Joy Division

Joy Division
Logo zespołu użyte na okładce albumu "Closer"
Rok założenia	1976
Rok rozwiązania	1980
Pochodzenie	Wielka Brytania ( Manchester )
Gatunek	rock post punk
Ostatni skład
Ian Curtis Peter Hook Stephen Morris Bernard Sumner
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Joy Division – brytyjski zespół rockowy założony w 1976 w Salford , Greater Manchester . Wykształcił się z punkowej grupy Warsaw, grał posępną, refleksyjną muzykę. Ostatecznie jego styl muzyczny zaklasyfikowano do post punka i nowej fali . W 1980 roku, po śmierci wokalisty Iana Curtisa grupa rozwiązała się. Pozostali członkowie utworzyli wówczas formację New Order .

Historia

Początki

W 1976 roku, w okresie największego nasilenia działalności ruchu punk , dwóch kolegów ze szkolnej ławy – Bernard Sumner (używający w tym okresie także nazwiska Bernard Dicken Albrecht) oraz Peter Hook – udało się na koncert Sex Pistols , który odbywał się w ich rodzinnym mieście – Manchesterze . Jak się później okazało – koncert ten zmienił oblicze muzyki lat 80., bowiem Sumner i Hook spotkali na tym występie urzędnika i początkującego poetę – Iana Curtisa . Postanowili założyć własny zespół, w którym mogliby tworzyć muzykę utrzymaną w punkowej stylistyce. Mimo iż żaden z nich nie potrafił grać na jakimkolwiek instrumencie muzycznym, a ich czas zajmowała praca w fabrykach, mieli dość zapału, by ten plan wcielić w życie.

Ostatecznie nowo powstały zespół został nazwany Warsaw – na cześć piosenki Davida Bowie Warszawa z płyty Low ( 1977 ). Na pierwszych próbach i koncertach grupa występowała w składzie: Ian Curtis ( śpiew ), Bernard Sumner ( gitara ), Peter Hook ( gitara basowa ) i Steve Brotherdale ( perkusja ). Szybko jednak zadecydowano o odsunięciu Brotherdale'a, a na jego miejsce znaleziono Stephena Morrisa i kontynuowano próby. W pewnym momencie stało się jasne, że Warsaw nie będzie zwykłym punkowym zespołem – zadecydowały o tym niesamowite brzmienie gitary basowej oraz sterylna perkusja. Zespół stał się wkrótce słynny w okolicy z powodu dziwnych zachowań muzyków podczas koncertów – chory na epilepsję Ian Curtis często w szokujący sposób zabawiał publiczność, a i czasami zdarzały się mu ataki choroby podczas występów, podobnie niekonwencjonalnie zachowywał się porywczy Peter Hook – podczas jednego z koncertów wołał do publiczności "Czy zapomnieliście o Rudolfie Hessie ?" W tym okresie grupa zmuszona była jednak zmienić nazwę – okazało się, że w Londynie istnieje zespół o podobnej nazwie: Warsaw Pakt . Zainteresowany historią wokalista wybrał nową nazwę – Joy Division. Było to nawiązanie do opisanej w książce Yehiel De-Nur pt. Dom Lalek wyselekcjonowanej grupy więźniarek nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau z czasów II wojny światowej , zmuszanych do świadczenia usług seksualnych ( ang. określenie Joy Division oznacza dosł. w j. pol. dywizja uciech). Wszystko to spowodowało, że Joy Division niesłusznie oskarżano o nazizm , a zespół, który z założenia unikał wywiadów i zdjęć, nie mógł się przed tymi zarzutami nawet bronić.

Działalność

Sława lokalnego zespołu wystarczyła, by wkrótce w 1978 roku zarejestrować EP -kę An Ideal For Living, która ukazała styl wczesnego Joy Division. Niedługo potem doszło do poważnych zmian w stylu gry – Curtis chciał czegoś więcej niż prymitywnego i agresywnego punku , stąd wysunięcie na pierwszy plan gitary basowej Hooka i perkusji Morrisa i obarczenie Albrechta dodatkową rolą klawiszowca – jak się później okazało, instrumenty klawiszowe zaczęły odgrywać w muzyce zespołu coraz większą rolę. Mimo że wytwórnie płytowe ignorowały zespół, Joy Division szczęśliwie spotkał na swojej drodze Martina Hanneta , który jako producent nadał twórczości zespołu mroczny, depresyjny styl, który podkreślał równocześnie niesamowitą manierę wokalną i przejmujące teksty wokalisty. Już pierwszy singel – Transmission spodobał się krytykom New Musical Expressu , którzy w podsumowaniu rocznym umieścili go wśród najlepszych singli 1979 roku. Była to zupełna nowość w świecie rocka , stąd zainteresowanie ze strony słynnego DJ -a BBC , Johna Peela . Joy Division nagrało na potrzeby audycji Peela 8 utworów, które w latach 90. ukazały się w wersji kompaktowej. Wizyta u słynnego radiowca (który jednak nigdy nie był na ich koncercie) ułatwiła grupie podpisanie płytowego kontraktu z firmą Factory, co zaowocowało wydaną w czerwcu 1979 roku debiutancką płytą Unknown Pleasures . Na albumie zebrano skomponowane dotychczas utwory grupy z okresu, gdy porzucono już koncepcję Joy Division jako zespołu czysto punkowego . Dzięki temu wydawnictwu grupa mogła ruszyć na dużą trasę koncertową po Europie. Niestety, nagle stan zdrowia Iana Curtisa zdecydowanie się pogorszył – ataki epilepsji zaczęły paraliżować koncertową działalność grupy. Nie przeszkodziło to w zakontraktowaniu amerykańskiej części trasy koncertowej i przystąpieniu do prac nad nową płytą. W tym czasie na singlu wydano również jeden z najsłynniejszych utworów w dziejach zespołu – Love Will Tear Us Apart . Zajął on 13. miejsce na liście singli w Anglii i był jedynym jej przebojem. Wrócił na listę w reedycji pod koniec lat 80.

Kilka lat niezwykle aktywnej działalności nagraniowo–koncertowej oraz przyjmowane leki na padaczkę – wszystko to doszczętnie zrujnowało zdrowie psychiczne i fizyczne wokalisty. Choć publiczność i krytycy wysoko oceniali jego działalność artystyczną, to sytuacja rodzinna i stan psychiki wokalisty wciąż się pogarszały. Zostało to przez niego wyrażone w tekstach zawartych na ostatniej płycie studyjnej zespołu – Closer . Jest ona dziś uważana za największe dokonanie Joy Division, charakteryzuje się zimnym brzmieniem (co jest zasługą zwiększenia roli syntezatorów), depresyjnym klimatem i ukazuje ostateczne zerwanie zespołu z punkową estetyką. Album osiągnął 6. miejsce na brytyjskiej liście płyt długogrających. Zespół nagrał też singla Atmosphere w stylu electro / new romantic . Po zamknięciu sesji nagraniowej do Closer zespół zaczął przygotowywać się do zapowiadanej na drugą połowę maja 1980 roku trasy koncertowej po Stanach Zjednoczonych . W tym celu grupa wystąpiła 2 maja na Uniwersytecie w Birmingham – wkrótce okazało się, że był to ostatni koncert w dziejach Joy Division. Rok później zapis tego występu wydano obok nagrań studyjnych na płycie Still , która dotarła do 5. miejsca brytyjskiej listy przebojów.

Samobójstwo Curtisa i rozwiązanie zespołu

Nocą 18 maja 1980 roku, po obejrzeniu filmu Wernera Herzoga pt. Stroszek , Ian Curtis popełnił samobójstwo we własnym domu, wieszając się na sznurze od suszarki. Zespół nie mógł kontynuować działalności pod nazwą Joy Division, toteż rozwiązał się po wydaniu w czerwcu 1980 roku nagranej wcześniej płyty Closer . Ostatnią piosenką Joy Division był zarejestrowany po śmierci Curtisa pełen smutku In a Lonely Place. Trafiła ona na stronę B znanego ze Still singla Ceremony, który Joy Division grał na koncertach jeszcze z Ianem Curtisem . W obu piosenkach rolę wokalisty przejął gitarzysta Bernard Sumner . Nie był to jednak koniec wspólnej działalności Hooka , Morrisa i Sumnera . Mimo depresji i odwołania amerykańskiego tournée, w ciągu kilku miesięcy założyli oni nowy zespół. Aby zerwać ze smutną przeszłością Joy Division, rozważali nową nazwę, m.in. Black September – na cześć powstańczej organizacji walczącej o wolność Palestyny . Ostatecznie nazwali się jednak New Order i pod wpływem Kraftwerk na wiele lat skierowali się ku nowej muzyce electro , disco i pop . Do nagrań Joy Division powrócili dopiero po kilkunastu latach, kiedy jako New Order na koncertach wykonywali m.in. Transmission, Atmosphere, a nawet Love Will Tear Us Apart . Niepublikowane nigdy wcześniej na długogrających płytach utwory znalazły się na kompilacyjnych albumach Substance ( 1988 ) i Permanent ( 1995 ).

Joy Division w Polsce

Pierwszą szerszą wzmianką o zespole był nekrolog Curtisa – "wokalisty jednej z najbardziej obiecujących grup brytyjskich" – opublikowany jesienią 1980 r. w miesięczniku "Jazz – Magazyn Muzyczny". Rok później prezenter radiowy Marek Garztecki nadał w PR IV płytę "Closer" w całości. Popularność grupy nastąpiła jednak po pierwszych sukcesach New Order . W styczniu 1983 r. Jerzy Rzewuski grał już ich płytę "Movement", a w kwietniu Piotr Kaczkowski – płytę "Power, Corruption & Lies". Wówczas opublikowano już pierwszy dłuższy tekst o Joy Division - zrobił to Roman Rogowiecki w "Gazecie Młodych". W lipcu 1983 r. Marek Niedźwiecki pierwszy raz zagrał w Polskim Radiu sławny utwór "Love Will Tear Us Apart". Stało się to w Liście Przebojów Programu Trzeciego przy okazji omawiania zestawienia niezależnych przebojów wszech czasów według słuchaczy audycji Johna Peela . Jesienią 1983 r. o zespole pisał tygodnik "Razem", drukując najpierw tekst Kamila Sipowicza , a potem hasło z (niedokończonej) "Encyklopedii rocka lat 70.", którą ogłaszał Krzysztof Domaszczyński . W grudniu 1983 r. obie płyty studyjne przedstawili dzień po dniu Piotr Kaczkowski i Roman Rogowiecki . W 1984 r. powtarzał je Marek Wiernik w cyklu "Cały ten rock", a w lutym 1985 r. nadał zestaw "Still". Wówczas pojawiła się też polska odmiana "zimnej fali" w postaci np. grup Madame , Made in Poland , Nosferatu , Randez Vous , Odłam i Variété . W sierpniu 1986 roku utwór "Love Will Tear Us Apart" nagrał gdański zespół Sni Sredstvom Za Uklanianie , w którym śpiewał Ryszard "Tymon" Tymański . Na potrzeby tej sesji przyjęli nazwę Zanemecke Boksere Beograd . Przeróbkę tę emitowano w radiowej "Trójce" 11 czerwca 1988 r. (Wcześniej utwór "Disorder" grała podobno na koncertach Brygada Kryzys .)

W maju 1985 r. obie płyty studyjne nadał w swej audycji "Romantycy muzyki rockowej" Tomasz Beksiński , największy promotor muzyki Joy Division w Polskim Radiu . Rok później przedstawiał płytę "Still", dwa lata później – single zespołu, a trzy i pięć lat później, także w maju, płytę "Substance". (Grał ich muzykę również w programie I PR w swej sobotniej audycji "Na rockową nutę", zawsze w maju, w latach 1984 , 1988 i 1989 .) W maju 1987 r. w trzech audycjach "romantycznych" przedstawił własne tłumaczenia tekstów z płyty "Closer" i niektórych singli. O Joy Division pisali wtedy szerzej: Grzegorz Brzozowicz w miesięczniku "Non Stop" , który zamieścił też oryginalny tekst "Love Will Tear Us Apart", i Przemysław Mroczek w "Pobrzeżu" . W sezonie 1986 - 87 w piątkowe wieczory w Programie III Jerzy Janiszewski przedstawił większość oficjalnych nagrań Joy Division i New Order , w tym materiał przygotowany na płytę "Warsaw" i nagrania z singli. Była to najbardziej wyczerpująca i systematyczna, poparta cytatami z wywiadów i zagranicznych artykułów prasowych, prezentacja dorobku tych zespołów.

W listopadzie 1985 r. firma Tonpress wydała kolekcjonerski rarytas – siedmiocalowego singla grupy New Order : "Blue Monday"/"Thieves Like Us", w czerwcu 1986 płytę "Low-Life", a trzy lata później także "Brotherhood". W grudniu 1986 natomiast ukazał singel Joy Division "Love Will Tear Us Apart"/"She's Lost Control", różniący się od wydań zachodnich. Obie studyjne płyty grupy w wydaniu Tonpressu pojawiły się na półkach sklepowych w 1989 r.: "Closer" w lutym, "Unknown Pleasures" w czerwcu. W marcu 1989 na antenie radiowej kilkakrotnie pojawił się zestaw "Substance". W maju 1990 r. w klubie "U Jacka" w Gdańsku -Stogach odbyła się impreza "Ian Curtis Is Dead", podczas której przedstawiono m.in. materiał video " Here Are The Young Men ". Natomiast w 1992 płyty zespołu opublikowała u nas na kompakcie firma "Sonic".

W 2006 roku Magdalena Kozak umieściła piosenkę Decades z albumu Closer w swej książce "Nocarz"

W 2007 roku ukazał się album Warszawa. Tribute to Joy Division - album z coverami brytyjskiego zespołu wykonywanymi przez polskich artystów (m.in. Ścianka , Pustki , Komety , New York Crasnals , Tymon & Transistors , NOT ).

W lutym 2012 roku basista Joy Division Peter Hook wraz z innymi muzykami (m.in. ze swoim synem Jackiem) wystąpił w warszawskim klubie Palladium - wykonując utwory Joy Division oraz Warsaw tj. At a Later Date, No Love Lost, Warsaw, Shadowplay, Digital, Failures, She's Lost Control, I Remember Nothing, Transmission, Dead Souls, Atmosphere i Love Will Tear Us Apart.

Skład

• Bernard Albrecht – gitara , instrumenty klawiszowe
• Ian Curtis - śpiew , gitara
• Peter Hook – gitara basowa
• Stephen Morris – perkusja

Dyskografia

single:

• An Ideal For Living ( 7" ) ( czerwiec 1978 )
• An Ideal For Living ( 12" ) ( wrzesień 1978 )
• Transmission ( 7" ) ( listopad 1978 )
• Licht Und Blindheit ( 7" ) ( marzec 1980 )
• Komakino ( flexi-disc ) ( czerwiec 1980 )
• Love Will Tear Us Apart ( 7" ) ( czerwiec 1980 )
• Atmosphere ( 12" ) ( wrzesień 1980 )
• Love Will Tear Us Apart ( 12" ) ( wrzesień 1980 )
• Transmission ( 12" ) ( wrzesień 1980 )
• The Peel Sessions ( 12" / CD ) ( listopad 1986 )
• The Peel Sessions ( 12" / CD ) ( wrzesień 1987 )
• Atmosphere ( 7" / 12" / CD ) ( czerwiec 1988 )
• Love Will Tear Us Apart ( 12" / CD ) ( maj 1995 )
• Love Will Tear Us Apart ( 7" / CD ) ( wrzesień 2007 )

Albumy studyjne:

• Unknown Pleasures ( czerwiec 1979 )
• Closer ( lipiec 1980 )

Inne:

• Still ( październik 1981 )
• Substance ( lipiec 1988 )
• The Peel Sessions ( wrzesień 1990 )
• Warsaw ( 1994 )
• Permanent ( czerwiec 1995 )
• Heart And Soul ( box set ) ( grudzień 1997 )
• Preston 28 February 1980 ( maj 1999 )
• The Complete BBC Recordings ( sierpień 2000 )
• Les Bains Douches 18 December 1979 ( kwiecień 2001 )
• Fractured Box ( box set ) ( październik 2001 )
• Refractured Box One ( box set ) ( grudzień 2003 )
• Let The Movie Begin ( styczeń 2006 )
• Martin Hannett's Personal Mixes ( maj 2007 )
• The Best Of Joy Division ( marzec 2008 )

Bibliografia

• Deborah Curtis, Joy Division i Ian Curtis. Przejmujący z oddali, ISBN 83-207-1535-0 , Wydawnictwo Iskry 2008.

Filmografia

• W 2007 powstał film dokumentalny pt: Joy Division, produkcji brytyjsko-amerykańskiej. Reżyserem był Grant Gee.
• W 2007 na ekranach kin pojawił się film fabularny pt. Control , którego reżyserem był znany fotograf, autor teledysków wielu legend rocka (m.in. Depeche Mode , U2 i oczywiście Joy Division) – Holender Anton Corbijn . Fabuła filmu skupia się na historii Iana Curtisa, zwłaszcza jego trudnych relacji z żoną Deborą i kochanką – Belgijką Annik Honoré .

Linki zewnętrzne

• Joy Division Central
• Historia i teksty Joy Division
• Joy Division - The Eternal