Koronacja
Koronacja – uroczysty akt intronizacji suwerennego władcy związany z przekazaniem mu insygniów władzy i nałożeniem ozdobnego nakrycia głowy w postaci czepca, korony, mitry lub diademu. W kulturze europejskiej drobiazgowo rozbudowany obrządek sakramentalium połączony najczęściej z liturgią mszalną .
[ edytuj ] Starożytność
Zwyczaj koronacji związany z nałożeniem na głowę monarchy wieńca lub diademu narodził się w starożytności . Praktykowany był początkowo na Bliskim Wschodzie i w Persji . Z czasem jednak obrzęd ten przyjął się też w innych częściach świata.
Ceremonia koronacji funkcjonowała w starożytnym Egipcie , gdzie dwaj arcykapłani wcielający się w rolę bogów Horusa i Tota przekazywali nowemu faraonowi podwójną koronę Górnego i Dolnego Egiptu oraz pastorał Heka i bicz Nehaha . W Asyrii nowy władca poprzedzany przez kapłana wzywającego imienia boga, niesiony był procesyjnie do świątyni Aszura w mieście Aszur , gdzie oddawał hołd wizerunkowi boga, następnie zaś namaszczany był przez kapłanów i przyjmował insygnia władzy. W starożytnym Rzymie , ze względu na silne wpływy tradycji republikańskiej , początek panowania nowego cesarza w okresie pryncypatu wiązał się wyłącznie ze złożeniem stosownych ofiar . W późniejszych wiekach, od czasów panowania Juliana Apostaty związany był z podniesieniem nowego władcy na tarczy przez dowódców jego wojsk.
[ edytuj ] Kraje chrześcijańskie
W krajach chrześcijańskich koronacja była traktowana jako sakramentalium i wiązała się z uroczystą mszą świętą , podczas której arcybiskup - metropolita nakładał koronę na głowę monarchy, a także, nawiązując do tradycji królów Izraela , namaszczał go olejkami świętymi. Wiązało się to z wiarą, że wszelka władza pochodzi od Boga , a także że król jest posłańcem bożym (por. również J 19:10-11 – rozmowa Jezusa z Piłatem : "Rzekł więc Piłat do Niego: «Nie chcesz mówić ze mną? Czy nie wiesz, że mam władzę uwolnić Ciebie i mam władzą Ciebie ukrzyżować?» Jezus odpowiedział: «Nie miałbyś żadnej władzy nade Mną, gdyby ci jej nie dano z góry. Dlatego większy grzech ma ten, który Mnie wydał tobie»." [1] ). Jednocześnie potwierdzało to zwierzchność papieża nad monarchą (zob. papocezaryzm ). Podczas swojej koronacji na Cesarza Francuzów , Napoleon Bonaparte , wziął koronę z rąk papieża i sam nałożył ją sobie na głowę, tym samym pokazując swoją niezależność wobec niego.
W poszczególnych krajach koronacja zwykle odbywała się w jednym kościele, który był najczęściej katedrą metropolitalną lub miał dla niego szczególne znaczenie. Tradycyjnie, królowie francuscy koronowani byli w Reims , angielscy w Opactwie Westminster . W Polsce , do 1320 koronacje odbywały się w Gnieźnie , a potem w Krakowie . Trzej królowie ( Stanisław Leszczyński , Stanisław August Poniatowski i Mikołaj I ) koronowani byli w Warszawie . Tradycyjnie koronacja trwała trzy dni, od soboty , przy czym główny akt następował w niedzielę .
Królom elekcyjnym dopiero koronacja dawała prawo sprawowania rządów.
[ edytuj ] Współczesność
Większość monarchii europejskich zaprzestała organizowania ceremonii koronacyjnych na przełomie XIX i XX wieku. Obecnie tylko królowie Wielkiej Brytanii i królowie Tonga poddają się rytuałowi koronacji połączonej z liturgią mszalną. Inni monarchowie składają przysięgę na konstytucję w parlamencie lub ich intronizacja ma charakter świecki.
[ edytuj ] Koronacja obrazu
W Kościele katolickim istnieje obrzęd koronacji obrazu, co jest symbolicznym uhonorowaniem przedstawionej na nim postaci. Zazwyczaj dotyczy to Maryi .
Przypisy
- ↑ cyt. za Biblią Tysiąclecia
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Bibliografia
- Paweł Janowski [współautor D. Prucnal], Koronacja I. Królewska, w: Encyklopedia Katolicka, Lublin 2002, t. IX, kol. 2877-879.
- Paweł Janowski , Koronacja II. Cesarska III. Papieska, w: Encyklopedia Katolicka, Lublin 2002, t. IX, kol. 879-881.
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
Home Page , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

