Karaiby
Karaiby (Wyspy Karaibskie; dawniej: Indie Zachodnie ) – rejon pomiędzy kontynentami Ameryk . Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy niegdyś zamieszkiwali część Karaibów określaną dziś jako Małe Antyle .
Wiedzę o zwyczajach Karaibów (a tym samym nazwę) spopularyzowały w ówczesnej Europie opisy drukowane po drugiej wyprawie Kolumba .
Karaiby obejmują geograficznie: Antyle , Wyspy Bahama , Kajmany oraz część wysp położonych na Morzu Karaibskim.
W skład Karaibów wchodzą wszystkie wyspiarskie państwa i terytoria zależne Ameryki Środkowej : Antigua i Barbuda , Bahamy , Barbados , Dominika , Dominikana , Grenada , Haiti , Jamajka , Kuba , Saint Kitts i Nevis , Saint Lucia , Saint Vincent i Grenadyny , Trynidad i Tobago , Anguilla , Antyle Holenderskie , Aruba , Brytyjskie Wyspy Dziewicze , Gwadelupa , Kajmany , Martynika , Montserrat , Navassa , Portoryko , Saint-Barthélemy , Saint-Martin , Turks i Caicos , Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych .
W sumie obejmują one obszar 255 tys. km², z liczbą ludności przekraczającą 40 mln osób [1] .
Spis treści |
[ edytuj ] Historia
Karaiby zostały odkryte przez Kolumba w XV wieku i dość szybko skolonizowane przez mocarstwa europejskie.
Kuba, wschodnia część Hispanioli (Dominikana) i Portoryko stanowiły własność korony hiszpańskiej, Jamajka należała do W. Brytanii, zachodnia część Hispanioli (Haiti) do Francji.
We francuskiej części Hispanioli w 1791 r. czarni niewolnicy, stanowiący zdecydowaną większość ludności wyspy, uniezależnili się w drodze zbrojnego powstania od Francuzów, rozbili ekspedycję wojsk napoleońskich w 1803 r. i w następnym roku utworzyli własne niepodległe państwo.
Również hiszpańska Dominikana, po kilku nieudanych powstaniach, uzyskała niepodległość w 1844 r. W ten sposób wszystkie hiszpańskie posiadłości w pierwszej połowie XIX w. stały się niepodległe, prócz Kuby i Portoryko.
Kuba, największa z wysp karaibskich, mimo kilkakrotnych buntów tubylczej ludności w latach 1868-1875 i 1895, pozostawała zależna od Hiszpanii do 1898 r., to jest do wojny Stanów Zjednoczonych Ameryki z Hiszpanią. Po klęsce Hiszpanii uzyskała niepodległość pod egidą USA, podobnie jak Portoryko. Hiszpanie zorganizowali na wyspie wielkie plantacje upraw trzciny cukrowej, a także tytoniu, i stała się ona największym eksporterem cukru oraz cygar na świecie, przy czym głównym odbiorcą tych wyrobów były Stany Zjednoczone. Kraje te były bardzo ściśle związane ze sobą gospodarczo i politycznie aż do 1959 r.
Najbardziej stabilna sytuacja polityczna panowała na brytyjskiej Jamajce. Na wyspie Brytyjczycy zorganizowali wielkie wydajne plantacje trzciny cukrowej. Prace na nich wykonywali również Murzyni, lecz uzyskali oni w 1834 r. status ludzi wolnych. Wówczas też zaczęto stosować mechanizację prac na plantacjach trzciny cukrowej i wybudowano duże rafinerie cukru na wyspie. Wyspa przynosiła ciągle wielkie dochody i była najbardziej rozwinięta gospodarczo na Karaibach. Gdy popyt na cukier po 1870 r. zmalał, w wyniku konkurencji cukru kubańskiego i brazylijskiego, plantatorzy na Jamajce przestawili się na produkcję bananów i rumu.
