Leopold Neuhaus
Leopold Neuhaus (ur. 18 stycznia 1879 w Rotenburg an der Fulda - zm. 10 maja 1954 w Detroit ) - doktor, filozof i działacz społeczny narodowości żydowskiej. Ostatni rabin mającej wielowiekową tradycję gminy żydowskiej we Frankfurcie nad Menem .
Uczył się w gimnazjum w Kassel oraz w Jeshiva w Halberstadt . Ukończył w 1904 studia filozoficzne na Uniwersytecie w Berlinie uzyskując, na podstawie dysertacji Die Reichsverweserschaft Heinrichs von Anjou, tytuł doktora. Równolegle ze studiami uczęszczał do ortodoksyjnego seminarium rabinicznego. Po jego ukończeniu został rabinem w Lęborku , a w latach 1907 - 1915 w Ostrowie . Był ostatnim ostrowskim rabinem mieszkającym w mieście na stałe. Uczył w tamtejszym Królewskim Gimnazjum religii mojżeszowej , udzielał się społecznie stojąc na czele kilku żydowskich towarzystw. Żona rabina, Cilly Neuhaus, przewodziła ostrowskiemu Frauenverein.
Po I wojnie światowej , w 1919 roku, przeniósł się Lipska , gdzie kierował miejscową szkołą żydowską. W latach 1926 - 1934 był rabinem w Mühlheim nad Ruhrą . Później przeniósł się do Frankfurtu nad Menem . Był tam rabinem, kierował założoną w 1804 roku żydowską szkołą Philanthropin, przewodził modłom podczas najważniejszych świąt żydowskich ( Rosz ha-Szana , Jom Kippur ) w żydowskim centrum młodzieżowym.
Po dojściu hitlerowców do władzy zdecydował się pozostać we Frankfurcie. Był tam rabinem jeszcze do 1942 roku kiedy to wraz z żoną i tysiącem innych Żydów został deportowany do Konzentrazionslager Theresienstadt . Uwolniony został w 1945 roku.
Po uwolnieniu wrócił do Frankfurtu i już w kilka dni po przybyciu do miasta przewodniczył modłom religijnym w budynku dawnego przedszkola żydowskiego. Po wznowieniu działalności przez frankfurcką gminę żydowską został uznany przez Amerykanów za jej formalnego przywódcę. Jako rabin angażował się w pracę na rzecz materialnego wsparcia nielicznych ocalałych Żydów frankfurckich, zorganizował kuchnię dla ubogich oraz dom starców, prowadził naukę religii żydowskich dzieci. W latach 1945 - 1946 wydawał Mitteilungsblatt der Jüdischen Gemeinden und Betreuungsstellen (Biuletyn Gmin Żydowskich i Przychodni Lekarskich). Był ostatnim rabinem frankfurckiej gminy żydowskiej.
W 1946 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych - od 1946 roku do śmierci pełnił funkcję rabina Detroit .
[ edytuj ] Bibliografia
- Jarosław Biernaczyk, Leopold Neuhaus, w: Alma Mater Ostroviensis - Księga Pamięci - Non Omnis Moriar, tom X, Ostrów Wielkopolski 2003
Home Page , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

