Junkers F 13

Junkers F 13
Dane podstawowe
Państwo	Niemcy
Producent	Junkers
Typ	Samolot pasażerski i transportowy
Załoga	2 osoby
Historia
Data oblotu	25 czerwca 1919
Dane techniczne
Napęd	1 tłokowy silnik rzędowy BMW lub Junkers
Moc	240 – 310 KM
Wymiary
Rozpiętość	17, 75 m
Długość	9, 60 m
Wysokość	3, 3 m
Powierzchnia nośna	42 m²
Masa
Startowa	1850-2400 kg
Osiągi
Prędkość maks.	160 – 195 km/h
Pułap	6750m
Zasięg	600 – 800 km

Junkers F 13 (właściwe oznaczenie: F.13) – niemiecki samolot pasażerski , skonstruowany w zakładach Junkers w 1919 . Był to pierwszy samolot komunikacyjny konstrukcji całkowicie metalowej.

Historia

Podczas I wojny światowej niemiecka wytwórnia lotnicza Junkers była marginalnym z niemieckich producentów samolotów, niemniej jednak jej konstrukcje były jednymi z najciekawszych tego okresu, jak metalowy myśliwiec w układzie dolnopłata Junkers D.I (model J9). Po zakończeniu wojny, Hugo Junkers postanowił wykorzystać zebrane doświadczenia i zaprojektować nowoczesny mały samolot pasażerski na rynek cywilny. Nowa konstrukcja otrzymała wewnętrzne oznaczenie fabryczne J 13 i oznaczenie handlowe F 13. Był to metalowy dolnopłat o konstrukcji wywodzącej się z wcześniejszych projektów. Prototyp oblatany został 25 czerwca 1919 na lotnisku Dessau.

Samolot był budowany w wielu wariantach w zależności od wymagań odbiorców. W kolejnych wersjach zwiększano moc silnika od 118 KW do 420 KW, wymieniano też silniki w istniejących samolotach na mocniejsze. Łącznie zbudowano około 330 Junkersów F 13, z czego ok. 110 było używanych w Niemczech.

Użycie

Pomimo kilku rekordowych lotów, samolot początkowo nie mógł być sprzedawany w Niemczech z uwagi na ograniczenia wynikające z traktatu pokojowego. Pierwszy samolot został sprzedany 29 października do USA , nabywcą był John M. Larsen. Zorganizował on następnie montaż i sprzedaż F 13 na rynku amerykańskim pod marką Junkers – Larsen. Dwa samoloty w wersji wodnosamolotu pływakowego oznaczone JL6 zakupiła nawet marynarka wojenna USA. W Niemczech Junkersy F 13 były używane przez linie lotnicze Junkersa, a następnie przez Lufthansę . Samoloty te używane były także w innych krajach świata, aż do lat 40., co dowodziło jakości konstrukcji. Samoloty te sprzedawane były także do ZSRR , gdzie były używane przez państwowe linie lotnicze Dobrolot. Modele używane na terenie ZSRR oznaczano symbolem "Ju 13"

Podczas II wojny światowej szereg Junkersów F 13 zostało wcielonych do Luftwaffe^{[ potrzebne źródło ]}, gdzie pełniły zadania transportowe i kurierskie. Dokładna liczba wcielonych maszyn nie jest znana.

W Polsce

W Polsce w 1921 przedsiębiorstwo Aero-Targ jako pierwsze wypożyczyło 6 Junkersów F 13 z gdańskiego przedsiębiorstwa pocztowego Danziger Luftpost i uruchomiło komunikację na trasie W.M Gdańsk – Poznań – Warszawa na okres Targów Poznańskich .

W roku 1922 przedsiębiorstwo lotnicze Aerolloyd kupiło 6 Junkersów F 13, a w latach 1923 i 1925 po 3 następne. Nosiły one znaki od P-PALA do P-PALH i od P-PALK do P-PALN. Po reorganizacji przedsiębiorstwa i zmianie nazwy na Aerolot , zakupiło one 4 dalsze Junkersy (P-PALO, P-PALP, P-PALR i P-PALS). Łącznie więc polskie lotnictwo cywilne posiadało 16 samolotów tego typu. Jeden z nich, P-PALS został rozbity w 1925. Utworzone w 1929 Polskie Linie Lotnicze "Lot" przejęły 15 pozostałych Junkersów. Otrzymały one w tym roku też nowe znaki rejestracyjne: od SP-AAA do SP-AAH, od SP-AAJ do SP-AAK i od SP-AAT do SP-AAW. Kilka samolotów zostało skasowane w latach 30., a pozostałe 9 sprzedane wytwórni Junkers w 1936 w zamian za samolot pasażerski Ju 52/3mge (po remoncie miały być używane w Kanadzie , ale nigdy tam się nie znalazły).

W toku eksploatacji, w polskich Junkersach wymieniono silniki z BMW-IIIa (185 KM) lub BMW-IV (250 KM) na Junkers L-2 (265 KM) i Junkers L-5 (310 KM).

Opis konstrukcji

Jednosilnikowy samolot komunikacyjny, wolnonośny dolnopłat o grubym profilu płata konstrukcji metalowej, o pokryciu grubożłobkowaną blachą falistą z duraluminium w systemie opatentowanym przez Hugo Junkersa. Usterzenie klasyczne. Silnik z przodu kadłuba, za nim kabina dwóch pilotów jedynie częściowo zakryta – wyposażona w przeszklone wiatrochrony . Za kabiną pilotów zamknięta, przeszklona ogrzewana kabina dla 4 pasażerów. Podwozie samolotu klasyczne, stałe, koła z amortyzatorami, z tyłu płoza ogonowa.

Stosowano silniki rzędowe różnych typów: m.in. BMW IIIa (moc startowa 185 KM /136 kW), BMW-IV (250 KM /184 kW), Junkers L-2 (265 KM /194 kW), Junkers L-5 (310 KM /228 kW). Śmigło dwułopatowe.

Linki zewnętrzne

• Junkers F 13 ( ang. ). [dostęp 31 stycznia 2010].