Krzysztof Dzikowski

Krzysztof Dzikowski, pseud. Krzysztof Borys; ur. 25 stycznia 1938 w Warszawie ) – polski satyryk i literat (poeta, prozaik, dramaturg), autor tekstów piosenek oraz scenariuszy programów kabaretowych i musicali . Były mąż Krystyny Grochowskiej z zespołu Alibabki , ojciec pisarza Błażeja Dzikowskiego .

Edukacja

Ukończył liceum im. Króla Władysława IV na warszawskiej Pradze. Początkowo studiował na Politechnice Warszawskiej (na Wydziale Mechaniczno-Konstrukcyjnym). Studia te jednak – podjęte z woli ojca – nie pasjonowały go; przerwał tam naukę po 4 semestrach. Bezpośrednim powodem rozstania z tą uczelnią był jednak wiersz, który nie spodobał się jej władzom. Dotyczył on dramatycznych wydarzeń związanych z rewolucją węgierską . Potem zmieniał kilkakrotnie kierunki studiów.

Ostatecznie ukończył studia na dwu wydziałach innych uczelni – na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego (właściwie w Studium Nauczycielskim przy tej uczelni) oraz na Wydziale Scenariuszy łódzkiej PWSFTviT .

Kariera

Zadebiutował jeszcze w czasie studiów jako autor sztuki Tragedia wydrwigroszów, w której wystąpił również jako aktor. Krótko pracował jako nauczyciel, ale praca ta nie pociągała go. Pasjonował go teatr , więc gdy Teatr Dramatyczny Politechniki Warszawskiej potrzebował aktorów do przedstawienia Wesele Pani Du Barry, zgłosił się na eliminacje i został przyjęty do grona młodych artystów. Wkrótce został na dobre aktorem kabaretowym. Wystąpił m.in. jako Achilles w parodii Achillesa i panien ( 1953 ). Rolę tę docenił Artur Maria Swinarski . Wkrótce Dzikowski związał się z klubem studenckim Stodoła , debiutując na jego kabaretowej scenie monologiem Ręce Eurydyki. Z sentymentu do tego występu napisał później parodię tego tekstu.

Scenarzysta

„	Legitymuję się dyplomem PWSTiF w Łodzi – Wydział Scenariuszy. W czasie studiów napisałem dwa scenariusze filmowe, które trafiły na początku stanu wojennego do Zespołu Filmowego X. Powstały pod kierunkiem profesora Michałka. To niezwykle sympatyczny człowiek. Los zetknął mnie też z Andrzejem Wajdą , jednym z nielicznych ludzi polskiego filmu, który ma ten rodzaj sztuki we krwi. Puentą zaś moich studiów w łódzkiej filmówce była nagroda za scenariusz w konkursie Młodzi i Film w Koszalinie w 1981 roku, za film Krzycz głośniej . Była to opowieść o dziewczynie, macierzyństwie, o jej dramatycznych losach, w których pojawiła się powódź w okolicach Pułtuska (zagrożenie, które istniało w tym rejonie w czasie stanu wojennego).	”
— Krzysztof Dzikowski

W latach 1961 - 1963 współpracował jako kierownik literacki z kabaretem warszawskiego klubu studenckiego Stodoła . Pisał także dla niego scenariusze programów (m.in. Powieszony, Hotel "Wieczny odpoczynek", Mimośród).

Współpracował również z innymi kabaretami (m.in. z Jamnikiem). Założył też z Grzegorzem Walczakiem i Bogusławem Choińskim teatrzyk Stawki 5 przy Studium Nauczycielskim.

Następnie związał się z kolejnym klubem studenckim – Hybrydy . Dla kabaretu działającego przy klubie pisał w latach 1963- 1965 wraz z Wojciechem Młynarskim scenariusze programów, m.in. Radosna gęba stabilizacji i Ludzie to kupią.

Napisał też libretta do wielu musicali, m.in. Gwałtu, co się dzieje (wg Aleksandra Fredry , reż. Lech Komarnicki, muz. Seweryn Krajewski) i Niedopasowani, czyli Goliath Wieloryb (współaut. W. Młynarski, muz. Marek Sart ).

Autor tekstów piosenek

Jako tekściarz zadebiutował w 1963 . Nawiązał wtedy współpracę z bigbitową grupą muzyczną Czerwono-Czarni . Potem pisał teksty piosenek dla różnych wykonawców, m.in. takich, jak: Stan Borys , Irena Jarocka , Niebiesko-Czarni , Maryla Rodowicz , Kasia Sobczyk .

Spodobała mu się też muzyka zespołu Czerwone Gitary , nawiązał więc współpracę z Jerzym Kosselą . W latach 1966 - 1967 współpracował z kolei z kompozytorem Sewerynem Krajewskim , tworząc wraz z nim wiele piosenek dla wspomnianego zespołu. Przez pewien czas współtworzył teksty z Kazimierzem Winklerem .

Jest też autorem tekstów piosenek do filmu Dancing w kwaterze Hitlera (reż. Jan Batory , 1968 , premiera 1971 ).

Piosenki z jego tekstami usłyszeć też można w wykonaniu takich artystów, jak np.: Alibabki , Ewa Bem , Tadeusz Chyła , Anna German , Katarzyna Groniec , Jerzy Grunwald , Krystyna Janda , Anna Maria Jopek , Stenia Kozłowska , Jacek Lech , Lizar , Czesław Niemen , Jerzy Połomski , Ludwik Sempoliński , Beata Wyrąbkiewicz .

W pracy nad tekstem piosenki nigdy nie skupiał się na nim samym. Interesował się też tym, jak będzie brzmiała piosenka jako całość – z muzyką, rytmem, wykonaniem, interpretacją.

Po roku 1981

W latach 80. pisał wyłącznie dla siebie, a potem założył wielobranżową firmę. Obecnie zajmuje się przede wszystkim przekładami piosenek z języka francuskiego, głównie tekstów Georges'a Moustakiego . Ponadto od wielu lat współpracuje z Sewerynem Krajewskim (działającym od dawna solo). Chciałby też stworzyć duży polski musical.

Wybrane piosenki

• Anna Maria
• Ballada o Lili Put (Liliput)
• Bądź poważny chociaż raz
• Byczek Fernando
• Był taki ktoś
• Była to głupia miłość
• Chcę być kochaną
• Ciągle pada
• Czekam na twój przyjazd
• Cztery maki
• Czy krasnoludki są na świecie
• Dozwolone do lat osiemnastu
• Dzień jeden w roku
• Dzień, najwyżej dwa
• Gondolierzy znad Wisły
• Jak wędrowne ptaki
• Jestem malarzem nieszczęśliwym
• Mały książę
• Mija rok
• Nie wiem, czy to warto
• Niebo z moich stron
• Pechowy chłopiec
• Pochód świętych
• Pojedynki (tekst napisany specjalnie dla Ludwika Sempolińskiego)
• Przyjdź w taką noc
• Słowo jedyne – Ty
• Spotkanie starych żółwi
• Szary kolor twoich oczu
• Śpiewam pod gołym niebem
• Tak bardzo się starałem
• Trochę dobrze, trochę źle
• Trzecia miłość – żagle
• Trzysta tysięcy gitar
• W moich myślach, Consuelo
• Wiatr od Klimczoka
• Wschód słońca w stadninie koni
• Znalazłam Go, Znalazłem Ją
• Zwykły żart

Nagrody i wyróżnienia

• 1961 – II nagroda w Turnieju Czterech Wierszy
• 1962 – I nagroda w konkursie Uniwersytetu Warszawskiego Gaudeamus Warszawskie za prozę
• 1963 – wyróżnienie na KFPP w Opolu za piosenkę Liliput
• 1965 – I nagroda na KFPP w Opolu za piosenkę Nie wiem, czy to warto
• 1981 – I nagroda w konkursie Młodzi i Film w Koszalinie za scenariusz filmu Krzycz głośniej

Życie osobiste

• Jest jedynakiem.
• Jego ojciec był inżynierem elektrykiem.

Ciekawostki

• Tytuł programu kabaretowego Ludzie to kupią stał się obiegowym powiedzonkiem.
• Jako konferansjer współpracował z grupą muzyczną Tajfuny .
• Jest pomysłodawcą imprezy Studencka Piosenka Miesiąca. Był wraz z Jerzym Abratowskim jurorem tego konkursu.
• Prawa do piosenki Ciągle pada wykupił Polkomtel i wykorzystał w reklamie taryfy telefonii komórkowej jako Ciągle gadam.