[ edytuj ] Państwa i terytoria zależne z obszaru Karaibów
| Państwo / Terytorium zależne | Stolica | Powierzchnia [km²] | Miejsce (Powierzchnia) |
Liczba mieszkańców (rok 2008) [2] |
Miejsce (mieszkańcy) |
Gęstość zaludnienia [mieszk./km²] |
|---|---|---|---|---|---|---|
 Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (USA) |
Charlotte Amalie | 346 | 17 | 109 840 | 15 | 317 |
 Anguilla (UK) |
The Valley | 102 | 23 | 14 108 | 25 | 138 |
 Antigua i Barbuda |
Saint John's | 443 | 13 | 84 522 | 18 | 191 |
 Aruba (NL) |
Oranjestad | 193 | 21 | 101 541 | 16 | 526 |
 Bahamy |
Nassau | 13 940 | 4 | 307 451 | 10 | 22 |
 Barbados |
Bridgetown | 431 | 14 | 281 968 | 11 | 654 |
 Bermudy (UK) |
Hamilton | 53 | 26 | 66 536 | 20 | 123 |
 Brytyjskie Wyspy Dziewicze (UK) |
Road Town | 153 | 22 | 24 041 | 23 | 157 |
 Dominika |
Roseau | 754 | 19 | 72 514 | 19 | 96 |
 Dominikana |
Santo Domingo | 48 730 | 2 | 9 507 133 | 2 | 195 |
 Grenada |
Saint George's | 344 | 18 | 90 343 | 17 | 262 |
 Gwadelupa (FR) |
Basse-Terre | 1628 | 8 | 400 736 [3] | 7 | 246 |
 Haiti |
Port-au-Prince | 27 750 | 3 | 8 924 553 | 3 | 322 |
 Jamajka |
Kingston | 10 991 | 6 | 2 804 332 | 5 | 255 |
 Kajmany (UK) |
George Town | 262 | 19 | 47 862 | 21 | 183 |
 Kuba |
Hawana | 110 860 | 1 | 11 423 952 | 1 | 103 |
| Martynika (FR) |
Fort-de-France | 1128 | 9 | 397 732 [3] | 8 | 356 |
 Montserrat (UK) |
Brades | 102 | 24 | 5079 | 27 | 50 |
 Antyle Holenderskie (NL) |
Willemstad | 960 | 10 | 225 369 | 12 | 235 |
 Portoryko |
San Juan | 9104 | 5 | 3 958 128 | 4 | 287 |
| Saint-Barthélemy (FR) |
Gustavia | 21 | 27 | 7492 | 26 | 357 |
| Saint-Martin (FR) |
Marigot | 54 | 25 | 29 376 | 22 | 544 |
 Saint Kitts i Nevis |
Basseterre | 261 | 20 | 39 817 | 21 | 153 |
 Saint Lucia |
Castries | 616 | 12 | 159 585 | 13 | 259 |
 Saint Vincent i Grenadyny |
Kingstown | 389 | 16 | 118 432 | 14 | 304 |
 Trynidad i Tobago |
Port-of-Spain | 5128 | 7 | 1 231 323 | 6 | 240 |
 Turks i Caicos (UK) |
Cockburn Town | 430 | 15 | 22 352 | 24 | 52 |
[ edytuj ] Zobacz też
- Ugrupowania integracyjne w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach
- Ameryka Środkowa
- Indie Zachodnie
- Federacja Indii Zachodnich
- Legia Naddunajska
- Kazimierz Lux – pirat polskiego pochodzenia
Przypisy
- ↑ Dane na podst. Encyklopedia PWN . [dostęp 24 września 2008].
- ↑ Údaje z www.cia.gov (platné k červenci 2008)
- ↑ 3,0 3,1 Hodnoty ze stránek francouzského statistického úřadu (rok 2006)
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Karaiby . [dostęp 24 września 2008]. – galerie zdjęć i informacje dotyczące wysp na Karaibach
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| WSA oddalił skargę na decyzję KRRiT ws. mutipleksu dla TV Trwam | ||
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę fundacji o. Tadeusza Rydzyka Lux Veritatis na odmowną decyzję KRRiT dotyczącą miejsca na multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej dla TV Trwam. Fundacja zapowiada skargę kasacyjną do NSA.
|
||
| WSA oddalił skargę na decyzję KRRiT ws. mutipleksu dla TV Trwam | ||
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę fundacji o. Tadeusza Rydzyka Lux Veritatis na odmowną decyzję KRRiT dotyczącą miejsca na multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej dla TV Trwam. Fundacja zapowiada skargę kasacyjną do NSA.
|
||
| Zatrzymano osobę wynoszącą tajne dokumenty z Watykanu | ||
Żandarmeria watykańska ujęła osobę podejrzaną o przekazywanie mediom tajnych dokumentów Sekretariatu Stanu oraz prywatnej kancelarii papieża.
|
||
| Sikorski o filozofii PiS: Dostać lanie i uważać się za zwycięzcę | ||
Filozofia PiS, także w dziedzinie polityki zagranicznej, to: rzucić się na olbrzyma, dostać lanie, a potem uważać się za zwycięzcę moralnego - mówił szef MSZ Radosław Sikorski na piątkowej Radzie Krajowej PO.
|
||
| Sondaż: Polacy sceptycznie o bojkocie Euro na Ukrainie | ||
Ponad połowa Polaków sceptycznie odnosi się do idei politycznego bojkotu Euro 2012 na Ukrainie. Tak wynika z sondażu przeprowadzonego przez Centrum Badania Opinii Społecznej.
|
