Leopold Szersznik
| Leopold Jan Szersznik Leopold Jan Šerąník |
|
 portret Leopolda Szersznika |
|
| Data i miejsce urodzenia | 3 marca 1747 Cieszyn |
| Data śmierci | 12 lutego 1814 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Inkardynacja | Jezuici |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Leopold Jan Szersznik (ur. 3 marca 1747 , zm. 12 lutego 1814 ), ksiądz katolicki, jezuita , pedagog, bibliofil , fundator biblioteki , pionier muzealnictwa .
Spis treści |
[ edytuj ] Pochodzenie
Leopold Szersznik pochodził z rodziny, której przedstawiciele byli notowani na Śląsku Cieszyńskim od połowy XVII wieku. Bratem jego dziadka był Jerzy Szersznik, drugi mąż Magdaleny , dobrodziejki ubogich i fundatorki wieży kościelnej w Cieszynie . Dziadek Leopolda, Andrzej Szersznik (zm. po 1756 ), był książęcym leśnikiem w Skoczowie .
Leopold był najstarszym z piątki dzieci Jana Antoniego Szersznika, syndyka miejskiego w Cieszynie, i jego pierwszej żony Joanny Alojzji, córki Leopolda Innocentego Polzera , prawnika i burmistrza Cieszyna .
[ edytuj ] Biografia
Urodzony w Cieszynie , studiował w Ołomuńcu i w Pradze . Do 1773 był jezuitą, następnie księdzem świeckim; w 1777 został profesorem gimnazjum w Cieszynie , a w następnym roku jego prefektem. W 1804 został nadzorcą szkół katolickich w Księstwie Cieszyńskim , walczył o wprowadzenie podręczników polskich w początkowym nauczaniu młodzieży. Interesował się matematyką , historią , botaniką i geologią . Dbał o rozwój kulturalny oraz wizerunek Cieszyna . Był twórcą m.in. publicznych ogrodów romantycznych, zwanych "cieszyńską arkadią" (nie zachowały się do dzisiaj).
Od wczesnej młodości zdradzał skłonności bibliofilskie i gromadził własną bibliotekę . Zwiedził wiele bibliotek i archiwów. Podczas pobytu w Pradze był pomocnikiem bibliotecznym Karola Charmela, a w 1774 r. pracował dorywczo w Bibliotece Klementyńskiej nad katalogiem rękopisów . Pewną część książek odziedziczył po ojcu i dziadku, później księgozbiór powiększał dzięki darom przyjaciół i zakupom, głównie na licytacjach. Po kasacji zakonu jezuitów w 1773 r. przejął jego bibliotekę w Cieszynie , zawierającą m.in. dzieła teologiczne, prawnicze, medyczne oraz wiele dokumentów rękopiśmiennych. Księgozbiór Szersznika rozrósł się do około 12 tys. pozycji, w tym wiele inkunabułów , sztychów i map . Część książek zaopatrzył w exlibris z napisem "Ex Bibliotheca Leop. Joann. Scherschnik".
Zbiory Szersznika, udostępniane częściowo już od 1782 r., stały się zaczątkiem pierwszego na ziemiach polskich publicznego muzeum (dziś Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie ). W 1808 r. na mocy testamentu ufundował w tym mieście bibliotekę publiczną, dla pomieszczenia której zakupił już w 1802 r. dawny budynek pogimnazjalny. Wszystkie zbiory opisał i skatalogował według ówczesnej wiedzy. Zarówno księgozbiory jak i zbiory muzealne Szersznika, włącznie z regałami na książki, zachowały się w większej części do chwili obecnej we wspomnianym muzeum oraz Książnicy Cieszyńskiej.
[ edytuj ] Bibliografia
- Golec Józef , Bojda Stefania , Słownik biograficzny Ziemi Cieszyńskiej t. 1, Cieszyn 1993, s. 242; ISBN 83-901-007-0-7 (formalnie błędny numer ISBN)
- Iwanek Witold , Słownik artystów na Śląsku Cieszyńskim , Bytom 1967, s. 32 (nr 119).
- Spyra Janusz , Ksiądz Leopold Jan Szersznik – życie i działalność, w: Towarzystwo Jezusowe na Śląsku Cieszyńskim. Studium ekumeniczne, red. ks. Józef Budniak , ks. Karol Moroz , WAM Kraków 2005 , ss.165-177, ISBN 83-7318-583-6
- Adamczyk Irena, Kolekcja Księdza Leopolda Jana Szersznika w zbiorach sztuki Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie, w: Towarzystwo Jezusowe na Śląsku Cieszyńskim. Studium ekumeniczne, red. ks. Józef Budniak , ks. Karol Moroz , WAM Kraków 2005 , ss.233-242, ISBN 83-7318-583-6
- Ks. Leopold Jan Szersznik znany i nieznany , [red. Hanna Łaskarzewska i Anežka Baďurová]. – Cieszyn, 1998 , ISBN 83-902888-7-7
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- http://www.muzeumcieszyn.pl – Muzeum Śląska Cieszyńskiego
- http://www.kc-cieszyn.pl/ – Książnica Cieszyńska
- http://www.cieszyn.pl/?p=categoriesShow&iCategory=1 – strona o historii Cieszyna
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
