Kolorado

	Kolorado
	State of Colorado
Flaga stanowa Kolorado	Pieczęć stanowa Kolorado
	Przydomek: The Centennial State
	Dewiza: Nil sine numine
Państwo	Stany Zjednoczone
Stolica	Denver
Język urzędowy	angielski
Mieszkańcy	Coloradan, Coloradoan
Gubernator	John Hickenlooper ( D )
Największe miasto	Denver
Powierzchnia ; • ogółem; • lądowa; • wodna; • % wodna	na 8. miejscu ; 269 837 km²; 268 879 km²; 962 km²; 0, 36 %
Szerokość; Długość; Wzniesienie; • najwyższe; • średnie; • najniższe	451 km; 612 km; ; 4399 m; 2073 m; 1021 m
Szerokość geograficzna	37°N – 41°N
Długość geograficzna	102°W – 109°W
Populacja ( 2000 );	na 24. miejscu ; 4 301 261
Gęstość ( 2000 );	na 37. miejscu; 16, 01 os./km²
	Piramida wieku;
Wejście do Unii; • kolejność; • data	; 38; 1 sierpnia 1876
Strefa czasowa ; Czas letni	UTC-7:00 ; UTC-6:00
ISO 3166-2	US-CO
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Ten artykuł dotyczy stanu w USA. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy .

Kolorado (ang. Colorado)( wymowa:/kɒləˈrɑːdoʊ/ ^{? / i}) – stan w środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych .

Na północy graniczy z Wyoming i Nebraską , na wschodzie z Kansas , na południu z Oklahomą i Nowym Meksykiem , a na zachodzie z Utah . Kolorado jest jednym z trzech stanów USA nie mających naturalnych granic. Wyznaczają je: długość i szerokość geograficzna, a tym samym Kolorado ma kształt czworoboku. Nazwa terytorium, a następnie stanu pochodzi od nazwy rzeki Kolorado , której hiszpańska nazwa brzmi - Rio Colorado^[1].

Spis treści

1 Historia
2 Geografia
3 Symbole stanu
4 Demografia
- 4.1 Podział rasowo-etniczny
- 4.2 Religie
5 Przemysł i bogactwa naturalne
6 Uniwersytety i wyższe uczelnie
7 Bibliografia
8 Linki zewnętrzne
9 Przypisy

[ edytuj ] Historia

Pierwotnie ziemie tego regionu były zamieszkiwane przez Indian, którzy przybyli do Kolorado wraz z końcem epoki lodowcowej. Na początku XVIII wieku tereny dzisiejszego stanu Kolorado zostały opanowane przez Hiszpanów. Najstarsze artefakty należące od pierwszych Indian datowane są na 11 200 lat p.n.e. W 1803 roku północna część dzisiejszego stanu została zakupiona od Francji, jako część francuskiej Luizjany. W 1848 roku południowa część stała się terytorium Stanów Zjednoczonych po wojnie amerykańsko-meksykańskiej . W roku 1858 odkryto złoża złota. W latach 1864 – 1870 miały miejsce wojny z Indianami.

[ edytuj ] Geografia

Kolorado jest wyżynno - górzystym stanem, gdzie średnia wysokość nad poziom morza jest wyższa niż 1 000 m. Tym samym jest to jedyny stan, cała jego powierzchnia leży powyżej 1 000 m n.p.m. Trzy czwarte powierzchni stanu to tereny wyżynne i wybitnie górzyste, obszary te leżą powyżej 1 500-2 000 m n.p.m. Jedynie wschodnia część jest płaska. Najwyższy szczyt Kolorado - Mount Elbert wznosi się na 4 399 m n.p.m. Zachodnią część stanu zajmują Góry Skaliste i Wyżyna Kolorado , wschodnią - obszar Wielkich Równin .

Kolorado znajduje się w strefie klimatu podzwrotnikowego kontynentalnego, który jest także suchy. W górach występuje wielopiętrowość klimatyczna. Opady są niskie i wynoszą średnio od 380 do 630 mm rocznie. Wyższe opady występują w górach. Warto tu jednak zwrócić uwagę na lokalne różnice związane z ukształtowaniem terenu, gdzie górskie doliny są miejscami relatywnie suchymi. Zimy w Kolorado są śnieżne i mroźne. Lata zaś, z pominięciem obszarów górskich są gorące i suche. W zachodniej części stanu temperatury wynoszą od 16 °C do 21 °C latem, choć mogą być wyższe (zależy to od wysokości nad poziomem morza i miejsca). W wysokich partiach gór panuje alpejski klimat i wręcz arktyczny klimat co jest związane ze znacznymi wysokościami (powyżej 3 000 m n.p.m.). Wschodnia część Kolorado cechuje się ekstremami termicznymi, gdzie zimą średnie wartości termiczne wynoszą kilka stopni poniżej zera, ale mogą obniżyć się do wartości od 18 °C do -23 °C. Lata są upalne , powyżej 30 °C, temperatury rzędu 35-38 °C nie należą do rzadkości. Taki rozkład temperatur jest związany jest z rzeźbą terenu Ameryki Północnej, co wiąże się z napływem mas powietrza- mroźnych, arktycznych zimą i gorących zwrotnikowych latem. Najwyższą temperaturę w Kolorado zanotowano 11 lipca 1888 roku i wynosiła ona 48 °C. Najniższa zanotowana temperatura miała miejsce 1 lutego 1985 roku i wynosiła -52 °C.^[2]^[3]^[4]

Ze stanu Kolorado, a dokładnie z wysokiego pasma Gór Skalistych wypływają większe rzeki USA. Są to oczywiście Rio Colorado czyli Kolorado i Rio Grande i liczne dopływy Missisipi jak rzeka Arkansas . Tym samym stan Kolorado należy do dwóch zlewisk: Oceanu Spokojnego i Zatoki Meksykańskiej ( Ocean Atlantycki ). W górach liczne są polodowcowe jeziora .

Roślinność zróżnicowana ze względu na rzeźbę terenu. W górach rosną lasy iglaste i wysokogórskie łąki, zaś na wschodnie suche prerie , w większości zastąpione przez pola uprawne i łąki. W południowo-zachodniej części stanu występują obszary półpustynne.

Liczba hrabstw: 64
Największe hrabstwo: Las Animas
Liczba parków narodowych: 4

[ edytuj ] Symbole stanu

Dewiza: Nil sine numine (Nic bez opatrzności Boskiej)
Przydomek: The Centennial State
Znaczenie przydomku: Stan Stulecia
Symbole:

[ edytuj ] Demografia

W 2005 Kolorado zamieszkiwało 4 665 177 osób. Przyrost naturalny wyniósł 205 321 osób , a migracyjny 47 740. Około 5-6% mieszkańców stanu Kolorado, to osoby przebywające nielegalnie, a 20% populacji tego stanu to Latynosi. Spora część osób latynoskiego pochodzenia posługuje się wyłącznie językiem hiszpańskim, nie znając języka angielskiego^[5].

[ edytuj ] Podział rasowo-etniczny

[ edytuj ] Religie

Chrześcijaństwo 68%
- Protestantyzm 44%
- Katolicyzm 23%
Buddyzm 1%
Judaizm 1%
Inne 3%
Odmowa odpowiedzi 6%
Agnostycyzm i Ateizm 21%

[ edytuj ] Przemysł i bogactwa naturalne

Wiele firm i przedsiębiorstw ma w stanie Kolorado swe siedziby, a najbardziej znane z nich są podane w poniższej tabeli. Główne uprawy rolne to: kukurydza, pszenica, buraki cukrowe, jęczmień, ziemniaki, jabłka, brzoskwinie. Można tu też znaleźć wielkie hodowle bydła, owiec, i drobiu. Wydobywa się też ( uran i molibden ).

Największe przedsiębiorstwa i spółki mające siedzibę w Kolorado	Oddział przemysłu
Quark Inc.	komputerowy
J.D. Edwards	komputerowy
Janus Capital Group	usługi inwestycyjne
RE/MAX	nieruchomości
EchoStar Communications Corporation	elektroniczny, komunikacyjny
Newmont Mining	wydobywczy, górnictwo
Coors Brewing Company	browarnictwo
Vail Resorts	wyciągi narciarskie
Aspen Skiing Company	wyciągi narciarskie

[ edytuj ] Uniwersytety i wyższe uczelnie

Colorado State University
University of Colorado at Denver
University of Colorado at Boulder
University of Northern Colorado
Colorado College
University of Denver

[ edytuj ] Bibliografia

Encyklopedia Geograficzna Świata: Ameryka Północna. Wydawnictwo OPRES Kraków 1997 ISBN 83-85909-20-6

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

Oficjalna strona stanu

Przypisy

↑ "Colorado Department of Personnel & Administration (DPA) Division of Information Technologies (DoIT)". Colorado.gov. Retrieved 2010-10-24.
↑ DRI.edu Western Regional Climate Center. Retrieved October 24, 2006.
↑ Record Highest Temperatures by State" (PDF) Climatic Data Center . January 1, 2004. Retrieved January 11, 2007.
↑ "Record Lowest Temperatures by State" (PDF) Climatic Data Center January 1, 2004. Retrieved January 11, 2007.
↑ talking about Colorado in "nada" Elcastellano.org. 2007-06-30.Retrieved 2010-07-30.

[0] "Colorado Department of Personnel & Administration (DPA) Division of Information Technologies (DoIT)". Colorado.gov. Retrieved 2010-10-24.

[1] DRI.edu Western Regional Climate Center. Retrieved October 24, 2006.

[2] Record Highest Temperatures by State" (PDF) Climatic Data Center . January 1, 2004. Retrieved January 11, 2007.

[3] "Record Lowest Temperatures by State" (PDF) Climatic Data Center January 1, 2004. Retrieved January 11, 2007.

[4] talking about Colorado in "nada" Elcastellano.org. 2007-06-30.Retrieved 2010-07-30.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia