Kodeks cywilny

Kodeks cywilny (skrót k.c. lub w języku prawniczym również kc) – usystematyzowany według określonych reguł (nawiązujących do systematyki pandektowej) zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego obejmujący przynajmniej podstawowy zestaw instytucji z tej dziedziny.

Polski kodeks cywilny

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny
Nazwa potoczna	Kodeks cywilny
Skrót nazwy	K.c., kc, k.c.
Data wydania	23 kwietnia 1964
Miejsce publikacji	Polska , Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93
Data wejścia w życie	18 maja 1964 1 stycznia 1965
Rodzaj aktu	ustawa
Przedmiot regulacji	prawo cywilne , w tym normy ogólne, prawo osobowe , rzeczowe , spadkowe , zobowiązań
Status	obowiązujący
Ostatnio zmieniony przez	Dz. U. z 2011 r. Nr 85, poz. 458
Wejście w życie ostatniej zmiany	23 października 2011
Przeczytaj: Ważne zastrzeżenia !

Kodeks cywilny w Polsce wydany został ustawą z 23 kwietnia 1964. Wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1965, z wyjątkiem artykułów 160–167, 178, 213–219 i 1058–1088, które weszły w życie z dniem ogłoszenia, czyli 18 maja 1964. Opublikowany został w Dzienniku Ustaw nr 16, poz. 93 z 1964. Organem wydającym był Sejm PRL , a organami zobowiązanymi: Rada Ministrów , Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Obrony Narodowej .

Geneza

Uchwalenie kodeksu cywilnego w Polsce wywołane było w głównej mierze potrzebą unifikacji polskiego prawa cywilnego oraz unowocześnieniem dotychczasowych przepisów. Do momentu wejścia w życie kodeksu cywilnego w zakresie stosunków cywilnoprawnych obowiązywały:

• ustawa z dnia 18 lipca 1950 r. – Przepisy ogólne prawa cywilnego ( Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 311 ),
• dekret z dnia 11 października 1946 r. – Prawo rzeczowe (Dz. U. Nr 57, poz. 319),
• rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. – Kodeks zobowiązań (Dz. U. Nr 82, poz. 598),
• dekret z dnia 8 października 1946 r. – Prawo spadkowe (Dz. U Nr 60, poz. 328),
• rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. – Kodeks handlowy (w pozostałej części kodeks obowiązywał do końca 2000 r.) ( Dz. U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502 ),
• ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o obrocie nieruchomościami rolnymi ( Dz. U. z 1957 r. Nr 39, poz. 172 ),
• ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych ( Dz. U. z 1963 r. Nr 28, poz. 168 ),
• rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 94, poz. 848),
• rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o rejestrowym zastawie rolniczym ( Dz. U. z 1928 r. Nr 38, poz. 360 ),
• ustawa z dnia 14 marca 1932 r. o rejestrowym zastawie drzewnym ( Dz. U. z 1932 r. Nr 31, poz. 317 ),
• ustawa z dnia 28 kwietnia 1938 r. o rejestrowych prawach rzeczowych na pojazdach mechanicznych ( Dz. U. z 1938 r. Nr 36, poz. 302 ),
• ustawa z dnia 15 czerwca 1939 r. o zastawie rejestrowym na maszynach i aparatach ( Dz. U. z 1939 r. Nr 60, poz. 394 ),
• rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 czerwca 1924 r. o lichwie pieniężnej ( Dz. U. z 1924 r. Nr 56, poz. 574 ),
• dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 3 grudnia 1935 r. o wysokości odsetek ustawowych ( Dz. U. z 1935 r. Nr 88, poz. 545 );

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny ( Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 94 , z późn. zm.), która zawiera w głównej mierze przepisy derogacyjne , kolizyjne i intertemporalne przygotowała polski system prawa do wejścia w życie kodeksu cywilnego. Akty prawne wymienione wyżej zostały w całości lub w części uchylone przez ustawę Przepisy wprowadzające kodeks cywilny.

Zawartość polskiego kodeksu cywilnego

Polski kodeks cywilny składa się z czterech ksiąg: części ogólnej (art. 1–125) dotyczącej m.in. osób i czynności prawnych, oraz ksiąg regulujących kolejno: prawo rzeczowe (art. 126–352), prawo zobowiązań (art. 353–921) oraz prawo spadkowe (art. 922–1088).

Księgi dzielą się na tytuły , tytuły na działy, działy na rozdziały, a niektóre rozdziały na oddziały.

Na podstawie kodeksu cywilnego wydanych zostało 10 rozporządzeń .

Nowelizacje

Do końca roku 2011 wydane zostały 64 akty zmieniające polski kodeks cywilny. Nie został jednak wydany dotąd jego oficjalny tekst jednolity .

Pierwsza nowelizacja nastąpiła w 1971 r. W okresie PRL-u kodeks cywilny nowelizowany był ośmiokrotnie.

Bardzo obszerna nowelizacja nastąpiła w 1990 r. w związku z transformacją ustrojową w Polsce. Przejście z gospodarki centralnie sterowanej na gospodarkę kapitalistyczną wywołało potrzebę dokonania głębokich zmian w kodeksie cywilnym, głównie w zakresie własności oraz umów (wprowadzono do kodeksu cywilnego np. zasadę swobody umów , która jest jednym z fundamentów gospodarki wolnorynkowej – wysławia ją art. 353¹ kodeksu cywilnego).

Zobacz też

• kodeks

Linki zewnętrzne

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny ( Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 )
• Tekst jednolity kodeksu cywilnego . kodeks-cywilny.org
• Kodeks cywilny z podziałem na artykuły Dziennik Wyroków i Ogłoszeń Sądowych ebos.pl