Karol I Habsburg
 |
Ten artykuł od 2010-06 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym , należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Karol I Habsburg-Lotaryński Z Bożej Łaski cesarz Austrii, apostolski król Węgier, król Czech, Dalmacji, Chorwacji, Slawonii, Galicji, Lodomerii i Ilyrii, król Jerozolimy etc, etc |
|
 |
|
| Cesarz Austrii | |
| Okres panowania | od 21 listopada 1916 do 11 listopada 1918 |
| Poprzednik | Franciszek Józef I |
| Następca | – |
| Król Węgier | |
| Okres panowania | od 21 listopada 1916 do 1921 |
| Poprzednik | Franciszek Józef I |
| Następca | – |
| Król Czech | |
| Okres panowania | od 21 listopada 1916 do 11 listopada 1918 |
| Poprzednik | Franciszek Józef I |
| Następca | – |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Habsbursko-Lotaryńska |
| Urodzony | 17 sierpnia 1887 |
| Zmarł | 1 kwietnia 1922 |
| Ojciec | Otton Habsburg-Lotaryński |
| Matka | Maria Józefa Wettyn |
| Żona | Zyta Burbon-Parmeńska |
| Odznaczenia | |
    |
|
| Błogosławiony | |
| Karol I Habsburg | |
| Kościół / wyznanie | rzymskokatolicki |
| Data beatyfikacji | 3 października 2004 Plac Świętego Piotra przez Jana Pawła II |
| Wspomnienie | 21 października |
Karol I Habsburg-Lotaryński (Karl Franz Josef Ludwig Hubert Georg Maria von Habsburg-Lothringen) (ur. 17 sierpnia 1887 w Persenbeug , zm. 1 kwietnia 1922 w Funchal na Maderze ) – ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (jako król Węgier – Karol IV, jako król Czech – Karol III), pochodził z dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej . Przez Kościół katolicki ogłoszony błogosławionym .
Spis treści |
[ edytuj ] Młodość
Syn arcyksięcia Ottona ( 1865 - 1906 ) – młodszego brata arcyksięcia Franciszka Ferdynanda ( 1863 - 1914 ) i Marii Józefy Saskiej (córki króla Saksonii Jerzego I Wettyna ), następca Franciszka Józefa I . W 1900 rozpoczął naukę w wiedeńskim Gimnazjum Szkockim . Nie zdawał matury, ponieważ cesarz Franciszek Józef uważał, że arcyksiążę nie powinien konkurować z tymi, którzy mogliby stać się w przyszłości jego poddanymi. W latach 1906 - 1908 był słuchaczem uniwersytetu praskiego . Jednocześnie rozwijał karierę wojskową. W 1903 został mianowany podporucznikiem, a w 1905 rozpoczął regularną służbę wojskową.
W 1909 poznał, w 1911 ożenił się z księżniczką Zytą Parmeńską . Mieli ośmioro dzieci, w tym pięciu synów. Ich najstarszym synem był Otto von Habsburg ( 1912 - 2011 ). Najmłodsza córka, Elżbieta, urodziła się w 1922 już po śmierci ojca.
Małżeństwo Franciszka Ferdynanda było morganatyczne (potomstwo z tego związku nie miało praw do tytułów, funkcji i dóbr dziedziczonych w rodzinie małżonka wyższego stanem). Po zabójstwie Franciszka Ferdynanda w 1914 , Karol stał się następcą tronu. Lata 1914 – 1916 spędził jako dowódca sztabowy na froncie I wojny światowej .
Cesarz Franciszek Józef był bardzo zadowolony z perspektywy objęcia tronu przez Karola, który przypominał go zarówno fizycznie jak i ze względu na konserwatywne poglądy. Cesarz doceniał zalety młodego następcy tronu, który stopniowo stał się jego zaufanym. Franciszek Józef tak pisał o Karolu:
 |
[ edytuj ] Panowanie
11 listopada 1916 został wezwany do Wiednia, w związku ze złym stanem zdrowia cesarza, który zmarł dziesięć dni później. 30 grudnia 1916 został koronowany na króla Węgier . Podejmował nieskuteczne działania na rzecz zakończenia wojny i ocalenia monarchii austro-węgierskiej (tzw. Sprawa Sykstusa ) oraz przekształcenia jej w federację autonomicznych krajów narodowych ( Manifest "Do moich ludów" ). Wszystkie podejmowane wysiłki spełzły na niczym i los Austrii został ostatecznie związany z losem cesarstwa niemieckiego . Upadek tego ostatniego w 1918 pociągnął za sobą koniec Habsburgów (choć monarchia w Niemczech upadła kilka dni wcześniej, niż w Austrii i na Węgrzech).
11 listopada 1918 ogłosił, że nie abdykuje, ale rezygnuje z udziału w rządach. 24 marca 1919 przekroczył wraz z rodziną granicę Szwajcarii . Para cesarska żyła tam w bardzo trudnych warunkach materialnych, gdyż dobra państwowe Habsburgów zostały skonfiskowane przez władze młodej Republiki Niemieckiej Austrii (która domagała się oficjalnej abdykacji Karola – ponieważ ten oficjalnie nie abdykował, rodzina cesarska musiała opuścić Austrię).
W 1921 Karol podjął dwie nieudane próby restauracji swojej władzy na Węgrzech , zakończone niepowodzeniem, przez działania Miklósa Horthy'ego .
[ edytuj ] Pełna tytulatura
Karol, z Bożej Łaski cesarz Austrii, apostolski król Węgier, król Czech, Dalmacji, Chorwacji, Slawonii, Galicji, Lodomerii i Ilyrii, król Jerozolimy etc, etc. arcyksiążę Austrii, wielki książę Toskanii i Krakowa, książę Lotaryngii, Salzburga, Styrii, Karyntii, Krainy i Bukowiny, wielki książę Siedmiogrodu, margrabia Moraw, książę Dolnego i Górnego Śląska, Modeny, Parmy, Piacenzy, Guastalli, Oświęcimia i Zatoru, Cieszyna, Friaul, Raguzy i Zary, uksiążęcony hrabia Habsburga i Tyrolu, Kyburga, Goricy i Kradiski, książę Trydentu i Brixen, margrabia Łużyc Dolnych i Górnych oraz Istrii, hrabia Hohenembs, Feldkirch, Bregenz, Sonnenebergu, pan Triestu, Cattaro i Marchii Wendyjskiej, wielki wojewoda województwa Serbii, etc, etc.
[ edytuj ] Wygnanie i śmierć
Decyzją państw Ententy został wygnany na portugalską wyspę Maderę . Wraz z nim na wygnanie udała się jego żona, a później także dzieci. Zmarł na zapalenie płuc , które pogłębiło się w związku z wilgotnym klimatem wyspy i złymi warunkami, w jakich przebywała rodzina. Został pochowany w kościele Nossa Senhora do Monte w Funchal . Jego grobowiec zajmuje osobną kaplicę w kościele.
[ edytuj ] Beatyfikacja
Proces beatyfikacyjny rozpoczął się w 1949 . Karol został beatyfikowany 3 października 2004 przez papieża Jana Pawła II w Rzymie . Liturgiczne wspomnienie bł. Karola przypada 21 października .
Zachowały się relacje, że rodzice Karola Wojtyły nadali przyszłemu papieżowi imię Karol właśnie na cześć ostatniego cesarza Austrii Karola Habsburga. Drugie imię Józef, miał zawdzięczać Karol cesarzowi Franciszkowi Józefowi . Papież spotkał się kiedyś z cesarzową Zytą, żoną ostatniego cesarza Austrii Karola I Habsburga, witając ją słowami "Miło mi powitać cesarzową mojego ojca". W rodzinie Wojtyłów silna była więź sympatii z Austrią. Ostatnim błogosławionym, którego Jan Paweł II wyniósł na ołtarze, był właśnie ostatni cesarz Austrii Karol I Habsburg [1] .
[ edytuj ] Genealogia
| Prapradziadkowie |
cesarz Austrii |
król Bawarii |
Franciszek I Burbon |
Karol Ludwik Habsburg |
Maksymilian Wettyn |
król Bawarii |
Ferdynand Koburg |
cesarz Brazylii |
| Pradziadkowie |
Franciszek Karol Habsburg |
król Obojga Sycylii |
król Saksonii |
król Portugalii |
||||
| Dziadkowie |
Karol Ludwik Habsburg |
król Saksonii |
||||||
| Rodzice |
Otto Franciszek Habsburg |
|||||||
|
Karol I Habsburg-Lotaryński (1877-1922), cesarz Austrii |
||||||||
| Poprzednik Franciszek Józef I |
 |
cesarz Austrii 1916-1918 |
|
Następca republika [2] |
| Poprzednik Franciszek Józef I |
 |
król Węgier 1916-1921 |
|
Następca regencja Mikołaja Horthy [2] |
| Poprzednik Franciszek Józef I |
 |
król Czech 1916-1918 |
|
Następca republika ( Czechosłowacja ) |
| Poprzednik Franciszek Józef I |
 |
król Galicji i Lodomerii 1916-1918 |
|
Następca przyłączenie do Polski |
| Poprzednik Franciszek Józef I Habsburg |
 |
Król Chorwacji 1916-1918 |
|
Następca republika ( Państwo Słoweńców, Chorwatów i Serbów ) |
| Poprzednik Ferdynand I Habsburg |
|
arcyksiążę Austrii 1916 - 1918 |
|
Następca republika |
| Poprzednik Franciszek Józef I |
 |
wielki książę Krakowa 1916 - 1918 |
|
Następca przyłączenie do Polski |
| Poprzednik Franciszek Józef I |
.svg&filetimestamp=20110607203513) |
wielki książę Siedmiogrodu 1916 - 1918 |
|
Następca przyłączenie do Rumunii |
| Poprzednik nowy tytuł |
|
Pretendent do tronu Austrii 1918 - 1922 |
|
Następca Otto Habsburg |
| Poprzednik nowy tytuł |
|
Pretendent do tronu Węgier 1921 - 1922 |
|
Następca Otto Habsburg |
| Poprzednik nowy tytuł |
|
Pretendent do tronu Czech 1918 - 1922 |
|
Następca Otto Habsburg |
| Poprzednik Franciszek Józef I |
.png&filetimestamp=20100920092323) |
głowa Domu Habsburskiego 1916-1922 |
|
Następca Otto Habsburg |
Przypisy
|
||||||||||||||||||||||||||||||
| WSA oddalił skargę na decyzję KRRiT ws. mutipleksu dla TV Trwam | ||
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę fundacji o. Tadeusza Rydzyka Lux Veritatis na odmowną decyzję KRRiT dotyczącą miejsca na multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej dla TV Trwam. Fundacja zapowiada skargę kasacyjną do NSA.
|
||
| WSA oddalił skargę na decyzję KRRiT ws. mutipleksu dla TV Trwam | ||
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę fundacji o. Tadeusza Rydzyka Lux Veritatis na odmowną decyzję KRRiT dotyczącą miejsca na multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej dla TV Trwam. Fundacja zapowiada skargę kasacyjną do NSA.
|
||
| Zatrzymano osobę wynoszącą tajne dokumenty z Watykanu | ||
Żandarmeria watykańska ujęła osobę podejrzaną o przekazywanie mediom tajnych dokumentów Sekretariatu Stanu oraz prywatnej kancelarii papieża.
|
||
| Sikorski o filozofii PiS: Dostać lanie i uważać się za zwycięzcę | ||
Filozofia PiS, także w dziedzinie polityki zagranicznej, to: rzucić się na olbrzyma, dostać lanie, a potem uważać się za zwycięzcę moralnego - mówił szef MSZ Radosław Sikorski na piątkowej Radzie Krajowej PO.
|
||
| Sondaż: Polacy sceptycznie o bojkocie Euro na Ukrainie | ||
Ponad połowa Polaków sceptycznie odnosi się do idei politycznego bojkotu Euro 2012 na Ukrainie. Tak wynika z sondażu przeprowadzonego przez Centrum Badania Opinii Społecznej.
|
