John King Fairbank

John King Fairbank (ur. 24 maja 1907 , zm. 14 września 1991 ) – amerykański historyk i sinolog.

Studiował na University of Wisconsin-Madison , a następnie przeniósł się na Harvard University , który ukończył w 1929 roku, po czym wyjechał na dalsze studia na Uniwersytet Oksfordzki . W Anglii, ponieważ uczelnie nie oferowały wtedy studiów sinologicznych, zaczął się samodzielnie uczyć języka chińskiego . Po uzyskaniu w 1932 roku doktoratu wyjechał do Pekinu , gdzie przez kilka lat pracował jako wykładowca na Uniwersytecie Tsinghua.

Po powrocie do USA w 1936 roku został wykładowcą historii na Harvardzie i zajmował się naukowo Chinami w epoce cesarstwa. Po japońskim ataku na Pearl Harbor podjął pracę w Biurze Informacji Wojennej i został wysłany do Chongqingu , tymczasowej siedziby rządu Republiki Chińskiej, która od 1937 roku toczyła wojnę z Japonią. Powrócił do Waszyngtonu w 1944 roku, po czym rok później wrócił do Chin i podjął pracę w Szanghaju . Z Chin wyjechał w 1946 roku, na krótko przed wznowieniem w tym kraju wojny domowej.

Po powrocie do USA wyrażał swoje poparcie dla Mao Zedonga i chińskich komunistów oraz nawoływał rząd amerykański do nawiązania stosunków dyplomatycznych z Chińską Republiką Ludową . Oskarżony o szpiegostwo i atakowany w okresie tzw. maccartyzmu . W latach 1955 - 1973 był dyrektorem Centrum Studiów Azji Wschodniej. Do Chin przyjechał ponownie w 1972 roku po wizycie Nixona w tym kraju . Na łamach dwumiesięcznika Foreign Affairs wyraził wówczas podziw dla rewolucji kulturalnej , co jednak po latach sam nazwał "znakomitym przykładem sentymentalnego sinofilizmu, [...] sprawiającego, że skądinąd niesentymentalni uczeni nie chcą powiedzieć niczego złego o przedmiocie swoich badań".

W 1977 roku przeszedł na emeryturę. Pozostawił po sobie liczne prace sinologiczne, uważane obecnie za klasyczne.

Wybrane prace

• Trade and Diplomacy on the China Coast: The Opening of the Treaty Ports, 1842-1854, Harvard University Press, 1953.
• Patterns Behind the Tientsin Massacre, w: Harvard Journal of Asiatic Studies 20, nr 3/4 (1957), str. 480-511.
• Ch'ing Administration: Three Studies, Harvard University Press, 1960.
• Chinabound: a fifty-year memoir, Harper & Row, 1982.
• The United States and China, Harvard University Press, 1983.
• China: A New History, Belknap Press of Harvard University Press, 1992.