Lipsk

	Lipsk
	Herb Lipska (Niemcy)
	; Nowy Ratusz w Lipsku
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Saksonia
Okręg administracyjny	Lipsk
Założono	VII - IX wiek
Prawa miejskie	1165
Powierzchnia	297, 36 km²
Ludność (31 grudnia 2009); • liczba ludności; • gęstość	; 518 862; 1745 os./km²
Nr kierunkowy	0341, 034297
Kod pocztowy	04003-04358
Tablice rejestracyjne	L
Miasta partnerskie	Addis Abeba ; Birmingham ; Bolonia ; Brno ; Frankfurt nad Menem ; Hanower ; Herclijja ; Houston ; Kijów ; Kraków ; Lyon ; March ; Nankin ; Travnik ; Saloniki ;
	Położenie na mapie Saksonii ; Lipsk
	Położenie na mapie Niemiec ; Lipsk
	51°20′N 12°22′E / 51.333, 12.367 Na mapach: 51°20′N 12°22′E / 51.333, 12.367
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Hasło Lipsk w Wikisłowniku
	Strona internetowa miasta

Ten artykuł dotyczy miasta w Niemczech. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa .

Lipsk ( niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu , najliczniejszy ośrodek Saksonii , i drugi, po Berlinie , wschodnich Niemiec . Jest stolicą okręgu administracyjnego Lipsk . Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle , która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).

Lipsk to duży ośrodek przemysłowy, jedno z ważniejszych centrów handlu ( Targi Lipskie ), ośrodek kultury i nauki z kilkusetletnią tradycją. Najmniej zniszczone w czasie II wojny światowej spośród wielkich metropolii niemieckich posiada najlepiej w całym kraju zachowany zespół dzielnic XIX - i XX-wiecznych .

Spis treści

1 Historia
2 Zabytki
3 Muzea
4 Inne atrakcje turystyczne
5 Współpraca
6 Gospodarka
7 Transport
- 7.1 Kolej
- 7.2 Lotnictwo
8 Sport
9 Osoby
- 9.1 urodzone w Lipsku
- 9.2 związane z miastem
10 Zobacz też
11 Linki zewnętrzne
12 Przypisy
13 Bibliografia

[ edytuj ] Historia

Pomnik Bitwy Narodów w Lipsku

W X w. Lipsk był małą słowiańską osadą. W XII w. zbudowano tu niemiecką osadę handlową (prawa miejskie w 1165 ). Do XV w. miasto podlegało władcom Saksonii , następnie uzyskało status wolnego miasta cesarskiego. W 1409 w mieście otwarto uniwersytet , jeden z pierwszych na terenie Niemiec. W XVII w. Lipsk ucierpiał znacznie w wyniku działań wojny trzydziestoletniej , 16-19 października 1813 roku nieopodal miasta rozegrała się " Bitwa Narodów ", zakończona klęską wojsk Napoleona i śmiercią jednego z wodzów - ks. Józefa Poniatowskiego . "Bitwę Narodów" upamiętnia monumentalny pomnik, wysokości 91 m, wzniesiony w stulecie wydarzeń z 1813 .

Pod koniec ostatniej wojny miasto było bombardowane przez wojska alianckie. Szczęśliwie jednak zniszczenia były, w porównaniu z innymi miastami niemieckimi, niewielkie. Straty poniosło głównie Stare Miasto (Altstadt), które niestety zostało tylko częściowo odbudowane. Uratowały się jednak pozostałe dzielnice, dzięki czemu Lipsk ma dziś najlepiej zachowany zespół architektury z wieku XIX i początku XX wieku .

[ edytuj ] Zabytki

Kościół św. Tomasza

Na rynku znajduje się renesansowy Stary Ratusz (Altes Rathaus), wybudowany w latach 1556 - 1557 w ciągu zaledwie dziewięciu miesięcy. Obecnie w Ratuszu mieści się Muzeum Historii Miasta (Stadtgeschichtliches Museum). Obok także renesansowy (odbudowany po wojnie) budynek Starej Wagi (Alte Waage) z 1555 oraz sukiennice (Gewandhaus). Także na rynku, wśród renesansowych kamieniczek znajduje się wzniesiony w tym samym stylu Dom Królewski (Königshaus). Obok rynku, na placu zwanym Naschmarkt (targ łakoci) stoi XVII-wieczny barokowy gmach giełdy (Handelsbörse) oraz pomnik związanego z miastem Goethego . Z poetą tym związana jest także Piwnica Auerbacha (Auerbachs Keller) w pasażu Mädler-Passage, upamiętniona w dramacie " Faust ". W późnogotyckim kościele św. Tomasza znajduje się grób Jana Sebastiana Bacha , który w latach 1723 - 1750 pracował tu jako kantor . Przed kościołem, w miejscu, gdzie kiedyś stała szkoła św. Tomasza, w której kompozytor ten mieszkał i tworzył aż do śmierci, stoi jego pomnik.

Drugi z kościołów znajdujących się w pobliżu rynku - kościół św. Mikołaja (Nikolaikirche) - to późnogotycka świątynia halowa z początku XVI w. W centrum na uwagę zasługuje też Nowy Ratusz (Neues Rathaus) - okazały budynek z wieżą o wysokości 108 m, wybudowany na początku XX w. (koniec budowy w 1905 ) na miejscu dawnej warowni Pleissenburg.

Poza obrębem Starego Miasta możemy podziwiać, nie zniszczone wojną, wielkomiejskie XIX-wieczne dzielnice z zabudową reprezentującą przede wszystkim style historyzmu . Na szczególną uwagę zasługuje położona na zachodzie miasta dzielnica Lindenau , będąca do 1891 r. osobnym miastem.

[ edytuj ] Muzea

Muzeum Bacha (Bachmuseum) przy kościele św. Tomasza - życie i twórczość Jana Sebastiana Bacha
Muzeum Pamięci Narodowej w "Okrągłym Narożniku" (Museum in der "Runden Ecke") mieszczące się w niegdysiejszej siedzibie służb specjalnych NRD - Stasi , które dokumentuje działalność tej instytucji
Muzeum Historii Miasta (Stadtgeschichtliches Museum) w budynku Starego Ratusza (Altes Rathaus). W jego skład wchodzi także:
Pomnik Bitwy Narodów (Völkerschlachtdenkmal) muzeum poświęcone tej bitwie (FORUM 1813),
Muzeum Kawy (Das Museum zum Arabischen Coffe Baum)
Dom Schillera (Schillerhaus)
Muzeum Sportu (Sportmuseum) oraz
Archiwum Ruchu Obywatelskiego Lipsk (Archiv Bürgerbewegung Leipzig e.V)
Muzeum Sztuk Pięknych (Museum der bildenden Künste) z kolekcją 2700 obrazów, 750 rzeźb i ponad 55 tys. rysunków, grafik i druków, w tym z bogatą kolekcją dzieł Lucasa Cranacha Starszego

[ edytuj ] Inne atrakcje turystyczne

Ogród Zoologiczny jest jednym ze starszych obiektów tego typu na świecie - został założony w 1878 . Na powierzchni 22, 5 ha prezentowane jest tu ok. 900 gatunków zwierząt. Jedną z głównych atrakcji lipskiego ZOO jest Pongoland - kraina małp, gdzie na bardzo rozbudowanych wybiegach można obserwować m.in. orangutany i szympansy . Pongoland został ukończony w 2001 jako pierwszy etap projektu "Zoo przyszłości" (Zoo der Zukunft)^[1].

[ edytuj ] Współpraca

Miejscowości partnerskie^[2]:

Addis Abeba , Etiopia
Birmingham , Anglia
Bolonia , Włochy
Brno , Czechy
Frankfurt nad Menem , Hesja
Hanower , Dolna Saksonia
Herclijja , Izrael
Houston , Stany Zjednoczone
Kijów . Ukraina
Kraków , Polska
Lyon , Francja
March , Badenia-Wirtembergia (kontakty utrzymuje dzielnica Holzhausen )
Nankin , Chiny
Travnik , Bośnia i Hercegowina
Saloniki , Grecja

[ edytuj ] Gospodarka

Johannapark

Ważny ośrodek przemysłu: maszynowego, środków transportu (m.in. fabryki Porsche i BMW ), elektroniczny, chemiczny, poligraficzny i odzieżowy. Lipsk też jest dużym ośrodkiem handlowym.

Znajduje się tu centrum wystawienniczo-kongresowe. Ważny ośrodek handlu międzynarodowego, od XV wieku - Targi Lipskie . Międzynarodowe targi książki od 1594 .

[ edytuj ] Transport

Lipsk stanowi duży węzeł komunikacyjny.

[ edytuj ] Kolej

Lipsk jest jednym z najstarszych węzłów kolejowych w Europie. W 1839 otwarto pierwszą na terytorium Prus stałą linię kolejową na trasie Lipsk- Drezno . W 1842 wybudowano dworzec Bawarski ( Bayrischer Bahnhof ) w celu obsługi ruchu kolejowego z Saksonii i do Bawarii . Dworzec został otwarty w 1844 i jest najstarszym dworcem czołowym na świecie. W latach 1902 - 1915 zbudowano największy dworzec czołowy w Europie - dworzec Lipsk Główny (Leipzig Hauptbahnhof)^[3].

[ edytuj ] Lotnictwo

[ edytuj ] Sport

Handball-Club Leipzig - klub piłki ręcznej kobiet
Leipziger BC 1893 - klub piłkarski
Lokomotive Leipzig - klub piłkarski (dawniej VfB Lipsk)
FC Sachsen Leipzig - klub piłkarski
RB Leipzig - klub piłkarski
Red Bull Arena - stadion piłkarski, arena Mistrzostw Świata 2006

[ edytuj ] Osoby

[ edytuj ] urodzone w Lipsku

Paul Kalkbrenner - muzyk , twórca muzyki elektronicznej
Till Lindemann - niemiecki muzyk, wokalista zespołu Rammstein
Hans Hartung – niemiecko-francuski malarz i grafik współczesny
Krzysztof Hegendorfer – teolog luterański , humanista
Bill Kaulitz - niemiecki muzyk, wokalista zespołu Tokio Hotel
Tom Kaulitz – niemiecki muzyk, gitarzysta zespołu Tokio Hotel
Gottfried Wilhelm Leibniz – niemiecki filozof, matematyk, prawnik, inżynier–mechanik, fizyk i dyplomata
Neo Rauch – malarz
Walter Ulbricht - działacz komunistyczny, współzałożyciel Związku Spartakusa , inicjator powstania NRD, czołowy polityk niemieckiej partii komunistycznej, przewodniczący rady państwa.
Richard Wagner – kompozytor

[ edytuj ] związane z miastem

Johann Sebastian Bach - kompozytor, w latach 1723-50 był kantorem w kościele św. Tomasza
August Bebel – jeden z założycieli niemieckiej socjaldemokracji
Otto Ludwig Hölder - matematyk
Till Lindemann – solista i autor tekstów Rammstein
Felix Mendelssohn-Bartholdy – kompozytor, był dyrektorem orkiestry w tutejszym domu cechowym ( Gewandhausorchester )
Frank Rost – bramkarz
Friedrich Schiller – poeta, przebywał w Lipsku latem 1785, tu napisał Odę do radości

[ edytuj ] Zobacz też

Leipzig
Wave Gotik Treffen - największy w Europie festiwal muzyki rocku gotyckiego, metalu gotyckiego, industrialu, neofolku, darkwave, itp

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

Przypisy

↑ ZOO LEIPZIG - Zoo Leipzig
↑ Współpraca
↑ Stadt Leipzig Mit Cityguide. Monachium: ADAC Verlag GmbH, 2006. ISBN 978-3-8264-0698-0 .

[ edytuj ] Bibliografia

Adam Bajcar: Niemcy: przewodnik turystyczny. Tarnowskie Góry: Cobratrans, 1991, s. 150-152. ISBN 83-05-12566-1 .
Statistisches Landesamt des Freistaates Sachsen, Kamenz, 2009

[0] ZOO LEIPZIG - Zoo Leipzig

[1] Współpraca

[2] Stadt Leipzig Mit Cityguide. Monachium: ADAC Verlag GmbH, 2006. ISBN 978-3-8264-0698-0 .

[1]

[2]

[3]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia