Licencja oprogramowania

Licencja oprogramowania – umowa na korzystanie z utworu jakim jest aplikacja komputerowa, zawierana pomiędzy podmiotem, któremu przysługują majątkowe prawa autorskie do utworu, a osobą, która zamierza z danej aplikacji korzystać.

Umowa taka powinna określać przede wszystkim pola eksploatacji (formy wykorzystania utworu), czyli warunki na jakich licencjobiorca jest uprawniony do korzystania z programu. W Polsce Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych jako podstawowe elementy określające pola eksploatacji wskazuje zakres, miejsce i czas korzystania z utworu, przy czym jest to wyliczenie przykładowe i strony umowy mogą dowolnie kształtować charakter licencji (biorąc jednak pod uwagę treść przepisów ustawowych, których strony nie mogą modyfikować - tzw. ius cogens ).

Rodzaje licencji

Rozróżniamy następujące rodzaje licencji:

• licencje niewyłączne, w których udzielający licencji może zezwolić na korzystanie z utworu wielu osobom równocześnie, które nie muszą mieć formy pisemnej,
• licencje wyłączne (rzadkość w przypadku aplikacji komputerowych), spotykane głównie w przypadku znacznych kontraktów np. na wykonanie systemów bankowych itp., w tym przypadku zwykle umowa licencyjna wynika z umowy o dzieło, na podstawie której firma wykonująca oprogramowanie wykonuje zamówioną aplikację, umowa taka wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności,
• sublicencja, w której licencjobiorca może udzielić dalszej licencji, pod warunkiem wszakże takiego upoważnienia w jego umowie licencyjnej.

Prawa użytkowników

Użytkownicy komputerów najczęściej mogą spotykać się z licencją w odniesieniu do tzw. licencji użytkownika ( EULA ), które są używane przez producentów oprogramowania do wiązania użytkowników dodatkowymi ograniczeniami.

Licencje na oprogramowanie są najczęściej bardzo restrykcyjne i większość użytkowników nie czyta ich w całości. Większość takich licencji ogranicza liczbę komputerów , na których można zainstalować oprogramowanie , liczbę użytkowników którzy mogą go używać i wprowadzają wiele innych ograniczeń, które nie są bezpośrednio związane z technologią. Standardowym elementem każdej niemal licencji oprogramowania jest klauzula o wyłączonej odpowiedzialności producenta z tytułu używania oprogramowania przez licencjobiorcę, której znaczenie polega na braku jakiejkolwiek odpowiedzialności producentów oprogramowania za np. skutki błędów w programach.

Licencja GPL i inne licencje FLOSS są reakcją na restrykcyjność licencji na oprogramowanie własnościowe.

Ważniejsze licencje

Rodzaje licencji oprogramowania :

• Abandonware
• Adware
• AGPL (Affero General Public License)
• Apache License
• APSL (Apple Public Source License)
• Beerware
• BOX
• CDDL (Common Development and Distribution License)
• CPL (Common Public License)
• Donationware
• Freeware
• GNU GPL (GNU General Public License)
• GNU LGPL (GNU Lesser General Public License)
• IDPL (Initial Developer's Public License)
• IPL (InterBase Public License)
• Licencja Artystyczna (Twórcza, Artistic License)
• Licencja BSD
• Licencja X11 (MIT)
• MOLP
• MPL (Mozilla Public License)
• NPL (Netscape Public License)
• OEM (Original Equipment Manufacturer)
• Postcardware (cardware)
• Public domain (PD)
• Shared Source
• Shareware
• SMSware
• Trial

Zobacz też

• warez

Linki zewnętrzne

• Analiza porównawcza modeli licencjonowania oprogramowania ( PDF ) (Przemysław Kulczycki)
• Elektroniczne wspomaganie analizy licencji oprogramowania (ang.)
• Licencje Microsoft wersji BOX
• Pozostałe sposoby licencjonowania produktów Microsoft