Kapitan (ranga)
|
|
Ten artykuł przedstawia sytuację tylko z polskiej perspektywy. Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić. |
| Kapitan Wojska Lądowe |
|
| Aktualne oznaczenie stopnia | |
| naramiennik |
|
| kurtka nieprzemakalna |
|
| Oznaczenie stopnia do 1952 | |
| naramiennik |
|
| Oznaczenie stopnia przedwojenne | |
| naramiennik |
Kapitan – termin pochodzi z łac. capitaneus ("zwierzchnik"), od caput ("głowa").
- to oficerski stopień wojskowy – najwyższy z korpusu oficerów młodszych . W okresie międzywojennym był natomiast zaliczany do korpusu oficerów starszych . W Wojsku Polskim , podobnie jak w większości armii, stopień kapitana jest pomiędzy porucznikiem a majorem . Odpowiednikiem stopnia kapitana w kawalerii był rotmistrz . Obecnie w Wojsku Polskim głównym stanowiskiem dla oficera w stopniu kapitana jest dowódca kompanii , stopień kapitana przypisany jest również do takich stanowisk jak m.in.: szef sztabu batalionu , oficer sekcji sztabu pułku i brygady, oficerowie wydziałów i inne stanowiska sztabowe.
- kapitan marynarki – odpowiednik kapitana w Marynarce Wojennej
- Czwartą gwiazdę dodano pod koniec lat czterdziestych (od czasu sowietyzacji Wojska Polskiego ).
- dowódca jednostki pływającej w marynarce handlowej : kapitan żeglugi wielkiej
- urzędnik państwowy zarządzający kapitanatem portu : kapitan portu
- dowódca załogi statku powietrznego (cywilnego)
- oficer Państwowej Straży Pożarnej lub
- w niektórych krajach stopień policyjny.
[ edytuj ] Historia
Kapitan po raz pierwszy pojawił się w XIV wieku we Francji jako dowódca rycerstwa jednego okręgu, a później we Francji i we Włoszech jako dowódca rot najemnych. Od połowy XVI wieku w Europie Zachodniej pełnił funkcję dowódcy chorągwi jazdy lub kompanii piechoty.
W Polsce kapitan pojawił się w XVI wieku jako dowódca zaciężnej roty piechoty niemieckiej lub węgierskiej, złożonej z kilku kompanii – był więc wtedy równy rangą pułkownikowi . W XVII wieku istniał w Polsce urząd kapitana wojskowego, który dowodził przyboczną strażą hetmańską .
W XVII i XVIII wieku w niemal wszystkich armiach europejskich kapitan był dowódcą kompanii piechoty lub szwadronu jazdy bądź dragonii (także w Polsce w wojskach autoramentu cudzoziemskiego ). W Polsce w okresie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego kapitan był dowódcą szwadronu jazdy, kompanii piechoty lub baterii artylerii .
W okresie międzywojennym 1918 - 1939 kapitan był stopniem oficera starszego we wszystkich rodzajach sił zbrojnych (w odróżnieniu oficerów młodszych – do porucznika , i sztabowych – od majora ).
Sławni polscy wojskowi w stopniu kapitana:
- Eustachy Chełmicki – jako porucznik jeden z dowódców zwycięskiej obrony twierdzy w Fuengirola koło Malagi siłami 4 Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego przeciwko brytyjskiemu korpusowi lorda Blayneya 14 - 15 października 1810
- Franciszek Dąbrowski – zastępca komendanta i faktyczny dowódca obrony Westerplatte
- Franciszek Młokosiewicz – dowódca zwycięskiej obrony twierdzy w Fuengirola koło Malagi siłami 4 Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego przeciwko brytyjskiemu korpusowi lorda Blayneya 14 - 15 października 1810
- Kazimierz Jan Piątek ps. Herwin – dowódca I Kompanii Kadrowej , 12 sierpnia 1914 r. pierwszy wjechał do Kielc , poległ w bitwie pod Konarami 20 maja 1915 .
- Emilia Plater – powstanie listopadowe
- Władysław Raginis – dowódca odcinka obrony w okolicach Wizny , zwanego polskimi Termopilami
- Leonard Rettel – belwederczyk i powstaniec listopadowy , oficer 20 Pułku Piechoty Liniowej
- Tadeusz Semik – obrońca Węgierskiej Górki we wrześniu 1939
- Władysław Wysocki – bohater z bitwy pod Lenino
- Bolesław Zajączkowski (Polski Leonidas) – dowódca polskiego batalionu w bitwie pod Zadwórzem ;
- Ignacy Gazurek – oficer 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej
- Władysław Łukasiuk ps. Młot – ułan 3 PSK , żołnierz AK , legendarny partyzant antykomunistyczny ziemi Podlaskiej
- Witold Pilecki
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Literatura
- Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I
|
|||||||||||
Home Page , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

