Liberia

	Republic of Liberia; Republika Liberii
Flaga Liberii	Godło Liberii
	Dewiza : ( ang. ) The love of liberty brought us here; ( Umiłowanie wolności przywiodło nas tutaj )
	Hymn : All Hail, Liberia, Hail!
Język urzędowy	angielski
Stolica	Monrovia
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Ellen Johnson-Sirleaf
Szef rządu	prezydent Ellen Johnson-Sirleaf
Powierzchnia ; • całkowita; • wody śródlądowe	103. na świecie ; 111 370 km²; 1%
Liczba ludności ( 2010 ); • całkowita ; • gęstość zaludnienia	127. na świecie ; 3 591 365▲; 29 osób/km²
Jednostka monetarna	dolar liberyjski (LRD)
Niepodległość	26 lipca 1847
Religia dominująca	Animizm oraz chrześcijańskie
Strefa czasowa	UTC 0
Kod ISO 3166	LR
Domena internetowa	.lr
Kod samochodowy	LB
Kod samolotowy	EL
Kod telefoniczny	+231

Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa .

Liberia (Republika Liberii – Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej . Sąsiaduje z Gwineą , Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone . Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i wojny domowej (zakończonej w 1996 ).

[ edytuj ] Ustrój polityczny

Osobny artykuł: Ustrój polityczny Liberii .

[ edytuj ] Podział administracyjny

Osobny artykuł: Podział administracyjny Liberii .

Państwo podzielone jest na 15 hrabstw:

Miasta Liberii: Harbel

[ edytuj ] Demografia

Osobny artykuł: Demografia Liberii .

W skład ponad 3-milionowej populacji Liberii wchodzą liczne grupy etniczne . Żyją tam potomkowie uwolnionych amerykańskich niewolników oraz niewolników z Karaibów (ok. 5%), nazywanych Amerykanoliberyjczykami , którzy stanowili w Liberii wyższą warstwę społeczną, a także liczne plemiona tubylcze (95%), w tym: Kpelle , Bassa , Gio , Kru , Grebo , Mano , Krahn , Gola , Gbandi , Loma , Kissi , Vai , Dei , Bella , Mandingo oraz Mende . Różnorodność etniczna umocniona jest współistnieniem w Liberii ponad 20 języków (urzędowym jest język angielski ), a także kultywowaniem animizmu przez blisko 40% ludności.

[ edytuj ] Geografia

Osobny artykuł: Geografia Liberii .

Państwo położone w Afryce Zachodniej kilkaset kilometrów na północ od równika . Połowa powierzchni pokryta jest lasem tropikalnym . Ukształtowanie terenu zmienia się wraz z oddaleniem od wybrzeża – początkowa równina przechodzi stopniowo w pofałdowany płaskowyż, a następnie w niewysokie góry w północno-wschodniej części kraju. Średnia temperatura utrzymuje się na poziomie 21 stopni Celsjusza . Maksimum to 37 °C. Stosunkowo niewielkie są wahania temperatury spowodowane zmianą pór dnia i roku. Występują dwie pory roku: sucha i deszczowa.

[ edytuj ] Historia

Osobny artykuł: Historia Liberii .

Jest to najstarsza republika w Afryce . Powstała w wyniku umowy między tubylcami a Amerykańskim Towarzystwem Kolonizacyjnym , podpisanej w 1821 . Dzięki niej wyzwoleni niewolnicy mieli osiedlić się w tej części kontynentu i żyć w zgodzie z 18 plemionami autochtonów. 26 lipca 1847 uchwalono konstytucję , jednocześnie deklarując własną niepodległość. Niemal nieustannie historia Liberii związana była ze Stanami Zjednoczonymi , tak gospodarczo jak i kulturowo. W latach 30. XX w. doszło do krótkotrwałego zbliżenia polsko-liberyjskiego i nieudanej próby nawiązania wzajemnych relacji gospodarczych^[1].

W 1980 Samuel K. Doe przeprowadził przewrót wojskowy, zamordował urzędującego prezydenta i obalił rząd. Wprowadził na jego miejsce własny rząd, a siebie mianował głową państwa. W 1989 wybuchła wojna domowa, której efektem było obalenie i stracenie Doe'a, a także wyniszczenie kraju wskutek trwających 7 lat działań wojennych. W 1997 Charles Taylor , jeden z oponentów Doe'a, został wybrany prezydentem Liberii. W czasie jego rządów Liberia z jednego z najzamożniejszych krajów afrykańskich stała się biednym krajem. Taylor, oskarżony przez działający w Sierra Leone Trybunał Specjalny o handel bronią i podsycanie wojny domowej, pod naciskiem Stanów Zjednoczonych ustąpił w 2003 roku. Tymczasowym prezydentem został Moses Blah , a po nim tę funkcję przejął w październiku 2003 roku Gyude Bryant , który rządził do wyborów w 2005 . W wyborach zwyciężyła Ellen Johnson-Sirleaf pokonując w 2 turze znanego piłkarza George'a Weah . Ellen Johnson-Sirleaf została zaprzysiężona 16 stycznia 2006 .

[ edytuj ] Gospodarka

Osobny artykuł: Gospodarka Liberii .

Liberia jest znana jako kraj " taniej bandery ". Zarejestrowane tu statki tworzą największą flotę na świecie. Ich łączny tonaż wynosi 99 mln DWT . Długi Liberii zostały spłacone przez Chiny .

[ edytuj ] Kultura

Osobny artykuł: Kultura Liberii .

[ edytuj ] Religia

Osobne artykuły: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Liberii i Świadkowie Jehowy w Liberii .

animizm i inne religie lokalne ok. 40%
wyznania chrześcijańskie - 40%
islam - 20%
inne, takie jak bahaizm , buddyzm - ułamek procenta^[2]

Dane z 2000:^[3]

Animizm - 48, 37%
Protestantyzm - 21, 18%
- Konwencja Baptystyczna - 3, 5%
- Zjednoczony Kościół Metodystyczny - 3, 5%
- Zielonoświątkowcy - 3, 11%, gł. Zbory Boże i Zjednoczony Kościół Zielonoświątkowy
- Kościół Luterański - 1, 11%
- pozostali - 9, 96%
Islam - 13%
Katolicyzm - 3, 5%
Bahaizm - 0, 3%
Świadkowie Jehowy - 0, 15%

[ edytuj ] Turystyka

Osobny artykuł: Turystyka Liberii .

[ edytuj ] Zobacz też

Liberyjskie Siły Powietrzne

Przypisy

↑ Rafał Kuzak, Polski imperializm, Liberia i… emaliowane nocniki , "Ciekawostki historyczne", 4 czerwca 2011.
↑ Liberia [w:] International Religious Freedom Report 2007, Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor 2007.
↑ Kościół Zielonoświątkowy Zbór "FILADELFIA" w Bielsku-Białej

World Gazetteer

[0] Rafał Kuzak, Polski imperializm, Liberia i… emaliowane nocniki , "Ciekawostki historyczne", 4 czerwca 2011.

[1] Liberia [w:] International Religious Freedom Report 2007, Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor 2007.

[2] Kościół Zielonoświątkowy Zbór "FILADELFIA" w Bielsku-Białej

[3] upowana przez Maroko.

[4] uznana niepodległość od Somalii ogłoszona 18 maja 1991

[1]

[2]

[3]

[1]

[2]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia