Seasons . Astrobiology Magazine, 02.12.2009.
↑ Changes in Titan's Lakes . Cassini Equinox Mission, 29.01.2009.
↑ Footprint of Ontario Lacus . Cassini Equinox Mission, 15.07.2010.
↑ Nuclear-Powered Robot Ship Could Sail Seas of Titan . SPACE.com, 14.10.2009.
↑ New Lakes Discovered on Titan . NASA Science News, 21.10.2007.

[0] Sunlight Glint Confirms Liquid in Titan Lake Zone . NASA, 17.12.2009.

[1] Saturn's Orbit Affects Titan's Seasons . Astrobiology Magazine, 02.12.2009.

[2] Changes in Titan's Lakes . Cassini Equinox Mission, 29.01.2009.

[3] Footprint of Ontario Lacus . Cassini Equinox Mission, 15.07.2010.

[4] Nuclear-Powered Robot Ship Could Sail Seas of Titan . SPACE.com, 14.10.2009.

[5] New Lakes Discovered on Titan . NASA Science News, 21.10.2007.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia