Koszykówka

Ten artykuł dotyczy dyscypliny. Zobacz też: Koszykówka (pismo) .

Michael Jordan – ikona koszykówki

Koszykówka (piłka koszykowa) – dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie próbując zdobyć punkty umieszczając piłkę w koszu. Jest jedną z najpopularniejszych i najchętniej oglądanych dyscyplin na świecie. Za początek narodzin tej gry uważa się grudzień 1892 roku, a za jej twórcę uznaje się Jamesa Naismitha .

Spis treści

1 Historia
2 Reguły gry
- 2.1 Niektóre zasady gry (uproszczone)
- 2.2 Pozycje koszykarskie
3 Koszykówka na świecie
4 Zobacz też
5 Linki zewnętrzne
6 Przypisy

[ edytuj ] Historia

Typowa piłka do koszykówki

Pierwsze boisko do koszykówki

Koszykówkę wymyślił w grudniu 1891 roku Kanadyjczyk James Naismith , nauczyciel w stanie Massachusetts w USA, w odpowiedzi na prośbę, by opracował grę zespołową, którą mogliby uprawiać studenci college'u zimą w sali. Początkowo do gry w koszykówkę używano zwykłej piłki futbolowej^[1]. Zasady koszykówki były bardzo proste i zostały spisane przez twórcę tego sportu. Gra ta stawała się coraz bardziej znana, a jej zasady zmieniały się. Wkrótce koszykówka była znana w całej Ameryce Północnej. 6 czerwca 1946 zostało założone BAA (Basketball Association of America), które później (jesienią 1949 ) przybrało nazwę NBA (National Basketball Association).

[ edytuj ] Reguły gry

W koszykówkę grają dwie drużyny, po pięciu zawodników każda. Celem każdej z drużyn jest zdobywanie punktów za celne rzuty do kosza przeciwnika i zapobieganie zdobywaniu punktów przez drużynę przeciwną. Nad właściwym przebiegiem gry czuwają sędziowie, sędziowie stolikowi i komisarz. Zwycięzcą meczu zostaje drużyna, która na koniec czasu gry uzyska większą liczbę punktów.
Kosze umieszczone są na wysokości 3, 05 metra . Punkty otrzymuje się za umieszczenie piłki w koszu:

1 punkt za udany rzut osobisty z linii rzutów wolnych
2 punkty za rzut z akcji wykonany z odległości mniejszej niż linia rzutów za trzy punkty
3 punkty za rzut zza linii rzutów za trzy punkty (6, 75 m) [w NBA 7, 24 m]

Boisko do gry to płaska, twarda powierzchnia wolna od przeszkód, o wymiarach 28 m długości i 15 m szerokości, mierzonych od wewnętrznych krawędzi linii ograniczających boisko.

Zobacz też: Back court .

	FIBA	NBA	WNBA	NCAA
Linia rzutów za 3 punkty (od środka obręczy)	6, 75 m	7, 24 m	6, 25 m	6, 32 m
Linia rzutów wolnych (od obręczy)	4, 00 m	3, 96 m (13ft)	3, 96 m	3, 96 m
Czas trwania meczu	4 × 10 min	4 × 12 min	4 × 10 min	2 × 20 min
Czas na rozegranie akcji	24 s	24 s	24 s	35 s
Wymiary boiska	28 × 15 m	28, 65 × 15, 24 m	28 × 15 m	25, 6 × 15, 24 m
Obwód piłki	w zależności od kategorii rozgrywek	74, 93 cm	72, 39 cm	72, 25 cm
Masa piłki	560-602 g	560-602 g	496-530 g	560-602 g

Boisko do koszykówki wg przepisów FIBA obowiązujących od roku 2010

Boisko do koszykówki wg przepisów FIBA obowiązujących do 2010 roku

Wymiary tablicy do gry w koszykówkę

[ edytuj ] Niektóre zasady gry (uproszczone)

Błąd 3 sekund – gracz ataku przebywa w obszarze ograniczonym (tzw. "trumna") bez piłki lub nie podając lub oddając rzutu przez 3 sekundy.
Błąd 5 sekund – gracz po wznowieniu np. po zdobyciu punktów, lub autu przez rywala, trzyma piłkę i przez 5 sekund nie rozpoczyna akcji swojej drużyny – drużyna traci piłkę na korzyść przeciwnika.
Błąd 8 sekund – drużyna musi wyprowadzić piłkę ze swojej połowy (obrony) w ciągu 8 sekund.
Błąd 24 sekund – drużyna musi w ciągu 24 sekund oddać rzut na kosz, a piłka musi dotknąć obręczy. Jeśli to nie nastąpi, drużyna przeciwna rozpoczyna grę z autu .
Błędy kozłowania
Aut – piłka opuszcza boisko, przeciwnik rozpoczyna grę w miejscu, gdzie piłka opuściła pole gry (linia boczna lub końcowa).
Faule – Zawodnik opuszcza parkiet popełniając 5. ( FIBA ) lub 6. ( NBA ) przewinienie. Faule dzielą się na: ofensywne (popełniane przez zawodnika atakującego) oraz defensywne (popełniane przez zawodnika broniącego).
Rzut za trzy punkty - Zawodnik oddający rzut zza wyznaczonej linii zdobywa dla swojej drużyny 3 punkty.

[ edytuj ] Pozycje koszykarskie

Rozgrywający – point guard (PG), tzw. "1" – od tego zawodnika wymagane jest wiele asyst , przechwytów i brak strat. Jest to najczęściej najniższy zawodnik w zespole.
Rzucający obrońca – shooting guard (SG), tzw. "2" – od tego zawodnika wymagana jest umiejętność zdobywania wielu punktów, głównie rzutami z dystansu.
Niski skrzydłowy – small forward (SF), tzw. "3" – od zawodników na tej pozycji wymagane jest zarówno wspieranie niższych i wyższych graczy oraz duża wszechstronność.
Silny skrzydłowy – power forward (PF), tzw. "4" – od graczy na tej pozycji wymaga się skutecznej gry w obronie (m.in. zbiórki, bloki) i ataku (głównie punkty spod kosza).
Środkowy – center (C), tzw. "5" – jego głównym zadaniem jest zdobywanie punktów spod kosza, zbieranie piłek z tablicy i blokowanie rzutów rywali. Środkowymi zostają najczęściej najwyżsi gracze w drużynie.

[ edytuj ] Koszykówka na świecie

Państwo	Ligi
USA	NBA WNBA NCAA
Polska	Tauron Basket Liga (Mężczyźni) Ford Germaz Ekstraklasa (Kobiety)
Hiszpania	Asociación de Clubs de Baloncesto
Litwa	Lietuvos Krepšinio Lyga (LKL) → Mężczyźni Lietuvos Moteru Krepsinio Lyga (LMKL) → Kobiety Lietuvos Krepsynio A Lyga (LKAL) → 2. Liga (Mężczyźni)
Francja	Ligue nationale de basket-ball Championnat de France de basket-ball Fédération Française de Basket-ball
Niemcy	Niemiecka Liga Koszykówki (DBL) Niemiecka Liga Koszykówki Kobiet (DFBL)
Wielka Brytania	British Basketball League (BBL)
Włochy	Lega Basket A