Kalendarz

Kalendarium dzień po dniu

<<	maj 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
30	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31	1	2	3

Kalendarz – umowna, przyjęta w danej społeczności bądź kulturze, rachuba czasu . Dzieli ona czas na powtarzające się cyklicznie okresy, związane najczęściej z cyklami przyrody. Nazwa pochodzi od rzymskiego słowa Kalendy bądź według innych źródeł od łacińskiego callendarium.

Obecnie najbardziej rozpowszechnionym kalendarzem na świecie jest kalendarz gregoriański - wprowadzony 15 października 1582 przez papieża Grzegorza XIII i oparty na długości roku zwrotnikowego .

Typy kalendarzy

Kalendarze dzieli się na różne typy, w zależności od:

1) sposobu określania długości roku w związku z długością i liczbą miesięcy (poprzez odwołanie się do wielokrotności faz Księżyca, poprzez odwołanie się do pozornego ruchu Słońca na niebie na tle Zodiaku , czy poprzez kombinację jednego z drugim). Z tym związany jest też podział miesiąca na mniejsze jednostki, tygodnie lub dekady .

Według tego, najpopularniejszego kryterium klasyfikacji kalendarzy, kalendarze dzielimy zatem na:

• księżycowe (lunarne), np.:
  • kalendarz starogrecki ,
  • kalendarz rzymski ,
  • kalendarz babiloński ,
  • kalendarz żydowski ,
  • kalendarz muzułmański ;

• księżycowo-słoneczne , np.:
  • kalendarz egipski ,
  • kalendarze indyjskie, np. indyjski kalendarz narodowy , kalendarz tamilski , bengalski , kalendarz dżinijski oraz pochodne od nich:
    • kalendarze buddyjskie : cejloński , birmański , tajski , kambodżański , laotański ) i in.,
    • kalendarz jawajski ,
  • kalendarz chiński i pochodne od niego kalendarze japoński , koreański , wietnamski , mongolski , tuwijski czy tybetański ;

• słoneczne , np.:
  • kalendarz Majów ,
  • kalendarz aztecki ,
  • kalendarz irański ,
  • kalendarz juliański ,
  • kalendarz gregoriański ,
  • francuski kalendarz republikański ,
  • kalendarz szwedzki .

2) sposobu określania początku rachuby czasu ( ery ):

• linearne - lata liczone są ciągle od jakiegoś wydarzenia historycznego dawnego, np. od narodzenia Chrystusa ( kalendarz gregoriański ), od ucieczki Mahometa z Mekki do Medyny ( kalendarz muzułmański ), bądź niedawnego (np. od daty wstąpienia ostatniego władcy na tron, jak np. kalendarz japoński , kalendarz Dżucze );
• cykliczne - gdzie lata liczy się w powtarzających się cyklach, np. 12-letnich, 60-letnich itp. (np. kalendarz chiński , kalendarz Majów , kalendarz balijski );

3) sposobu określania początku nowej doby (wschód słońca, zachód słońca, wschód księżyca, północ, południe) oraz liczenia długości doby i godziny (stałogodzinowe, zmiennogodzinowe).

Zobacz też

• data ,
• era kalendarzowa ,
• rok kalendarzowy ,
• kalendarz liturgiczny ,
• święta ruchome ,
• kalendarz na rok 2012 .

Linki zewnętrzne

• Polska strona z kalendarzami ( pol. ) - m.im. kalendarz roczny, kalendarz imienin, kalendarz szkolny i inne
• Słowacka strona o kalendarzach ( pol. )
• Kalendarz z imieninami ( pol. )
• Historia kalendarza ( pol. )